Thứ 3, ngày 26 tháng 3 năm 2019

Phim Việt hết thời nở rộ, đang độ... lụi tàn

27/11/2018 15:05 GMT+7

TTO - Hầu hết các đơn vị sản xuất phim truyền hình đang sống lay lắt hoặc ngưng hẳn. Nếu hơn một thập kỷ trước, phim truyền hình nở rộ thì bây giờ đang lụi tàn.

Phim Việt hết thời nở rộ, đang độ... lụi tàn - Ảnh 1.

Chú trọng đến hình ảnh và câu chuyện thuần Việt, Cô Thắm về làng được khán giả đón nhận - Ảnh: H.LÊ

Trước đây, chúng tôi quay một phân đoạn phim Đất phương Nam mà quay suốt cả tuần. Diễn viên chờ đợi không ai than phiền gì cả. Phim truyền hình sau này sản xuất ồ ạt. Diễn viên chạy sô không kịp thở. Thậm chí có người ra phim trường còn không biết mình đóng vai gì, chờ có người nhắc tuồng mới thoại được, lấy gì phim hay.

Diễn viên - đạo diễn Phương Điền

Phía Bắc chỉ còn Trung tâm Sản xuất phim truyền hình VN (VFC) đang hoạt động. Ở phía Nam, Hãng phim TFS sau một thời gian yên ắng, năm 2018 trở lại sản xuất ba phim: Mùa cúc susi, Ráng chiều ấm áp, Rừng thiêng.

Quy trình nghiệp dư, thực lực sa sút

Khi khán giả có nhiều "món ăn" để chọn lựa và mạng xã hội trở nên phổ biến, phim truyền hình buộc phải đối diện với sự cạnh tranh khốc liệt. Trong khi đó, quy trình sản xuất phim còn nghiệp dư ở mọi mặt: máy móc, thiết bị, điều kiện thực hiện kỹ xảo đều hạn chế, không có trường quay cho phim truyền hình, đội ngũ nhân lực còn yếu và thiếu. 

Với điều kiện làm phim như thế, nhiều đơn vị sản xuất phim đã gồng mình để chạy đua về số lượng trong một thời gian dài cho tới khi thị trường có những biến động lớn, các đơn vị sản xuất dễ dàng bị đánh gục do thực lực sa sút, thiếu tầm nhìn xa.

Phim kém chất lượng, giảm sức hút kéo theo những hệ lụy nặng nề như các đơn vị sản xuất phim chậm trả tiền catsê cho diễn viên, nhân viên; không có tiền tái đầu tư cho thiết bị hiện đại, cho kịch bản; nhiều bộ phim vì bài toán kinh tế đã phải điều chỉnh để tăng tập, giảm bớt những chi phí tiền kỳ... 

Rating (lượt khán giả theo dõi) sụt giảm, spot quảng cáo thưa thớt là lý do trực tiếp khiến nhiều đài truyền hình từ chối mua phim Việt, dành sóng cho các game show hoặc phim nước ngoài.

Ở phía Nam, Hãng phim Sena sau sự cố Hồ sơ lửa đã ngưng hoạt động. Mới đây, Hãng Vietcom - đơn vị từng sản xuất gần 270 tập phim Xin chào hạnh phúc phát trên kênh VTV3 - cho biết hiện công ty chỉ sản xuất khoảng 1/3 so với số lượng phim trước đây. 

Bà Bích Liên, giám đốc Công ty Mega GS có kinh nghiệm sản xuất phim truyền hình lâu năm, cho biết: "Trước đây hãng phim của chúng tôi có năm sản xuất gần 1.000 tập, nay được 200 tập/năm là giỏi lắm rồi. Ngày xưa làm phim còn có lời kha khá, bây giờ mỗi tập mà có lời được 20 triệu đồng chưa trừ chi phí nhân viên trong công ty đã là quá tốt".

Phim lên sóng không "hot", không có quảng cáo. Một số nhà sản xuất cho biết phim lên sóng mấy tháng mà chưa được nhà đài thanh toán tiền. Không chỉ phải khất lần với người lao động mà còn chịu lãi suất chồng chất khi vay vốn ngân hàng làm phim. 

Một số đơn vị sản xuất phim phá sản. Hàng loạt hãng phim âm thầm rời khỏi thị trường không kèn không trống... Những người trong cuộc khẳng định phim Việt thất sủng là do tự mình đào thải mình.

Phim Việt hết thời nở rộ, đang độ... lụi tàn - Ảnh 3.

Cá Rô, em yêu anh - bộ phim hiếm hoi được nhà sản xuất thiết kế hẳn một phim trường để quay. Bộ phim này được khán giả yêu thích - Ảnh: H.LÊ

Thiếu chiến lược phát triển

Đạo diễn Nguyễn Hữu Trọng, người từng rất thành công với sitcom 5S Online, sau hai mùa làm cho VTV và một mùa làm cho công ty tư nhân đã quyết định bỏ nghề đi làm kinh doanh. Anh cho rằng việc hàng loạt nhà sản xuất bỏ nghề làm phim trước tiên là do năng lực của họ chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường, thứ hai là do cơ chế sản xuất phim truyền hình hiện nay.

