Theo các chuyên gia dinh dưỡng, không phải mọi lần đau bụng hay đầy hơi đều đáng lo. Điều quan trọng là nhận biết sự thay đổi kéo dài, tái diễn hoặc đi kèm những triệu chứng bất thường khác.

Đầy hơi kéo dài và thay đổi thói quen đi tiêu

Đầy hơi, trướng bụng sau một bữa ăn là phản ứng khá phổ biến. Khí có thể hình thành khi vi khuẩn đường ruột phân giải carbohydrate, hoặc do chúng ta nuốt không khí khi ăn uống. Một số thực phẩm giàu chất xơ, tinh bột và đường cũng có thể khiến lượng khí tăng lên.

Vì vậy thỉnh thoảng đầy hơi sau khi ăn không nhất thiết đồng nghĩa với hệ tiêu hóa kém khỏe mạnh.

Điều đáng chú ý là tình trạng đầy hơi xuất hiện thường xuyên, kéo dài hoặc gây ảnh hưởng đến sinh hoạt. Nếu bạn phải thường xuyên loại bỏ nhiều thực phẩm khỏi chế độ ăn vì trướng bụng, đau bụng hoặc khó chịu, nên tìm nguyên nhân thay vì mặc định rằng đó chỉ là "cơ địa".

Đặc biệt, đầy hơi đi kèm đau bụng, tiêu chảy, táo bón hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân là những dấu hiệu cần được đánh giá y tế.

Một dấu hiệu khác dễ bị bỏ qua là thay đổi thói quen đi tiêu.

Tần suất đại tiện ở mỗi người không giống nhau. Có người đi ngoài mỗi ngày, trong khi người khác có thể ít hơn. Vì thế không nên chỉ dựa vào số lần đi vệ sinh để đánh giá hệ tiêu hóa.

Điều cần quan tâm là sự thay đổi so với thói quen thông thường của chính bạn. Chẳng hạn, một người trước đây đi tiêu đều đặn nhưng đột nhiên bị táo bón kéo dài; hoặc thường xuyên xuất hiện tiêu chảy mà không rõ nguyên nhân.

Stress, thay đổi chế độ ăn, đi du lịch, uống ít nước hoặc thay đổi mức độ vận động đều có thể tạm thời ảnh hưởng đến nhu động ruột. Tuy nhiên nếu tình trạng tiêu chảy, táo bón, phân thay đổi bất thường về màu sắc hoặc độ đặc kéo dài, bạn nên trao đổi với bác sĩ.

Tâm trạng thay đổi, da bất thường và cân nặng không rõ nguyên nhân

Hệ tiêu hóa không hoạt động tách biệt với các cơ quan khác. Ngày càng có nhiều nghiên cứu quan tâm đến trục ruột - não, tức hệ thống liên lạc hai chiều giữa đường ruột và não bộ.

Hệ vi sinh vật đường ruột có thể tham gia vào quá trình chuyển hóa nhiều chất có liên quan đến hoạt động thần kinh và phản ứng viêm. Vì vậy sức khỏe đường ruột có thể có mối liên hệ với tâm trạng và sức khỏe tinh thần.

Tuy nhiên điều này không có nghĩa mọi lần mệt mỏi, cáu gắt hay lo lắng đều bắt nguồn từ đường ruột.

Điều đáng chú ý là những thay đổi kéo dài và xuất hiện cùng các triệu chứng tiêu hóa khác. Chẳng hạn một người đồng thời bị rối loạn đi tiêu, đau bụng, mệt mỏi kéo dài và cảm thấy tâm trạng thay đổi rõ rệt.

Một mối liên hệ khác đang được nghiên cứu là trục ruột - da. Hệ miễn dịch và tình trạng viêm có liên quan đến cả đường ruột và da, vì vậy những thay đổi trong hệ vi sinh vật đường ruột có thể có ảnh hưởng nhất định đến sức khỏe làn da.

Nhưng cũng giống như tâm trạng, không thể kết luận một nốt mụn hay tình trạng phát ban đơn thuần là do "đường ruột không khỏe". Nếu các vấn đề về da mới xuất hiện, kéo dài hoặc tái phát cùng với những triệu chứng tiêu hóa, bạn nên tìm nguyên nhân một cách toàn diện, thay vì tự điều trị theo các lời khuyên trên mạng xã hội.

Cuối cùng, tăng hoặc giảm cân không chủ ý là dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý.

Cân nặng có thể dao động tự nhiên do lượng nước trong cơ thể, chế độ ăn, vận động hoặc nhiều yếu tố khác. Nhưng nếu cân nặng thay đổi đáng kể mà bạn không chủ động ăn kiêng, tăng cường tập luyện hay thay đổi lối sống, cần tìm hiểu nguyên nhân.

Một số bệnh lý tiêu hóa có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thu chất dinh dưỡng hoặc khiến người bệnh ăn uống kém. Tình trạng này có thể gặp trong một số bệnh đường tiêu hóa như bệnh celiac, bệnh viêm ruột hoặc các rối loạn tiêu hóa khác.

Đặc biệt, sụt cân không rõ nguyên nhân kèm tiêu chảy kéo dài, đau bụng, đầy hơi dai dẳng hoặc có máu trong phân là những dấu hiệu không nên tự bỏ qua.

Khi nào cần đi khám?

Không phải cứ đầy hơi hoặc táo bón một vài ngày là cần lo lắng. Hệ tiêu hóa hoàn toàn có thể thay đổi tạm thời khi bạn ăn uống khác thường, căng thẳng, thiếu ngủ, đi xa hoặc thay đổi thói quen sinh hoạt.

Tuy nhiên nếu một triệu chứng kéo dài, tái diễn thường xuyên, ngày càng nghiêm trọng hoặc ảnh hưởng đến cuộc sống, bạn nên đi khám để xác định nguyên nhân.

Đặc biệt cần lưu ý khi xuất hiện máu trong phân, sụt cân không rõ nguyên nhân, đau bụng dai dẳng, tiêu chảy kéo dài hoặc thay đổi rõ rệt thói quen đại tiện.

Điều quan trọng nhất là đừng biến những triệu chứng bất thường thành một phần "bình thường" của cuộc sống. Một vài lần đầy hơi có thể không đáng ngại, nhưng khi cơ thể liên tục phát đi tín hiệu, đó là lúc chúng ta nên lắng nghe và tìm kiếm sự tư vấn từ nhân viên y tế.

Những món ăn giúp cải thiện sức khỏe đường ruột

Quan tâm tới sức khỏe đường ruột là cách tốt để bạn thưởng thức bữa ăn được thoải mái hơn và sức khỏe chung tốt hơn. Các món ăn sau có tác dụng tốt với đường ruột, theo bài đăng trên Health.com.