Nhân kỷ niệm 80 năm Ngày Truyền thống An ninh nhân dân (12-7-1946 - 12-7-2026), thiếu tá Trần Thị Thu Trang, cán bộ Văn phòng Thường trực Bộ Công an về gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, từng công tác tại Phái bộ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ở Nam Sudan (UNMISS), chia sẻ về những thử thách của người chiến sĩ "mũ nồi xanh" và ý nghĩa của việc góp phần bảo vệ an ninh Tổ quốc từ sớm, từ xa.

Danh dự đi cùng trách nhiệm

* Điều gì thôi thúc chị đăng ký tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc? Khi được lựa chọn thực hiện nhiệm vụ quốc tế, chị đã trải qua những cảm xúc như thế nào?

- Thiếu tá Trần Thị Thu Trang: Với tôi, tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc trước hết là trách nhiệm của một sĩ quan Công an nhân dân được đào tạo bài bản và nhận thức rõ chủ trương của Đảng, Nhà nước về chủ động hội nhập quốc tế, góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, đồng thời đóng góp vào hòa bình và an ninh thế giới.

Tôi cũng mong muốn lan tỏa những giá trị tốt đẹp của Việt Nam. Là một đất nước từng trải qua chiến tranh, chúng ta hiểu rất rõ giá trị của hòa bình. Tôi muốn bạn bè quốc tế thấy rằng lực lượng Công an Việt Nam không chỉ có bản lĩnh, trình độ, chuyên nghiệp mà còn luôn đề cao tinh thần nhân văn, sẵn sàng cống hiến ở những địa bàn khó khăn nhất.

Khi chính thức được lựa chọn, điều tôi cảm nhận rõ nhất là danh dự đi cùng trách nhiệm. Được đại diện cho Tổ quốc trong màu áo "mũ nồi xanh" là niềm vinh dự rất lớn, nhưng cũng đồng nghĩa phải đối mặt với những thử thách ở địa bàn phức tạp về an ninh, chính trị.

Gia đình là nguồn sức mạnh, là điểm tựa tinh thần của tôi. Bố mẹ và người thân luôn thấu hiểu rằng nhiệm vụ của Tổ quốc, của ngành là ưu tiên hàng đầu đối với người chiến sĩ công an, vì vậy họ đã thay tôi chăm lo cho các con để yên tâm hoàn thành nhiệm vụ quốc tế cao cả.

Giữ bình yên giữa vùng đất nhiều bất ổn

* Công tác tại Nam Sudan - một trong những phái bộ phức tạp nhất của Liên hợp quốc, đã đặt ra những khó khăn, thử thách gì đối với chị và đồng đội?

- Tôi đảm nhiệm vị trí sĩ quan thông tin, báo cáo của Văn phòng Cảnh sát địa bàn bang Jonglei thuộc lực lượng Cảnh sát Liên hợp quốc (UNPOL).

Công việc chính là thu thập, phân tích tình hình an ninh trật tự phục vụ lãnh đạo phái bộ đánh giá, dự báo và xây dựng kế hoạch bảo đảm an ninh. Đồng thời phối hợp triển khai các hoạt động hỗ trợ nhân đạo và nâng cao năng lực cho lực lượng cảnh sát sở tại.

Nam Sudan là quốc gia còn rất nhiều bất ổn sau nội chiến. Khí hậu khắc nghiệt với nhiệt độ mùa khô có thể vượt 45 độ C, mùa mưa ngập lụt chia cắt giao thông, điều kiện sinh hoạt thiếu thốn và nguy cơ dịch bệnh luôn hiện hữu.

Điều đáng lo hơn là nguy cơ mất an ninh thường trực. Xung đột sắc tộc, tranh chấp tài nguyên, tội phạm có vũ trang, cướp bóc hay biểu tình bạo lực có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Mỗi chuyến tuần tra đều đòi hỏi kỷ luật rất cao và khả năng xử lý tình huống nhanh.

Là nữ sĩ quan công an, tôi còn phải vượt qua những khó khăn riêng về thể lực, điều kiện sinh hoạt và nỗi nhớ gia đình. Nhưng chính những thử thách ấy lại giúp tôi rèn luyện bản lĩnh, ý chí và khả năng thích nghi.

