Tại hội nghị tuyển sinh năm 2026 diễn ra hôm nay 20-4 ở TP.HCM, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân nhấn mạnh định hướng xuyên suốt là đảm bảo tính ổn định trong công tác tuyển sinh, hạn chế những thay đổi gây xáo trộn cho thí sinh và các cơ sở đào tạo, đồng thời vẫn giữ nguyên tắc tự chủ đại học đi kèm quản lý nhà nước linh hoạt.

Tuyển sinh phải ổn định, hướng mạnh vào chất lượng

Theo Thứ trưởng Lê Quân, tuyển sinh không chỉ là "cửa vào" của các trường mà còn là công cụ điều tiết chất lượng, phân tầng và định vị các cơ sở giáo dục đại học. 

Trong bối cảnh mới, hệ thống đại học sẽ phân hóa rõ hơn theo chất lượng, sứ mạng và phân khúc đào tạo, đòi hỏi tuyển sinh phải quay về bản chất là đánh giá đúng năng lực người học.

Vì vậy, quản lý nhà nước về tuyển sinh cần chuyển mạnh sang định hướng chất lượng, tạo điều kiện để mỗi trường tuyển đúng người học phù hợp chiến lược phát triển.

Nhiều ngành hiện yêu cầu đầu vào cao hơn, không chỉ ở kiến thức mà còn ở năng lực công nghệ, tư duy đổi mới sáng tạo và khả năng thích ứng.

Tuyển sinh cần quay lại bản chất là đánh giá đúng năng lực người học để đáp ứng yêu cầu từng lĩnh vực đào tạo. 

Bộ đang rà soát danh mục ngành đào tạo theo hướng mở, linh hoạt, phù hợp với thị trường lao động.

Ông Quân lưu ý các cơ sở giáo dục đại học cần chủ động xây dựng lộ trình chuẩn bị, tránh bị động khi các quy định mới về xác định chỉ tiêu tuyển sinh, trong đó có điều chỉnh yêu cầu đối với đội ngũ giảng viên được áp dụng trong thời gian tới.

Tăng tự chủ nhưng phải minh bạch, có căn cứ khoa học

Một điểm nhấn quan trọng là tiếp tục mở rộng quyền tự chủ cho các trường trong tuyển sinh.

Thứ trưởng Lê Quân cho rằng chính sách tuyển sinh cần tạo không gian tự chủ để các trường lựa chọn mô hình phù hợp. Tự chủ không đồng nghĩa đưa ra tiêu chí thiếu cơ sở hoặc gây bất bình đẳng cho thí sinh; mọi tiêu chí xét tuyển phải hợp lý, minh bạch và có căn cứ khoa học.

Thực tế từng có trường áp dụng chuẩn ngoại ngữ hoặc công thức xét tuyển chưa phù hợp, gây tốn kém và phát sinh thủ tục, cần được rà soát thường xuyên.

Chính sách tuyển sinh khi ban hành cũng cần có tính ổn định tương đối, có thời gian đánh giá tác động dài hạn, tránh thay đổi liên tục gây xáo trộn tâm lý xã hội.

Thứ trưởng nhấn mạnh quy chế tuyển sinh năm 2026 vì vậy được xây dựng theo hướng ổn định dài hạn đến năm 2030. 

Những điều chỉnh chủ yếu mang tính kỹ thuật như giới hạn số nguyện vọng còn 15, chuẩn hóa quy đổi điểm giữa các phương thức. Việc quy đổi điểm do các trường thực hiện dựa trên dữ liệu thực chứng, Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đóng vai trò hướng dẫn.

Ông Quân cho rằng chất lượng đại học không chỉ quyết định ở đầu vào mà còn nằm rất lớn ở quá trình đào tạo, nên cần chú trọng cả khâu đánh giá trong đào tạo, không chỉ tập trung vào tuyển sinh.

"Vấn đề tuyển sinh là vấn đề nhạy cảm, nên cần nghiên cứu thật kỹ trước khi đưa ra những chính sách. Những kiến nghị, đóng góp của các trường, các chuyên gia, Vụ Giáo dục đại học và bộ sẽ tiếp thu và cam kết quy chế tuyển sinh ổn định đến năm 2030 và dần hướng về giao quyền tự chủ cho các trường", ông Quân khẳng định.

Nhiều điểm mới trong tuyển sinh 2026

Theo GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, năm 2026 sẽ triển khai các chương trình đào tạo tài năng trong các lĩnh vực như bán dẫn, hạt nhân, đường sắt. 

Đặc biệt, nhóm ngành công nghệ chiến lược và triển khai học bổng cho các chương trình kỹ sư, thạc sĩ lĩnh vực STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học).

Theo quy chế mới, thí sinh đăng ký xét tuyển phải đạt tối thiểu 15 điểm cho tổ hợp ba môn; Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ công bố ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào cho ba nhóm ngành: đào tạo giáo viên, sức khỏe và pháp luật. Phương thức xét học bạ sẽ sử dụng kết quả cả ba năm THPT thay vì một vài học kỳ như trước.

Đáng chú ý, số nguyện vọng được giới hạn tối đa 15; chứng chỉ ngoại ngữ được quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ hoặc điểm thưởng theo bảng quy đổi 5 mức chênh lệch; tổng điểm cộng không vượt quá 10% thang điểm xét tuyển; ưu tiên khu vực được xác định theo nơi học THPT của thí sinh.

Theo kế hoạch, thí sinh đăng ký và điều chỉnh nguyện vọng từ ngày 2 đến 14-7. Các trường công bố kết quả xét tuyển vào ngày 10-8. Toàn bộ quy trình tiếp tục được thực hiện trên hệ thống chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Xét tuyển tổng hợp tại ĐH Quốc gia TP.HCM: mỗi trường một kiểu

Năm 2026, ĐH Quốc gia TP.HCM lần đầu áp dụng thống nhất phương thức xét tuyển tổng hợp tại tám trường trong toàn hệ thống với dự kiến dành tối đa 95% chỉ tiêu cho phương thức này.