Pháp mở 'giải thưởng văn học đầu tiên' dành cho sách viết cùng AI

Theo Hãng tin AFP, giải thưởng mang tên Prix Pascal (tên đầy đủ: Prix Pascal de Littérature IA), do ba doanh nhân công nghệ Philippe Rodriguez, Albin Serviant và Gilles Mentre sáng lập. 

Giải thưởng nhận bài dự thi đến ngày 30-11 và dự kiến trao giải lần đầu vào giữa tháng 12. Hiện ban tổ chức chưa công bố mức tiền thưởng và danh sách giám khảo.

Sự ra đời của Prix Pascal được đánh giá là một bước đi khác biệt, trong bối cảnh nhiều giải thưởng văn học truyền thống vẫn đang tìm cách siết chặt quy định về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tác.

Theo ban tổ chức, giải thưởng dành cho những tác phẩm hư cấu chưa từng xuất bản, có nội dung mới lạ, được viết bằng tiếng Pháp với sự hỗ trợ của các mô hình ngôn ngữ lớn như ChatGPT, Claude hay Gemini. 

Theo thông tin từ báo Guardian, người dự thi phải gửi bản thảo có độ dài 10.000-50.000 từ, kèm thông tin về mô hình AI và các câu lệnh (prompt) đã sử dụng trong quá trình viết.

Đáng chú ý, ngoài yêu cầu về thể loại và ngôn ngữ, ban tổ chức còn muốn các tác phẩm đề cập đến những vấn đề đạo đức, xã hội hoặc môi trường đang đe dọa nhân loại.

Giải thưởng ra đời giữa lúc giới văn học Pháp đang xôn xao trước nghi vấn nhà văn Thelyson Orelien dùng AI để viết cuốn tiểu thuyết đầu tay It Was Either That Or Die.

Tác phẩm từng giành giải thưởng văn học FNAC danh giá vào đầu tháng 9, nhưng sau đó bị loại khỏi danh sách đề cử rút gọn của giải Goncourt, một trong những giải thưởng văn học uy tín nhất nước Pháp, vì tác giả vướng cáo buộc sử dụng AI trong sáng tác.

Sau thời gian dài phủ nhận, ngày 21-10, Nhà xuất bản Boreal tại Canada, đơn vị đầu tiên phát hành cuốn sách, đã xác nhận nhà văn Thelyson Orelien có sử dụng AI trong quá trình viết.

Vụ việc tiếp tục làm dấy lên những tranh luận về vai trò của AI trong văn học thời nay. Khi nhiều giải thưởng lâu đời đang siết quy định nhằm loại bỏ các tác phẩm do AI tạo ra, thì giới xuất bản lại tìm cách phân biệt sách do người viết với sách sử dụng AI.

Tuy nhiên ranh giới giữa việc sử dụng AI để hỗ trợ và để trực tiếp sáng tác vẫn chưa được xác định rõ ràng.

Nhà văn trước cơn lốc "sách AI"

TTCT - Bằng cách nào mà những quyển sách hoàn toàn "vô tri", trông còn tệ hơn máy và phần mềm dịch tự động viết ra, lại có lúc lọt vào danh sách bán chạy nhất trên Amazon?