Ngày 4-5, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết các nước châu Âu đã "nghe thấy" thông điệp của Tổng thống Mỹ Donald Trump gửi tới các đồng minh về cuộc chiến với Iran, và đang "tăng cường hành động".

"Các nhà lãnh đạo châu Âu đã nhận được thông điệp. Họ đã nghe thấy thông điệp rất rõ ràng", Hãng tin AFP dẫn lời ông Rutte phát biểu trước cuộc hội đàm với các nhà lãnh đạo châu Âu tại Armenia. Thông điệp đó là "sự thất vọng từ phía Mỹ" khi các đồng minh châu Âu phản đối tham gia cuộc chiến với Iran.

Nhà lãnh đạo NATO nhấn mạnh các nước châu Âu đang nỗ lực hướng đến một châu Âu có vai trò lớn hơn và một NATO mạnh mẽ hơn.

"Chúng tôi đang đảm bảo các thỏa thuận về việc sử dụng căn cứ quân sự được triển khai", ông nói và cho biết các thành viên NATO gồm Montenegro, Croatia, Romania, Bồ Đào Nha, Hy Lạp, Ý, Anh, Pháp và Đức đang thực hiện các yêu cầu cho phép sử dụng căn cứ trên lãnh thổ nước mình và các hỗ trợ hậu cần khác.

Trước đó Tây Ban Nha, thành viên NATO, đã tuyên bố không cho phép sử dụng các căn cứ quân sự trên lãnh thổ nước này cho cuộc chiến với Iran.

Ông Rutte cũng cho biết "ngày càng nhiều" quốc gia châu Âu đang bố trí trước các khí tài như tàu dò mìn và tàu quét mìn gần vịnh Ba Tư, để sẵn sàng cho "giai đoạn tiếp theo".

Nhiều quốc gia châu Âu đã tuyên bố sẵn sàng tham gia đảm bảo tự do hàng hải qua eo biển Hormuz sau khi chiến tranh kết thúc.

Cuối tuần trước, ông Trump tuyên bố kế hoạch rút 5.000 quân khỏi Đức, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương đang căng thẳng nghiêm trọng vì cuộc chiến với Iran.

Nói về quyết định này, nhà ngoại giao hàng đầu của Liên minh châu Âu Kaja Kallas gọi "thời điểm" công bố là một "bất ngờ".

"Đã có những cuộc thảo luận về việc rút quân Mỹ khỏi châu Âu từ lâu. Nhưng tất nhiên, thời điểm công bố này là một bất ngờ. Tôi nghĩ điều này cho thấy chúng ta thực sự phải củng cố trụ cột châu Âu trong NATO, và chúng ta thực sự phải làm nhiều hơn nữa", bà Kallas nói, đồng thời nhấn mạnh "quân đội Mỹ không chỉ ở châu Âu để bảo vệ lợi ích của châu Âu, mà còn cả lợi ích của Mỹ".

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng nhấn mạnh châu Âu cần nắm lấy vận mệnh của mình và xây dựng các giải pháp phòng thủ chung.

"Chúng ta phải tăng cường năng lực quân sự để có thể tự vệ và bảo vệ mình", Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nói thêm.

Thủ tướng Anh khẳng định NATO 'có lợi cho Mỹ' giữa chỉ trích của ông Trump

Thủ tướng Anh Keir Starmer khẳng định NATO vẫn phù hợp với lợi ích của Mỹ và châu Âu, trong bối cảnh liên minh này tiếp tục đối mặt với sức ép từ Tổng thống Mỹ Donald Trump.