Ngày 2-2, ông Ngô Quốc Phong - Phó giám đốc Bảo tàng Quảng Trị - cho hay máy bay vận tải quân sự C-119 của Mỹ chính thức đi vào trưng bày tại Di tích quốc gia Sân bay Tà Cơn (xã Khe Sanh).

Hoàn thiện bức tranh lịch sử Khe Sanh

Máy bay C-119, còn được gọi là "Flying Boxcar" (toa tàu bay), là loại máy bay vận tải quân sự do Mỹ sản xuất, được sử dụng rộng rãi trong chiến tranh Việt Nam. Đây là chiếc C-119 duy nhất còn lại tại Việt Nam, gắn liền với các chiến dịch quân sự lớn, trong đó có chiến dịch Khe Sanh năm 1968.

Sân bay Tà Cơn từng là một trong những cứ điểm quân sự trọng yếu của quân đội Mỹ và chính quyền Sài Gòn trước năm 1975, giữ vai trò then chốt trong tập đoàn cứ điểm Khe Sanh.

Việc đưa máy bay C-119 về trưng bày ngay tại không gian lịch sử này giúp phục dựng trực quan quy mô, tính chất và mức độ ác liệt của chiến tranh, thay vì chỉ dừng lại ở tư liệu hình ảnh hay lời thuyết minh.

Theo ông Ngô Quốc Phong, đơn vị sẽ dọn dẹp, chỉnh trang mặt bằng trưng bày ngoài trời, chỉnh sửa nội dung thuyết minh tại di tích để phù hợp với sự hiện diện của máy bay C-119.

"Các ý tưởng khai thác không gian xung quanh máy bay C-119 cần thêm thời gian nghiên cứu, có sự tham gia của doanh nghiệp và phải được lựa chọn thận trọng vì đây là hiện vật gốc. Nội dung này sẽ được xây dựng trong một đề án riêng", ông Phong cho hay.

Trước khi bàn giao, máy bay C-119 đã được Nhà máy A41 (thuộc Quân chủng Phòng không - Không quân) thực hiện các công đoạn kỹ thuật cần thiết nhằm bảo quản, phục hồi hình dáng nguyên bản, bảo đảm an toàn và giá trị trưng bày lâu dài ngoài trời.

Hai chiếc máy bay kể tiếp câu chuyện lịch sử

Việc trưng bày C-119 cũng tạo sự kết nối, bổ sung hoàn chỉnh cho hệ thống hiện vật tại Sân bay Tà Cơn. Trước khi C-119 được đưa về di tích này, máy bay vận tải hạng nặng C-130 của quân đội Mỹ cũng được trưng bày từ năm 2012.

Chiếc C-130 này từng tham chiến tại chiến trường Khe Sanh - Tà Cơn cách đây gần 60 năm, trở thành điểm nhấn lớn trong không gian trưng bày ngoài trời của di tích.

C-130 đại diện cho khả năng tiếp vận quy mô lớn của quân đội Mỹ, còn C-119 phản ánh rõ hơn vai trò vận tải kết hợp chiến đấu trong những thời điểm ác liệt của chiến tranh. Sự hiện diện song song của hai loại máy bay này giúp người xem có cái nhìn toàn diện hơn về chiến lược quân sự, hậu cần và mức độ đầu tư của Mỹ tại Khe Sanh.

Hiện nay di tích Sân bay Tà Cơn đón khoảng 20.000 lượt khách mỗi năm, trong đó khách quốc tế chiếm gần 50%. Việc bổ sung các hiện vật quy mô lớn như C-119 được kỳ vọng sẽ tăng sức hút, kéo dài thời gian trải nghiệm và mở ra dư địa phát triển các sản phẩm du lịch lịch sử - giáo dục.

Trong không gian lịch sử Khe Sanh, những "nhân chứng thép" như C-119 và C-130 tiếp tục kể câu chuyện quá khứ bằng hình hài chân thực, lặng lẽ nhưng đầy sức nặng.

Quảng Trị tiếp nhận máy bay C-119 trưng bày cạnh 'ngựa thồ' C-130

Nhằm làm phong phú thêm hiện vật có kích thước lớn trưng bày tại di tích sân bay Tà Cơn, Quảng Trị đồng ý chi 3,5 tỉ đồng để tiếp nhận máy bay C-119.