"Thời tôi còn làm phim, phim hay, phim dở đều chỉ được trả 200 triệu đồng/tập. Cần có một cơ chế thị trường thực thụ, đánh giá đúng giá trị sản phẩm. Phim có rating cao phải được thưởng thì nhà sản xuất mới có tiền để phát triển lên" - đạo diễn Nguyễn Hữu Trọng nói.

Ngoài ra, cơ chế nhà đài đặt hàng và trả bằng sóng quảng cáo cho các đơn vị tư nhân, hoặc nhà đài khoán luôn sóng cho tư nhân cũng tạo ra nhiều vấn đề. Công ty tư nhân nhận khung giờ nào sẽ có trách nhiệm tổ chức sản xuất phim, đồng thời bán sóng quảng cáo cho khung giờ đó.

 Mô hình này nước ngoài cũng thực hiện, nhưng với một thị trường non trẻ như VN tiềm ẩn rất nhiều vấn đề.

Đạo diễn Trần Lực, một người đã rút lui khỏi nghiệp sản xuất phim truyền hình, cho biết: "Thời tôi làm, đài trả tiền bằng thời lượng quảng cáo. Mình vừa làm phim vừa phải đi bán quảng cáo. Ai cũng tranh nhau vào giờ vàng VTV3. Bán không được, anh nào anh nấy giảm giá chí chết, rồi phải tạm ngừng thôi".

Biên kịch Trịnh Thanh Nhã nhận định: "Về lý thuyết, các đài truyền hình chịu trách nhiệm kiểm soát chất lượng nội dung phim, tuy nhiên khi đã giao sóng cho các đơn vị tư nhân thì không kiểm soát được nữa. Có những đơn vị tư nhân bán quảng cáo rất giỏi nhưng làm phim kém. Không kiểm soát được chất lượng phim, dần dần dẫn đến sụp đổ cả một hệ thống sản xuất phim truyện".

Truyền hình Vĩnh Long sau nhiều lần "ăn quả đắng" vì các đơn vị tư nhân trưng ra kịch bản hay, nhưng sản phẩm làm ra tồi đã quyết định phải ký thỏa thuận giám sát bốn khâu sản xuất của đối tác.

"Phim đạt chất lượng thì chúng tôi trả tiền mặt luôn. Điều này giúp cho nhà sản xuất chuyên tâm vào chất lượng phim chứ không phải lo chạy quảng cáo nữa" - giám đốc THVL Lê Quang Nguyên nói.

Nhiều chuyên gia truyền hình cho rằng từ việc VTV dự định điều chỉnh khung "giờ vàng" cho phim Việt trên kênh VTV1, cần nhìn lại hệ thống sản xuất phim truyền hình. 

Lâu nay phim truyền hình vẫn chạy theo thị hiếu, thiếu hẳn hoạch định về mặt chiến lược, nên đội ngũ làm phim hoàn toàn bị động trước những thay đổi của thị trường.

Phim Việt hết thời nở rộ, đang độ... lụi tàn - Ảnh 4.

Cả một đời ân oán đoạt giải phim truyền hình ấn tượng tại VTV Awards 2018 - Ảnh: VTV

Quanh quẩn với đề tài cũ

Nhiều năm nay, giá sản xuất phim truyền hình chỉ tầm 140-200 triệu đồng/tập. Sau khi chi "hoa hồng", đóng thuế, nhà sản xuất còn lại rất ít tiền để làm phim. Do đó, các nhà làm phim xã hội hóa chỉ dám chọn đề tài an toàn, câu chuyện đơn giản,

bối cảnh rẻ tiền.

Biên kịch Phạm Thùy Nhân - người có thâm niên lâu năm trong viết kịch bản, từng viết Vó ngựa trời Nam, Dòng đời, Về đất Thăng Long, Anh hùng Trương Định... - cho biết từng có hai kịch bản phim về đề tài lịch sử rất thú vị.

Khi nhà sản xuất đưa lên cho một nhà đài lớn, họ xem xong bảo không làm được vì có những chi tiết nhạy cảm. Quá rụt rè trước những đề tài lạ, nhạy cảm, cần đầu tư công phu khiến các đơn vị sản xuất chỉ quanh quẩn với những đề tài cũ, cách làm đơn giản để giảm chi phí.

Phim Việt trượt khỏi "giờ vàng": Yếu thế với những show giải trí khác Phim Việt trượt khỏi 'giờ vàng': Yếu thế với những show giải trí khác

TTO - Theo nguồn tin của Tuổi Trẻ, năm 2019 Đài truyền hình Việt Nam dự kiến điều chỉnh khung giờ phim Việt trên kênh VTV1, mỗi tập phim tối đa 30 phút (kể cả quảng cáo)...

HOÀNG LÊ - NGỌC DIỆP

TIN LIÊN QUAN

Bình luận (0)
    Xem thêm bình luận
    Ý kiến của bạn
    Đăng nhập

    Bạn sẽ nhận được các tin tức nổi bật trên Tuổi Trẻ, nếu không muốn bạn có thể tắt bất cứ lúc nào

    Bình luận Xem thêm
    Bình luận (0)
    Xem thêm bình luận