Từ lâu, mốc 25 tuổi thường được xem là thời điểm não bộ con người hoàn thiện, đặc biệt là thùy trán - khu vực đảm nhiệm các chức năng như lập kế hoạch, kiểm soát hành vi và điều chỉnh cảm xúc. Tuy nhiên các nghiên cứu hình ảnh học thần kinh quy mô lớn gần đây cho thấy quan niệm này không hoàn toàn chính xác.

Nguồn gốc của "mốc 25" bắt đầu từ những nghiên cứu quét não cuối thập niên 1990 và đầu những năm 2000. Khi đó dữ liệu chủ yếu dừng ở nhóm tuổi khoảng 20, nên các nhà khoa học chỉ có thể ước tính rằng quá trình trưởng thành có thể hoàn tất vào giữa tuổi 20. Theo thời gian, giả thuyết này dần được xem như một kết luận chắc chắn.

Các nghiên cứu mới, phân tích hơn 4.200 bộ dữ liệu quét não từ sơ sinh đến 90 tuổi, cho thấy sự phát triển của não bộ là một tiến trình kéo dài và phức tạp hơn nhiều. Một giai đoạn quan trọng được xác định kéo dài từ 9 đến khoảng 32 tuổi, khi não liên tục tái cấu trúc mạng lưới kết nối thần kinh.

Thay vì chỉ thay đổi ở từng vùng riêng lẻ, não bộ trong giai đoạn này tối ưu hóa cách các vùng giao tiếp với nhau, cân bằng giữa phân tách chức năng và tích hợp mạng lưới. Quá trình này giúp tăng hiệu suất xử lý thông tin và ra quyết định. Chỉ sau đầu tuổi 30, não mới dần chuyển từ mở rộng kết nối sang duy trì và củng cố các đường dẫn đã hình thành.

Điều đó đồng nghĩa tuổi 20 và đầu tuổi 30 vẫn là giai đoạn não bộ có tính dẻo dai cao, dễ thích nghi và học hỏi. Các hoạt động như rèn luyện thể chất, học kỹ năng mới hay thử thách tư duy có thể góp phần thúc đẩy quá trình tối ưu hóa này, trong khi căng thẳng kéo dài có thể cản trở nó.

Như vậy, sự trưởng thành của não không phải một "công tắc" bật lên ở tuổi 25, mà là hành trình kéo dài đến đầu tuổi 30 và chịu ảnh hưởng đáng kể từ chính lựa chọn sống của mỗi người.

Mãn kinh gây suy giảm chất xám tại các vùng não quan trọng

Mãn kinh có liên quan mật thiết đến những thay đổi trong cấu trúc não bộ, sức khỏe tâm thần và giấc ngủ.