Ngày 7-7, trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt chân đến Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, NATO đã công bố hàng loạt hợp đồng quốc phòng trị giá nhiều tỉ USD nhằm chứng minh cam kết tăng cường năng lực phòng thủ và xoa dịu sự tức giận của ông Trump về phản ứng của châu Âu đối với cuộc chiến với Iran.

Theo Hãng tin Reuters, các thỏa thuận gồm nhiều nước châu Âu mua máy bay không người lái trinh sát của hãng Northrop Grumman (Mỹ) và NATO mua máy bay của hãng Saab (Thụy Điển). Reuters cũng dẫn một nguồn tin cho biết Mỹ đang đàm phán với Đức và một số nước khác để thiết lập hoạt động sản xuất chung tại châu Âu.

Ông Rutte đồng thời thông báo NATO sẽ đầu tư hơn 40 tỉ USD trong 5 năm tới để tăng cường năng lực phòng thủ trước máy bay không người lái.

Các cam kết này được xem là lời đáp lại những chỉ trích lâu nay của ông Trump rằng châu Âu chưa đóng góp đủ cho quốc phòng và vẫn phụ thuộc quá nhiều vào Mỹ trong khuôn khổ NATO.

Trước hội nghị, ông Trump tiếp tục chỉ trích các đồng minh vì không hành động đủ nhanh theo ý muốn của ông.

"Thật nực cười khi Mỹ tiếp tục đi theo con đường một chiều này khi mối quan hệ không có đi có lại. Họ không ở đó vì chúng ta!!!", ông Trump viết trên nền tảng Truth Social vào tuần trước, vẫn còn tức giận vì các đồng minh NATO không tham gia cùng Mỹ trong cuộc chiến với Iran.

Theo CNN, ông Trump từng bày tỏ sự tức giận trong một cuộc họp tại Nhà Trắng trước đó, thậm chí đặt câu hỏi về việc cắt giảm khoảng 1/3 lực lượng Mỹ đồn trú tại châu Âu để gửi thông điệp đáp trả các đồng minh.

Cùng thời điểm đó, Lầu Năm Góc bất ngờ hủy hai đợt triển khai quân tới châu Âu và ra lệnh rút một số nhân sự khỏi khu vực. Theo một số nguồn tin, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth ban đầu dự kiến công bố kế hoạch cắt giảm sâu hơn tại hội nghị NATO hồi tháng 6-2026, với quy mô có thể tương đương mức 1/3 mà ông Trump đề cập.

Tuy nhiên sau khi tham vấn các quan chức cấp cao trong chính quyền, kế hoạch được điều chỉnh. Thay vì công bố cắt giảm quân, ông Hegseth thông báo tiến hành một cuộc rà soát kéo dài sáu tháng về lực lượng Mỹ tại châu Âu.

Ông Trump từ lâu đã bày tỏ hoài nghi về giá trị của NATO đối với Mỹ và cho rằng Washington đang gánh phần lớn chi phí bảo đảm an ninh cho châu Âu.

Nga: Ukraine phóng hơn 400 drone về phía Matxcơva trước thềm thượng đỉnh NATO

Thị trưởng Matxcơva thông tin, phần lớn số drone của Ukraine đã bị bắn hạ ở khoảng cách xa, trong khi 36 chiếc bị phá hủy khi đang tiếp cận thủ đô Matxcơva.