* Theo chị, đâu là thách thức lớn nhất trong công tác bảo đảm an ninh cho người dân, nhân viên Liên hợp quốc và các hoạt động nhân đạo tại Nam Sudan?

- Tôi cho rằng có hai thách thức lớn.

Thứ nhất là tính chất bất định, khó dự báo của các cuộc xung đột cục bộ và tội phạm vũ trang. Tại Nam Sudan, tình hình an ninh chính trị có nhiều biến động. Thách thức lớn nhất đến từ các cuộc xung đột sắc tộc kéo dài, tranh chấp tài nguyên (đất đai, nguồn nước, gia súc) mang tính tự phát, bạo lực cao.

Hệ quả của nhiều năm nội chiến khiến lượng vũ khí quân dụng bất hợp pháp trong dân còn rất lớn. Một tranh chấp dân sự nhỏ giữa các bộ tộc cũng có thể nhanh chóng leo thang thành một cuộc đụng độ vũ trang.

Sự suy thoái kinh tế và nạn đói đẩy một bộ phận người dân vào con đường tội phạm, hình thành các nhóm cướp có vũ trang. Các nhóm này thường xuyên tổ chức phục kích trên các tuyến lộ giao thông huyết mạch, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của nhân viên Liên hợp quốc, các đoàn xe cứu trợ nhân đạo.

Khi các tổ chức quốc tế vào cấp phát lương thực, thuốc men, việc điều phối để không xảy ra tình trạng giẫm đạp, cướp bóc hay bạo loạn do khan hiếm nhu yếu phẩm là một thách thức, đòi hỏi sự kiên nhẫn và kỹ năng điều phối thuần thục.

Thứ hai là rào cản địa hình, hạ tầng, thời tiết làm tê liệt khả năng phản ứng nhanh. Một nguyên tắc quan trọng trong công tác bảo an là khả năng cơ động, phản ứng nhanh khi có sự cố.

Tuy nhiên tại Nam Sudan, vào mùa mưa, mạng lưới giao thông đường bộ bị tê liệt do ngập lụt, bùn lầy, nhiều khi phương tiện cơ giới đường bộ hoàn toàn bất lực, không thể tiếp cận.

Việc phụ thuộc hoàn toàn vào trực thăng bị hạn chế rất lớn bởi yếu tố thời tiết, chi phí vận hành.

Tại nhiều vùng sâu, vùng xa, hạ tầng viễn thông gần như không có. Khi người dân hoặc nhân viên cứu trợ nhân đạo gặp nguy hiểm, việc phát tín hiệu, báo cáo về trung tâm chỉ huy rất khó khăn, ảnh hưởng đến khả năng triển khai lực lượng ứng cứu kịp thời.

Gieo hạt giống hòa bình từ lớp học dã chiến ở Nam Sudan

* Sau thời gian thực hiện nhiệm vụ tại phái bộ, kỷ niệm nào khiến chị nhớ nhất?

- Điều khiến tôi nhớ nhất không phải những chuyến tuần tra căng thẳng, những buổi giao lưu văn hóa với các đồng nghiệp quốc tế mà là lớp học tiếng Anh dã chiến tại trại tạm cư bang Jonglei.

Tại các trại tạm cư, cuộc sống của người dân, đặc biệt là trẻ em, vô cùng bế tắc. Các em phải sống trong những căn lều bạt chật chội, bụi bặm, thiếu thốn từ nguồn nước sạch đến cơ hội được học hành.

Những ánh mắt ngây thơ nhưng đượm buồn, những chiếc bụng đói, những đôi chân trần chạy trên đất cát và nỗi sợ bởi hoàn cảnh xung quanh của các em đã chạm vào trái tim của tôi.

Tôi nhận ra rằng, để bảo đảm an ninh bền vững, cần phải thay đổi từ thế hệ trẻ. Và giáo dục chính là "chìa khóa" và "vũ khí" mạnh mẽ nhất chống lại nghèo đói, xung đột.

