Quy định giữ khoảng cách an toàn tối thiểu 55m, 70m hay 100m tùy tốc độ khiến không ít tài xế quan tâm đến những công nghệ có thể hỗ trợ khi chạy trên cao tốc.

Trên nhiều ô tô đời mới, kiểm soát hành trình thích ứng (ACC) có thể sử dụng radar, camera để nhận diện xe phía trước, sau đó tự tăng hoặc giảm tốc nhằm duy trì khoảng cách.

Nhưng với những chiếc xe không có ACC, người dùng có thể lắp thêm gì?

Khảo sát thị trường cho thấy hiện có hai hướng chính: lắp thêm camera/hệ thống ADAS để cảnh báo tài xế, hoặc can thiệp sâu hơn bằng cách nâng cấp ACC trên một số dòng xe tương thích.

Camera cảnh báo

Giải pháp đơn giản nhất là camera hành trình tích hợp ADAS.

Khác camera hành trình cơ bản chỉ ghi hình, một số sản phẩm hiện có thêm FCW (Forward Collision Warning), tức cảnh báo va chạm phía trước. Camera sử dụng hình ảnh để nhận diện xe phía trước và phát cảnh báo khi nhận thấy nguy cơ.

Chẳng hạn, 70mai A510 đang được một số đơn vị tại Việt Nam chào bán khoảng 2,7 - 3 triệu đồng tùy cấu hình camera. Sản phẩm được giới thiệu có ADAS, bao gồm cảnh báo lệch làn và cảnh báo nguy cơ va chạm phía trước.

Một số dòng camera khác của 70mai như M500 cũng có ADAS với các chức năng cảnh báo va chạm phía trước, lệch làn và thông báo khi xe phía trước bắt đầu di chuyển.

Ở phân khúc cao hơn, Vietmap V740 có giá tham khảo trên dưới 7 triệu đồng tùy nơi bán, được tích hợp FCW để cảnh báo khoảng cách với xe phía trước bên cạnh một số chức năng hỗ trợ khác.

Điểm trừ của những sản phẩm này là chỉ cảnh báo chứ không tự giữ khoảng cách. Nếu camera phát hiện nguy cơ và phát âm thanh cảnh báo, tài xế vẫn phải tự giảm ga hoặc đạp phanh để kéo giãn khoảng cách.

Ngoài ra, chức năng FCW chỉ có tác dụng cảnh báo khoảng cách quá gần, không thể xác định chính xác xe đang cách phía trước 55m, 70m hay 100m theo quy định.

Thiết bị tính thời gian bám xe phía trước

Một giải pháp chuyên dụng hơn là lắp thêm hệ thống có chức năng giám sát khoảng cách theo thời gian.

Mobileye 630 là một ví dụ. Thiết bị này đang được một số đơn vị tại Việt Nam chào bán với giá khoảng 16 triệu đồng (một số nơi khuyến mại còn hơn 13 triệu).

Thay vì chỉ đóng vai trò camera hành trình, hệ thống sử dụng camera phía trước kết hợp bộ xử lý để nhận diện ô tô, người đi bộ, xe đạp và vạch đường.

Trong đó, chức năng Headway Monitoring and Warning - HMW sẽ giám sát và cảnh báo khoảng cách thời gian với xe phía trước. Khái niệm này khá gần với "quy tắc 3 giây" thường được tài xế áp dụng trên cao tốc.

Thay vì chọn một cột mốc bên đường, chờ xe phía trước đi qua rồi đếm 3 giây, hệ thống có thể liên tục theo dõi khoảng cách thời gian giữa hai xe và cảnh báo khi khoảng cách trở nên quá ngắn.

Tuy nhiên, khác với ADAS chính hãng, những hệ thống này chỉ "nhìn" và cảnh báo, không trực tiếp điều khiển ga, phanh để kéo giãn khoảng cách.

Muốn xe tự giữ khoảng cách phải "độ" ACC?

Ở cấp độ cao hơn là nâng cấp ACC cho những ô tô nguyên bản không được trang bị tính năng này.

Một số gara tại Việt Nam hiện quảng cáo dịch vụ "retrofit ACC" trên các dòng xe mà phiên bản hoặc thị trường khác đã có sẵn hệ thống tương tự.

Ví dụ trên Mazda3 và Mazda CX-5, một số đơn vị nâng cấp công bố quy trình gồm bổ sung radar phía trước, thay cụm phím điều khiển trên vô lăng, đấu nối phần cứng cần thiết, kích hoạt tính năng trong các bộ điều khiển và căn chỉnh radar.

Radar thường được đặt ở khu vực đầu xe, có nhiệm vụ xác định khoảng cách và tốc độ tương đối của xe phía trước.

Sau khi nhận được dữ liệu này, hệ thống ACC mới có thể phối hợp với các bộ điều khiển của ô tô để tăng, giảm tốc và trong phạm vi thiết kế có thể tác động phanh nhằm duy trì khoảng cách.

Tuy nhiên, việc nâng cấp ACC không phải giải pháp có thể áp dụng cho mọi mẫu ô tô.

Khả năng nâng cấp phụ thuộc vào kiến trúc điện - điện tử của từng dòng xe, các bộ điều khiển hiện có và mức độ tương thích giữa phiên bản thấp với phiên bản vốn được nhà sản xuất trang bị ACC.

Ngay cả khi cùng một dòng xe có bản cao được trang bị ACC, điều đó cũng không đồng nghĩa bản thấp chỉ cần lắp thêm radar là có thể sử dụng đầy đủ tính năng.

Ngoài radar hoặc camera, hệ thống còn có thể liên quan đến ECU, hệ thống cân bằng điện tử, phanh, động cơ, mạng giao tiếp trên xe và phần mềm điều khiển.

Đặc biệt, radar hoặc camera phục vụ ADAS cần được lắp đúng vị trí và căn chỉnh theo thông số kỹ thuật. Sai lệch dù chỉ một chút trong quá trình lắp đặt có thể ảnh hưởng khả năng xác định vị trí xe phía trước.

Do đó trước khi nâng cấp, xác định rõ bộ sản phẩm gồm những linh kiện nào, có phải linh kiện tương thích với xe hay không, hệ thống có thực sự tự giảm ga và tác động phanh hay chỉ phát cảnh báo, radar có được căn chỉnh sau khi lắp đặt, cũng như việc can thiệp có ảnh hưởng tới bảo hành hay các hệ thống điện tử nguyên bản hay không.

Tuy nhiên ngay cả khi chọn được một đơn vị uy tín để thực hiện, vẫn còn một nguy cơ khác là xe có thể không được đăng kiểm khi can thiệp vào tầng sâu hơn của hệ thống vận hành một chiếc xe.

Bất kể lựa chọn là gì, một điểm quan trọng luôn được các hãng lưu ý, ngay cả với những chiếc xe sở hữu ACC hiện đại nguyên bản, tài xế vẫn là người chịu trách nhiệm duy trì khoảng cách an toàn. Các công nghệ lắp thêm không nên được coi là sự bảo đảm rằng xe luôn đáp ứng chính xác các mốc khoảng cách 55m, 70m hay 100m trong mọi điều kiện.

Công nghệ trên ô tô giúp ước lượng khoảng cách an toàn trên cao tốc

Thay vì tự ước lượng xe phía trước cách mình 55m, 70m hay 100m, tài xế trên nhiều mẫu ô tô hiện nay có thể sử dụng công nghệ có ngay trong xe để hỗ trợ duy trì khoảng cách an toàn trên cao tốc.