Hãng tin Bloomberg ngày 15-9 dẫn các nguồn thạo tin cho biết trong các cuộc gặp với phía Mỹ, giới chức Nhật Bản đã phát tín hiệu rằng Tokyo sẵn sàng tăng mạnh ngân sách cho lĩnh vực quốc phòng.

Một trong những phương án được cân nhắc là đi theo lộ trình của Hàn Quốc, nâng chi tiêu quốc phòng lên 3,5% GDP trong vòng 10 năm. Tuy nhiên một nguồn tin cho hay Tokyo cũng có thể lựa chọn mục tiêu thấp hơn, chẳng hạn 3% GDP.

Thông tin trên xuất hiện trong bối cảnh Nhật Bản, tương tự nhiều đồng minh khác của Mỹ, đang chịu sức ép từ chính quyền Tổng thống Donald Trump về việc tăng cường năng lực phòng vệ và giảm phụ thuộc vào quân đội Mỹ.

Theo truyền thông Mỹ, Washington đã nhiều lần thể hiện mong muốn Nhật Bản đầu tư mạnh tay hơn. 

"Chúng tôi rất mong chờ Nhật Bản tăng cường chi tiêu quốc phòng", Thứ trưởng Quốc phòng (Bộ Chiến tranh) Mỹ phụ trách chính sách Elbridge Colby phát biểu hồi tháng 8.

Phía Nhật Bản cũng đã tăng mạnh ngân sách quốc phòng trong những năm gần đây. Cụ thể, chính quyền Thủ tướng Sanae Takaichi đã đẩy nhanh lộ trình nâng chi tiêu quốc phòng lên gần 2% GDP trong năm tài khóa kết thúc vào tháng 3-2026, sớm hơn kế hoạch hai năm.

Đây là bước chuyển đáng kể so với trước năm 2022, khi Nhật Bản duy trì mức trần không chính thức khoảng 1% GDP cho quốc phòng.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi cho hay nước này vẫn đang thận trọng. Ông khẳng định ngân sách phải được xác định dựa trên nhu cầu quân sự thực tế thay vì chạy theo mục tiêu tài chính.

Ông cũng cho biết chi tiêu quốc phòng và các khoản liên quan trong năm tài khóa hiện tại đạt 10.600 tỉ yen (68,5 tỉ USD), tương đương 1,9% GDP danh nghĩa năm 2022.

Tuy nhiên nếu tính theo dự báo GDP danh nghĩa của Văn phòng Nội các Nhật Bản cho năm tài khóa hiện tại, tỉ lệ này chỉ vào khoảng 1,5% GDP. 

Theo cách tính này, để đạt mục tiêu 3,5% GDP, Nhật Bản sẽ phải chi khoảng 24.000 tỉ yen (68,5 tỉ USD), tức hơn gấp đôi mức hiện nay.

Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản kêu gọi tăng cường nhanh sức mạnh quân sự

Ngày 4-8, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi nhấn mạnh Tokyo cần tăng cường sức mạnh quân sự với 'tinh thần cấp bách'.