Với vốn kiến thức sư phạm của bản thân cùng mong muốn được sẻ chia, tôi đã chủ động đề xuất, cùng một số đồng nghiệp bắt tay vào xây dựng lớp học tiếng Anh tình thương ngay trong trại tạm cư.

Lớp học này không có giảng đường khang trang, không điều hòa, thậm chí không có cả bàn ghế. Lớp học chỉ là một khoảng đất trống dưới bóng một cây lớn để tránh cái nắng cháy da thịt hoặc đơn giản chỉ là một ngôi nhà "tukul".

Bảng viết là một tấm bảng đen nhỏ cũ kỹ treo tạm hoặc bảng treo mà chúng tôi tự trang bị. Học cụ chỉ có vài viên phấn phối hợp cùng những cuốn tập, cây bút do chúng tôi tự quyên góp.

Chúng tôi dạy các em từ những bảng chữ cái tiếng Anh cơ bản, cách chào hỏi, giao tiếp, cho đến những bài học lồng ghép về thói quen tốt để phòng tránh dịch bệnh, những bài học phòng chống bạo lực tình dục.

Hơn thế nữa, chúng tôi giáo dục cho các em không tham gia vào các xung đột, xây dựng nền tảng nhận thức để các em xây dựng hòa bình cho chính đất nước mình.

Qua lớp học ấy, tôi muốn bạn bè quốc tế thấy được một góc nhìn khác về lực lượng Công an nhân dân Việt Nam không chỉ có năng lực chuyên môn, mà còn mang trong mình trái tim nhân hậu, tinh thần dấn thân, văn hóa sẻ chia sâu sắc của dân tộc Việt Nam.

Những lớp học dã chiến như thế chính là những hạt giống hòa bình bền vững nhất mà chúng tôi gieo lại trên mảnh đất Nam Sudan còn nhiều gian khó này.

Gìn giữ hòa bình cũng là bảo vệ an ninh Tổ quốc từ sớm, từ xa

* Từ thực tiễn tại Nam Sudan, chị nhìn nhận như thế nào về ý nghĩa của quan điểm bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa?

- Bảo vệ Tổ quốc "từ sớm, từ xa" chính là việc chúng ta chủ động tham gia giải quyết các bất ổn, xung đột mang tính toàn cầu ngay từ gốc rễ, trước khi các hệ lụy của nó có cơ hội tác động tiêu cực đến an ninh quốc gia.

Từ thực tiễn công tác, tôi thấy rằng môi trường phái bộ giống như một địa bàn thu nhỏ về các nguy cơ an ninh phi truyền thống, từ tội phạm xuyên quốc gia, khủng bố, di cư tự do, đến khủng hoảng nhân đạo và dịch bệnh.

Việc trực tiếp xử lý các vấn đề này giúp chúng ta tích lũy kinh nghiệm thực tế, xây dựng các kịch bản ứng phó chủ động, không để rơi vào thế bị động trước các thách thức an ninh tương lai.

Trực tiếp thực hiện nhiệm vụ quốc tế giúp tôi thấu hiểu sâu sắc rằng sức mạnh bảo vệ chủ quyền quốc gia ngày nay không chỉ nằm ở biên giới, đất liền hay trên biển, mà còn nằm ở hệ thống luật pháp quốc tế và sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế.

Bằng việc cử lực lượng tham gia gìn giữ hòa bình, Việt Nam đang khẳng định vị thế của một quốc gia luôn tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế. Những mối quan hệ đối tác cũng chính là sợi dây liên kết ngoại giao bền chặt, tạo thế và lực cho Việt Nam trên các diễn đàn đa phương.

Bảo vệ Tổ quốc "từ sớm, từ xa" thông qua hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc là một tư duy chiến lược hết sức đúng đắn, sâu sắc của Đảng, Nhà nước.

Vụ án số 7 Ôn Như Hầu và mốc son truyền thống Lực lượng An ninh nhân dân

Chiến công khám phá vụ án Ôn Như Hầu là dấu mốc quan trọng trong lịch sử đấu tranh bảo vệ chính quyền cách mạng và mở ra chặng đường 80 năm anh hùng của Lực lượng An ninh nhân dân.