Phóng to

Khói xả từ công ty liên doanh sản xuất kính tại Bắc Ninh - Ảnh: T.T.D.

Nghe đọc nội dung toàn bài:

- Từ ngày thành lập đến nay, chúng tôi đã nhận hàng ngàn đơn thư khiếu nại, phản ảnh về ô nhiễm môi trường. Chúng tôi không lãng phí thời gian, đã “vào sân thì phải đá ngay” dù có thể thiếu giày, thiếu áo...

* Vậy xin ông cho biết cụ thể hoạt động của lực lượng CSMT hiện nay là gì?

- Công việc của chúng tôi đang tập trung hiện nay là trinh sát, điều tra cơ bản về tình hình ô nhiễm môi trường, trong đó tập trung ở địa bàn Hà Nội và một phần ở TP.HCM. Qua điều tra chúng tôi sẽ lập hồ sơ ô nhiễm, từ đó sẽ có những kiến nghị, xử lý cụ thể. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng đang điều tra một số vụ việc cụ thể, chẳng hạn vụ nhập khẩu rác thải vào VN qua cảng biển.

Phóng toĐại tá Nguyễn Sỹ* Ông có thể cho biết kỹ hơn về vụ việc này?

- Vụ nhập rác thải này do các doanh nghiệp VN thực hiện, “hàng hóa” chủ yếu là bình ăcqui chì đã thải hoặc đã qua sử dụng ở nước ngoài. Giống như dịch vụ đổ rác - xà bần, người làm dịch vụ nhập rác thải được “ăn hai đầu” từ phía người xuất (cho tiền đổ rác) và từ những người mua lại phế liệu trong nước. Chính vì những cái lợi như thế nên nhiều doanh nghiệp đã tìm mọi cách để nhập rác về nước, hết sức nguy hiểm.

* Còn tình hình ô nhiễm môi trường qua điều tra cơ bản của cục ra sao, thưa ông?

- Phải nói là trầm trọng. Hầu hết các cơ sở mà chúng tôi điều tra, kiểm tra đều vi phạm các qui định về bảo vệ môi trường, trong đó có hệ thống các bệnh viện. Hầu như nước thải, khí thải từ các cơ sở sản xuất đều không qua xử lý, có nơi có xây dựng hệ thống xử lý nhưng không hoạt động vì chi phí rất lớn mỗi khi vận hành. Chưa kể còn rất nhiều dạng vi phạm khác cũng rất nghiêm trọng, trong đó có việc khai thác tài nguyên trái phép, không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

* Thưa ông, Cục CSMT đã khởi tố điều tra vụ việc nào cụ thể?

Ông có thể giới thiệu về cơ cấu tổ chức của lực lượng CSMT? Hiện chúng tôi có Cục CSMT trực thuộc Tổng cục Cảnh sát (Bộ Công an), trực thuộc cục có ba phòng nghiệp vụ và một trung tâm kiểm định tương đối hiện đại. Quân số của cục hiện nay có gần 100 chiến sĩ đã tốt nghiệp đại học, trong đó có nhiều thạc sĩ, tiến sĩ, tới đây sẽ tuyển thêm. Ngoài trụ sở chính tại Hà Nội, chúng tôi cũng đặt một cụm nghiệp vụ tại TP.HCM. Đến thời điểm này đã có 48 tỉnh, thành gửi hồ sơ đề nghị thành lập phòng CSMT.

- Thật tình là chưa. Ngoài những khó khăn như tôi đã nói ở trên, thì những qui định hiện nay chưa có “lối đi” cụ thể cho chúng tôi, hoặc có thì cũng rất hạn chế. Chúng tôi chưa phải là một cơ quan điều tra thực thụ, do vậy những vụ việc vi phạm sau khi điều tra cơ bản, xác lập hồ sơ chúng tôi sẽ chuyển cho các cơ quan điều tra khác theo qui định. Chưa kể trong xử phạt vi phạm hành chính cũng chưa có qui định thẩm quyền xử phạt cho lực lượng CSMT. Tuy nhiên tới đây, tôi nghĩ không lâu nữa pháp lệnh điều tra hình sự cũng như nghị định về xử phạt vi phạm hành chính sẽ được sửa đổi, bổ sung qui định thẩm quyền cho CSMT.

Trong thời gian qua cũng có những vụ ô nhiễm môi trường bị người dân phản ứng, địa phương giải quyết không hiệu quả, nhưng khi chúng tôi đến mời làm việc thì chủ cơ sở tự nguyện khắc phục hậu quả hoặc tạm ngưng sản xuất. Đó là tín hiệu mừng, tuy nhiên theo chúng tôi, quan trọng hơn cả là ý thức của người sản xuất kinh doanh trong việc bảo vệ môi trường.

* Hầu hết cán bộ chiến sĩ của CSMT đều từ các lực lượng công an tuyển về, vậy chuyên môn đâu để họ đảm đương công việc mới mẻ này?

- Lực lượng của chúng tôi tất cả đều là công an, nhưng trong số đó nhiều anh em đã có kinh nghiệm về lĩnh vực môi trường bên cạnh những đồng chí là thạc sĩ, tiến sĩ trong lĩnh vực này. Với số còn lại, để đáp ứng công việc, cục đã mở những khóa đào tạo, tập huấn để anh em có những kiến thức cơ bản nhất về lĩnh vực môi trường. Bên cạnh đó anh em còn được trang bị những phương tiện hỗ trợ. Với những vụ việc quá lớn, vượt quá khả năng thì chúng tôi sẽ phối hợp, mời các chuyên gia đầu ngành hỗ trợ.