Trong khi các nhà lãnh đạo châu Âu cảnh báo về sự chia rẽ ngày càng sâu sắc với Washington, phía Mỹ cũng thừa nhận thế giới đã bước vào một kỷ nguyên địa chính trị mới, theo Đài CNN.

Khoảng cách Mỹ - châu Âu ngày càng rõ nét

Phát biểu tại buổi lễ khai mạc ngày 13-2, Thủ tướng Đức Friedrich Merz thừa nhận một "vết rạn nứt" đã xuất hiện giữa châu Âu và Mỹ, phần nào xuất phát từ các cuộc chiến văn hóa và khác biệt chính sách.

Tuy nhiên, ông cũng gửi thông điệp trực tiếp tới Washington: "Hãy cùng nhau sửa chữa và khôi phục niềm tin xuyên Đại Tây Dương".

Nhà lãnh đạo cảnh báo rằng trong thời đại cạnh tranh giữa các cường quốc, ngay cả Mỹ cũng không đủ sức để hành động đơn độc. Ông nhấn mạnh việc duy trì Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) là lợi thế chiến lược chung cho cả hai phía.

Thủ tướng Đức cảnh báo rằng tự do của châu Âu "không còn là điều hiển nhiên" trong bối cảnh các cường quốc phớt lờ luật pháp quốc tế. Ông kêu gọi tăng cường năng lực răn đe quân sự của châu Âu và tiết lộ đã bắt đầu thảo luận với Pháp về một cơ chế răn đe hạt nhân chung.

Bài phát biểu cũng phản bác những chỉ trích từ Phó tổng thống Mỹ JD Vance tại hội nghị năm trước. Khi đó, ông Vance cáo buộc giới chính trị gia châu Âu đang đàn áp tự do ngôn luận và cho thấy sự thất bại trong việc kiểm soát nhập cư.

"Cuộc chiến văn hóa của phong trào MAGA ở Mỹ không phải của chúng tôi. Ở đây, quyền tự do ngôn luận chấm dứt khi lời nói xâm phạm đến phẩm giá con người và hiến pháp", ông Merz đáp trả.

Nhà lãnh đạo Đức nhấn mạnh châu Âu tin vào thương mại tự do, các hiệp định khí hậu và Tổ chức Y tế thế giới (WHO); khẳng định các thách thức toàn cầu chỉ có thể giải quyết qua cơ chế hợp tác.

Trong khi đó, hôm 12-2, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thừa nhận "thế giới cũ đã biến mất" và "chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên địa chính trị mới", cho thấy Washington cũng nhận ra sự chuyển dịch của trật tự quốc tế hiện nay.

"Điều đó buộc tất cả chúng ta phải xem xét lại thế giới mới sẽ ra sao và vai trò của mình là gì" - ông Rubio nói, nhấn mạnh châu Âu vẫn rất quan trọng với Mỹ.

Châu Âu hướng tới tự chủ

Song song với việc chỉ trích Mỹ, các lãnh đạo châu Âu cũng kêu gọi xây dựng năng lực tự chủ chiến lược. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhấn mạnh châu Âu cần trở thành "một cường quốc địa chính trị" trong bối cảnh cạnh tranh cường quốc và sự gây hấn của Nga.

Ông cho rằng lục địa này phải tăng tốc phát triển năng lực quốc phòng, công nghệ và giảm phụ thuộc vào các nước lớn.

Về xung đột Nga - Ukraine, ông Macron ủng hộ nỗ lực tìm kiếm hòa bình thông qua đàm phán, nhưng nhấn mạnh bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải công bằng và bền vững, không nên nhượng bộ yêu cầu của Nga.

Trong khi đó, Thủ tướng Merz của Đức cho rằng Matxcơva hiện chưa sẵn sàng đàm phán nghiêm túc.

Bên lề hội nghị, nhà lãnh đạo Đức đã gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky để thảo luận hợp tác quân sự và tình hình chiến sự, trong khi ông Rubio cũng dự kiến hội đàm với lãnh đạo Kiev vào ngày 14-2.

Hội nghị An ninh Munich được tổ chức chỉ vài tuần sau khi Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) diễn ra căng thẳng tại Davos (Thụy Sĩ), khi ông Trump chỉ trích các đồng minh châu Âu về chính sách nhập cư và phàn nàn Mỹ đang bị các đồng minh lợi dụng.

Đức - Pháp khởi động đàm phán về lá chắn hạt nhân cho châu Âu

Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thảo luận kế hoạch chấm dứt sự phụ thuộc vào các đầu đạn chiến thuật của Mỹ.