Dự án đường vành đai 3 TP.HCM là dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải và trọng điểm của thành phố, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang lại nhiều lợi ích về mặt kinh tế, xã hội, là nền tảng góp phần phát triển bền vững TP.HCM và khu vực.

Đây cũng là dự án được lãnh đạo Trung ương, lãnh đạo TP.HCM và người dân đặc biệt quan tâm, với yêu cầu phải đẩy nhanh tiến độ, sớm hoàn thành để phát huy hiệu quả đầu tư.

Tốc độ thi công rất thấp so với yêu cầu

Thời gian qua, TP.HCM đã có nhiều chỉ đạo, tổ chức nhiều cuộc họp, kiểm tra hiện trường để đốc thúc tiến độ dự án.

Trong đó chỉ đạo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông (Ban Giao thông) cần tập trung đẩy nhanh tiến độ thi công, đảm bảo hoàn thành đưa công trình vào khai thác sử dụng trước ngày 30-6-2026 theo đúng yêu cầu của Chính phủ.

Dự án thành phần 1 đường vành đai 3 TP.HCM qua TP.HCM gồm 10 gói thầu. Trong đó đoạn phía tây gồm 5 gói (XL6, XL7, XL8, XL9, XL10) trải dài khoảng 32,6km qua khu vực Củ Chi, Hóc Môn, Bình Chánh cũ.

Bảng tiến độ được phóng viên Tuổi Trẻ thường xuyên cập nhật từ báo cáo chủ đầu tư cho thấy hiện nay có một số gói đang thực sự báo động đỏ, bởi khối lượng còn lại rất lớn. Tính đến cuối tháng 3-2026, gói thầu có sản lượng cao nhất ở đoạn phía tây chưa tới 73%, còn gói thấp nhất XL8 mới hơn 54% (Xem bảng).

Những ngày qua, phóng viên Tuổi Trẻ đã đi thực địa công trường vành đai 3 TP.HCM trên dọc tuyến phía tây cũng thấy không ít đoạn vẫn chưa hoàn tất đắp cát gia tải. Đây là khâu đường găng then chốt của dự án và tốn nhiều thời gian nhất trong quá trình thi công.

Theo kế hoạch ban đầu, tuyến phải thông xe kỹ thuật chậm nhất ngày 31-12-2025 và hướng tới khai thác toàn tuyến vào 30-4-2026. Vì thi công chậm trễ, nên ngày hoàn thành dự án buộc phải điều chỉnh đến 30-6-2026.

Tuy vậy từ hiện trường thực tế, khối lượng phải hoàn thành còn lại rất lớn cùng với thời gian chờ xử lý đất yếu, nên để đáp ứng mốc hoàn thành theo yêu cầu vẫn là dấu hỏi rất lớn.

Các gói thầu ở phía tây, làm lai rai đến bao giờ?

Theo các chuyên gia giao thông, nhìn vào dữ liệu tổng thể, muốn xác định tiến độ thực chất của dự án không khó. Chỉ cần chủ đầu tư công bố tiến độ tổng thể, đặc biệt là mốc hoàn thành gia tải xử lý nền đất yếu tại đoạn chậm nhất, sau đó cộng thêm khoảng 1-2 tháng hoàn thiện nền đường là có thể suy ra tương đối chính xác thời điểm hoàn thành toàn dự án.

Còn nếu nhìn vào khối lượng công việc còn lại, từ dữ liệu cho thấy cần sự quyết liệt trong quá trình thi công. Hiện nay, các gói thầu phía tây phần việc phải làm còn lại theo hợp đồng còn khoảng từ 350-600 tỉ đồng. Để kịp tiến độ trong 3 tháng tới, mỗi gói buộc phải thi công đạt sản lượng trung bình từ 120-200 tỉ đồng mỗi tháng.

Đáng chú ý, hai gói XL8 và XL10 là các gói chậm nhất hiện còn khoảng 600 tỉ đồng chưa hoàn thành. Nếu tính ngược để về đích trong 3 tháng tới, các liên danh nhà thầu phải đạt khoảng 200 tỉ đồng mỗi tháng, tương đương gần 50 tỉ đồng mỗi tuần.

Thế nhưng số liệu từ ngày 23-3 đến 29-3 cho thấy một thực tế đáng lo ngại, gói có sản lượng thi công cao nhất đoạn phía tây cũng chưa tới 9 tỉ đồng/tuần, trong khi gói thấp nhất chỉ đạt khoảng 1,8 tỉ đồng/tuần. Tại gói XL10 có nhà thầu là Công ty cổ phần 479 Hòa Bình dường như đang "đứng im", khi nhân sự ở hiện trường cũng chỉ được thống kê vài người.

Dữ liệu từ tháng 9-2025 đến tháng 3-2026 cho thấy ngay cả gói thầu có sản lượng cao nhất tại đoạn phía tây cũng chỉ đạt bình quân chưa tới 3%/tháng, trong khi có gói chỉ khoảng 1,5%.

Trong khi đó để kịp tiến độ trong 3 tháng còn lại, tốc độ thi công các gói phải đạt từ 9,4% đến 15% mỗi tháng, riêng gói XL8 phải đạt khoảng 15,5%/tháng.

Từ bức tranh thực tế này, nếu không có giải pháp đủ mạnh và triển khai ngay lập tức, mục tiêu hoàn thành vào ngày 30-6 gần như không khả thi. Thậm chí dự án có nguy cơ kéo dài đến tháng 9, hoặc xa hơn là cuối năm 2026.

Áp lực tiến độ đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ hơn từ các cơ quan chức năng, đồng thời chủ đầu tư cần mạnh tay xử lý các nhà thầu yếu, chậm tiến độ hằng tuần, bao gồm việc điều chuyển khối lượng sang các đơn vị có năng lực tốt hơn.

Cận mốc phải đưa vào khai thác, vành đai 3 TP.HCM đoạn phía tây còn ngổn ngang

Ngay sau hành trình theo sà lan chở đá từ các mỏ ở Đồng Nai về công trường vành đai 3 TP.HCM, phóng viên Tuổi Trẻ tiếp tục đi ngược lên công trường các đoạn phía tây để ghi nhận thực địa.