Theo Đài NBC News, ngày 27-2, Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) công bố cuộc cải tổ quy mô lớn đối với chương trình thám hiểm Mặt trăng Artemis.

Giám đốc NASA Jared Isaacman cho biết sứ mệnh Artemis III, vốn dự kiến đưa phi hành gia đáp xuống Mặt trăng vào năm 2028, sẽ không còn thực hiện mục tiêu đổ bộ.

Thay vào đó, cơ quan này đặt kế hoạch phóng Artemis III lên quỹ đạo Trái đất tầm thấp vào giữa năm 2027 để tiến hành các thử nghiệm công nghệ then chốt, gồm kiểm tra khả năng tiếp cận và kết nối với một hoặc cả hai tàu đổ bộ do SpaceX và Blue Origin phát triển.

Sau đó Artemis IV dự kiến phóng năm 2028, với mục tiêu chính là đưa con người trở lại bề mặt Mặt trăng.

Theo lãnh đạo NASA, điều chỉnh này nhằm tạo động lực mới cho chương trình Artemis vốn kéo dài gần một thập kỷ và liên tục đối mặt tình trạng vượt chi phí, chậm tiến độ.

Ông Isaacman giải thích rằng bước chuyển từ một chuyến bay quanh Mặt trăng (Artemis II) sang sứ mệnh đổ bộ (Artemis III) là "khoảng cách quá lớn", đặc biệt khi hệ thống tên lửa SLS và tàu vũ trụ Orion hiện chỉ được phóng khoảng ba năm một lần hoặc lâu hơn.

"Phóng tên lửa là yếu tố then chốt, nhưng với một hệ thống phức tạp như SLS, chu kỳ ba năm một lần không phải lộ trình dẫn tới thành công", ông nói.

Giám đốc NASA cho biết tần suất phóng quá thưa sẽ khiến kỹ năng của đội ngũ suy giảm, ảnh hưởng tới độ thuần thục trong vận hành.

Ông cũng dẫn lại các sự cố rò rỉ hydro và helium tương tự từng xuất hiện ở Artemis I và Artemis II, cho rằng khoảng cách dài giữa các sứ mệnh khiến đội kỹ thuật khó xác định chính xác nguyên nhân gốc rễ.

Song song thay đổi về cấu hình sứ mệnh, NASA cũng sẽ chuẩn hóa quy trình sản xuất tên lửa SLS và đặt mục tiêu tăng tần suất phóng lên khoảng 10 tháng một lần, thay vì ba năm như trước.

Dù từng lên kế hoạch cho các cấu hình tên lửa mới ở giai đoạn sau, Phó giám đốc NASA Amit Kshatriya nhận định những phiên bản đó "phức tạp không cần thiết".

"Chúng ta còn nhiều điều phải học, trong khi phía trước vẫn tiềm ẩn rủi ro lớn về phát triển và sản xuất. Vì vậy chúng tôi muốn tiếp tục thử nghiệm theo đúng cách đã và đang triển khai", ông nói.

Ông Isaacman khẳng định các điều chỉnh đã được trao đổi với nhà thầu, các bên liên quan tại Quốc hội cũng như chính quyền Tổng thống Trump.

"Tổng thống Trump yêu thích không gian. Chính ông là người khởi xướng chương trình Artemis. Đây là ưu tiên hàng đầu của chính quyền hiện tại", ông nhấn mạnh.

Cuộc cải tổ được công bố ngay sau một đợt trì hoãn khác của Artemis II. Sự cố rò rỉ hydro tại bệ phóng tên lửa SLS trong quá trình thử nghiệm nạp nhiên liệu đã khiến NASA bỏ lỡ cơ hội phóng trong tháng này.

Tên lửa của NASA lại gặp sự cố, lùi sứ mệnh chinh phục Mặt trăng

NASA phải lùi lịch phóng Artemis II sang đầu tháng 4, sau sự cố kỹ thuật liên quan đến hệ thống khí heli của tên lửa SLS.