Trong chương trình Trên Ghế ngày 26-3, nhà báo, chuyên gia ô tô Nguyễn Thúc Hoàng Linh đã đưa ra những nhận định xung quanh việc phân loại xe bán tải đang gây tranh cãi trong thời gian gần đây.

Xe bán tải là xe gì?

* Theo anh, xe bán tải nên được định nghĩa là xe du lịch hay là xe tải?

- Về cơ bản, chúng ta quan niệm dòng xe chở hàng hóa là xe tải. Tuy nhiên, cách mỗi quốc gia, mỗi thành phố quản lý dòng xe này là khác nhau. Trước hết phải làm rõ vì sao lại cần sự quản lý này.

Chúng ta phải phân loại xe tải hạng nặng vì những áp lực tạo ra khi lưu thông trên đường. Xe nặng hơn đương nhiên sẽ ảnh hưởng hạ tầng nhiều hơn, phát thải nhiều hơn. Chính vì thế, ở quốc gia hay thành phố nào, quản lý dòng xe này rất chặt chẽ.

Thật ra tranh cãi về xe bán tải bị cấm hay không cấm là một câu chuyện rất dài. Cách đây chừng 10 - 20 năm, xe bán tải cũng bị cấm cùng với xe tải. Chẳng hạn, có những giai đoạn xe bán tải phải đi vào làn đường của xe tải. Một giai đoạn lại đi vào làn đường của xe con. Một giai đoạn dòng xe bán tải chịu thuế thấp tương tự xe tải, xe kinh doanh nhưng đồng thời chịu hạn chế về niên hạn.

Sự phức tạp này đến từ việc chúng ta đang định nghĩa xe bán tải theo những cách định nghĩa truyền thống, từ kết cấu treo, tỉ lệ giữa chở người và chở hàng, trọng tải...

Ngày nay, khi thế giới ô tô đã thay đổi rất nhanh chóng, việc cập nhật quy chuẩn đánh giá kiểu loại xe là rất cần thiết. Có lẽ việc nên ưu tiên lúc này không phải là cấm hay không. Bởi khi chúng ta chưa định nghĩa được chính xác xe đó là xe gì thì không thể phân loại vào quản lý dưới hình thức như thế nào.

* Trên mạng xã hội đang rộ lên thông tin nhiều mẫu xe bán tải thông dụng bị xếp vào xe tải. Anh đánh giá như thế nào về điều này?

- Ở Việt Nam, xe bán tải có tỉ trọng không quá lớn trong lưu thông hằng ngày như ở Thái Lan hay Mỹ. Chúng ta thường coi đó là xe cá nhân hơn một công cụ lao động, dẫn đến nảy sinh vấn đề khi phân loại dòng xe để quản lý.

Khi tôi nói chuyện với các chuyên gia trong lĩnh vực quản lý phương tiện, có người cho rằng nếu xét về kích thước, xe bán tải cũng không lớn hơn một chiếc SUV 7 chỗ là bao. Nếu xét về trọng lượng, đôi khi xe bán tải còn nhẹ hơn xe điện. Xét về khả năng chở, với dòng cabin kép chúng ta vẫn ngồi được 5 người.

Quan trọng là chúng ta quản lý dòng xe này để đạt được mục đích gì. Nếu hướng đến giảm phát thải, việc giảm bán tải vào nội đô với tần suất như vậy thì có ảnh hưởng gì đến mục tiêu khí thải không? Sự đồ sộ của bán tải có gây ra bất cập gì với xe máy, xe đạp không? Nhu cầu sử dụng là như thế nào?

Tác động đến ngành xe và đô thị

* Việc bị xếp vào nhóm xe tải có ảnh hưởng đến sức hút của bán tải không?

- Điều đó là chắc chắn. Khi chưa được xem như xe con, nhu cầu với xe bán tải khá hạn chế. Nhưng khi rào cản được gỡ bỏ kèm theo những thay đổi về mặt sản phẩm, xe bán tải bùng nổ và trở thành một trong những phân khúc bán chạy ở Việt Nam.

Ở các nước như Mỹ, Nhật Bản, các hiệp hội cũng có ý kiến cần có những quy định phù hợp để không làm ảnh hưởng đến nhu cầu sử dụng xe bán tải của người dân cũng như hoạt động của doanh nghiệp.

Thực tế, ở Hà Nội, chủ trương cũng là tạo điều kiện cho xe bán tải vận hành suôn sẻ trong phố cho đến khi Công an TP Hà Nội có thể phối hợp với Bộ Xây dựng để có những điều chỉnh về việc phân loại phương tiện cho phù hợp để tránh bất cập với người sử dụng và nhà sản xuất.

* Nếu bán tải vẫn xếp vào nhóm xe tải, các hãng có thay đổi gì về dòng sản phẩm để phù hợp với quy định mới không?

- Các hãng đưa sản phẩm vào một thị trường luôn có những điều chỉnh để phù hợp với quy định ở đó và tạo thuận lợi nhất cho việc kinh doanh.

Chẳng hạn, xe thể thao Đức khi vào Mỹ sẽ điều chỉnh theo quy định về chiều dài, chiều rộng ở đây để được phép lưu hành. Đôi khi nhà sản xuất chỉ lắp thêm ốp nhựa để xe dài thêm hoặc rộng thêm vài cm. Hay xe vào Mỹ luôn có đèn xi nhan ở hông bởi quy định phải đủ 3 đèn phía trước.

Do đó, về lý thuyết, dòng bán tải ở Việt Nam cũng có thể điều chỉnh để phù hợp hơn. Tất nhiên điều này cũng đòi hỏi không ít công sức, thậm chí ảnh hưởng đến kỹ thuật xe, các hãng không quá mong muốn những việc như vậy.

* Xin cảm ơn anh.

Hà Nội siết xe tải vào nội đô: Chủ bán tải lo bị cấm giờ, CSGT hướng dẫn cách phân loại đúng

Hà Nội siết xe tải vào nội đô khiến nhiều chủ xe bán tải lo bị cấm giờ. CSGT khuyến cáo phải xem giấy kiểm định, không suy đoán theo thói quen.