Theo Hãng tin AFP, ngày 13-8, Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi cho biết Tokyo "phản đối mạnh mẽ" chuyến thăm của Tổng thống Nga Vladimir Putin tới quần đảo Kuril đang tranh chấp giữa hai nước.

"Các vùng lãnh thổ phương Bắc, gồm cả đảo Etorofu, là một phần không thể tách rời của lãnh thổ Nhật Bản, cả về lịch sử lẫn theo luật pháp quốc tế. Chính phủ Nhật Bản phản đối mạnh mẽ chuyến thăm này" - ông Motegi tuyên bố, đề cập tới quần đảo Kuril.

Ngày 13-8, truyền thông Nga đưa tin Tổng thống Putin đã tới thăm đảo Iturup (Nhật Bản gọi là Etorofu) - hòn đảo ở phía nam quần đảo Kuril, gần đảo Hokkaido của Nhật Bản, một ngày sau khi Nga tiến hành cuộc tập trận hải quân quy mô lớn.

Hãng thông tấn Tass mô tả đây là lần đầu tiên ông Putin trực tiếp tới thăm quần đảo này. Nhà lãnh đạo Nga đã thăm nhà máy chế biến cá Yasny trên đảo Iturup, sau khi thị sát cuộc tập trận hải quân ở vùng Viễn Đông Nga.

Nhật Bản và Nga hiện đang tranh chấp chủ quyền tại 4 hòn đảo cực nam của quần đảo Kuril mà Tokyo gọi là "lãnh thổ phương Bắc", còn Matxcơva gọi là Nam Kuril. 

Liên Xô đã kiểm soát 4 đảo này là Shikotan, Habomai, Etorofu và Kunashiri vào những ngày cuối của Thế chiến 2 và trục xuất 17.000 dân Nhật khỏi đây.

Nhật Bản luôn khẳng định chủ quyền đối với tất cả 4 đảo này và nhấn mạnh việc Matxcơva kiểm soát là không có căn cứ pháp lý. 

Trong khi đó, Nga lại dựa vào Tuyên bố chung Xô - Nhật năm 1956, trong đó nêu rõ Matxcơva sẽ chuyển giao 2 đảo Shikotan và Habomai cho Tokyo sau khi ký hiệp ước hòa bình.

Nút thắt mang tên quần đảo Kuril trong quan hệ Nga - Nhật nhiều thập niên qua đã ngăn hai nước ký hiệp ước hòa bình để chấm dứt tình trạng chiến tranh sau Thế chiến 2.

Hôm 4-8, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi nhấn mạnh Tokyo cần tăng cường sức mạnh quân sự với "tinh thần cấp bách".

Bộ trưởng Koizumi đưa ra lời kêu gọi này trong bối cảnh sách trắng quốc phòng thường niên mới nhất của Nhật Bản tiếp tục cảnh báo những rủi ro ngày càng gia tăng từ Trung Quốc, Triều Tiên và Nga.

Ông Putin có phát biểu mới về an ninh dọc toàn bộ biên giới Nga

Tổng thống Putin nhấn mạnh trách nhiệm phải bảo đảm an ninh cho Nga trên toàn bộ đường biên giới, dù ở phía đông hay tây, trong lúc Matxcơva đang tập trung cho chiến dịch quân sự đặc biệt.