Theo HHS, toàn bộ nguồn tài trợ của Chính phủ Mỹ dành cho WHO chính thức chấm dứt, đồng thời tất cả nhân sự và nhà thầu Mỹ làm việc hoặc được cử sang tổ chức này đã được triệu hồi.

Washington cũng ngừng tham gia chính thức vào các ủy ban, cơ quan lãnh đạo, cấu trúc quản trị và các nhóm kỹ thuật do WHO bảo trợ.

Ông Trump từng tìm cách rút Mỹ khỏi WHO trong nhiệm kỳ đầu, nhưng nỗ lực này chỉ được hiện thực hóa vào ngày đầu ông nhậm chức nhiệm kỳ hai bằng một sắc lệnh hành pháp thông báo việc rời tổ chức.

Theo quy định pháp luật, Mỹ phải gửi thông báo trước một năm và thanh toán đầy đủ các khoản phí còn nợ. Hiện Washington vẫn còn nợ WHO khoảng 260 triệu USD, song các chuyên gia pháp lý nhận định sẽ khó có khả năng Mỹ trả đủ khoản tiền này, trong khi WHO gần như không có công cụ để buộc Mỹ thực hiện nghĩa vụ tài chính.

"Xét về mặt pháp lý, rất rõ ràng rằng Mỹ không thể chính thức rút khỏi WHO nếu chưa hoàn thành các nghĩa vụ tài chính còn tồn đọng", ông Lawrence Gostin, chuyên gia về luật y tế toàn cầu và y tế công cộng tại Đại học Georgetown, chia sẻ với Đài CNN.

Tuy nhiên ông lưu ý WHO không có quyền cưỡng chế, và nhiều khả năng tổ chức này sẽ tránh thông qua các nghị quyết cứng rắn nhằm tránh leo thang căng thẳng.

Giải thích cho lý do rút lui khỏi WHO, một quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Trump nhận định WHO "không mang lại giá trị tương xứng" với nguồn lực Mỹ đóng góp, cũng như đã hành động trái với lợi ích của Washington, đặc biệt trong giai đoạn đầu của đại dịch COVID-19.

HHS cáo buộc WHO chậm trễ tuyên bố tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu, đánh giá chưa đúng mức nguy cơ lây truyền qua không khí, thậm chí dành lời ca ngợi cho phản ứng của Trung Quốc bất chấp các dấu hiệu che giấu thông tin ban đầu.

Quan chức này cũng lưu ý rằng dù Mỹ từng là nhà tài trợ lớn nhất cho WHO, nhưng tổ chức này chưa bao giờ có một tổng giám đốc là người Mỹ.

Dù vậy chính quyền ông Trump khẳng định Mỹ vẫn sẽ tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt y tế toàn cầu thông qua các cơ chế hợp tác song phương, các tổ chức phi chính phủ và tổ chức tôn giáo, với vai trò điều phối dự kiến thuộc về Trung tâm Y tế toàn cầu của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC).

Tuy nhiên nhiều chuyên gia cảnh báo chiến lược này sẽ tạo ra một hệ thống hợp tác "chắp vá", không thể thay thế vai trò điều phối toàn cầu của WHO.

Một cựu quan chức CDC nhận định, CDC hiện chỉ có mặt tại khoảng 60 quốc gia, không đủ để đảm bảo giám sát dịch bệnh toàn diện như một cơ chế đa phương.

Các tổ chức y tế và chuyên gia y tế công cộng đồng loạt bày tỏ lo ngại quyết định của Mỹ có thể làm suy yếu khả năng phát hiện sớm và ứng phó với các mối đe dọa sinh học xuyên biên giới.

Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus từng gọi việc Mỹ rút khỏi tổ chức này là một kịch bản "hai bên cùng thua", khi không chỉ Mỹ mà cả thế giới đều chịu tổn thất trong bối cảnh các dịch bệnh ngày càng phức tạp và khó lường.

WHO tung bằng chứng phản bác Mỹ, khẳng định vắc xin không gây tự kỷ

Một phân tích mới của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khẳng định vắc xin không gây tự kỷ, bác bỏ quan điểm làm suy yếu vai trò của vắc xin đang lan truyền ở Mỹ.