Ghi nhận một số cửa hàng kim cương tại Hà Nội ngày 19-7, nhu cầu thị trường không mấy sôi động khi không có nhiều khách hàng hỏi mua sản phẩm. Trong vai một khách hàng tìm mua kim cương, phóng viên Tuổi Trẻ nhận thấy mỗi cửa hàng sẽ có một chính sách bán hàng khác nhau đối với sản phẩm kim cương. 

Sản phẩm được giới thiệu có kiểm định của tổ chức quốc tế

Trên đường Kim Mã, có thương hiệu kim cương Việt Jemmia Diamond được dân sành mua kim cương truyền tai thuộc danh sách các cửa hàng kim cương uy tín tại Hà Nội. Tại thời điểm gần trưa, cửa hàng rộng khoảng 15m² trưng bày nhiều sản phẩm kim cương nhưng không có khách xem hay mua sản phẩm, mà chỉ có hai nhân viên và bảo vệ. 

Theo nhân viên tại đây, sản phẩm kim cương chủ yếu được nhập khẩu từ Ấn Độ. Mỗi sản phẩm đi kèm sẽ có các loại giấy tờ như giấy tờ chứng nhận kiểm định của GIA - chứng chỉ phân loại và đánh giá chất lượng kim cương do Viện Ngọc học Hoa Kỳ (Gemological Institute of America) cấp, hóa đơn VAT...

"Giấy kiểm định không phải bên công ty em cấp, mà là do GIA thực hiện kiểm định độc lập, sản phẩm khi nhập về đã có giấy kiểm định này rồi. Đây là trung tâm kiểm định kim cương uy tín hàng đầu thế giới, sẽ kiểm định chất lượng viên kim cương bao gồm màu nước, độ sạch tinh khiết, giác cắt huỳnh quang... với các thông số cụ thể sẽ được thể hiện trên giấy của GIA" - nhân viên của Jemmia Diamond giải thích. 

Cũng theo nhân viên tại đây, mỗi viên kim cương (kích thước từ 3,6 li) đều sẽ có mã số kiểm định để kiểm chứng, so sánh và đều không làm giả được. 

Trong mỗi giấy kiểm định sẽ có tem để quét mã được thể hiện đầy đủ thông tin, giúp người mua kiểm chứng thêm trên trang website của GIA. Theo khẳng định của người bán của hãng này, nếu nhập hàng đúng chất lượng, hầu hết các sản phẩm kim cương đều phải có kiểm định về chất lượng. 

Tuy nhiên không phải sản phẩm kim cương nào cũng có giấy kiểm định từ GIA. Một số cửa hàng kim cương trong một trung tâm thương mại uy tín tại Hà Nội cho biết sản phẩm được kiểm định bởi GIA chỉ thực hiện với một số dòng kim cương có kích cỡ lớn và đủ tiêu chuẩn kiểm định. 

Một cửa hàng trang sức là thương hiệu của Thái Lan cho biết chỉ một số dòng kim cương mà hãng này phân phối có giấy kiểm định của GIA, cũng chủ yếu là các sản phẩm có kích thước từ 3,6 li. 

Đối với những sản phẩm có kích thước nhỏ hơn, việc kiểm tra chất lượng sẽ thực hiện bằng bút thử bình thường, chứ không thực hiện kiểm định với những viên nhỏ và sẽ có thẻ bảo hành sản phẩm. 

Băn khoăn vì mỗi nơi kiểm định một kiểu

Cạnh đó, cửa hàng Thế giới kim cương của thương hiệu Doji cũng giới thiệu các sản phẩm có kiểm định của GIA, cũng áp dụng với sản phẩm có kích thước từ 3,6 li. Đối với một số dòng kim cương cao cấp hơn, sẽ thực hiện kiểm định bởi IGI (Viện Đá quý quốc tế). 

Một khách hàng băn khoăn về việc kiểm định sản phẩm đúng chất lượng, có được đảm bảo hay không ngay cả khi đã có giấy kiểm định, nhân viên cho hay khi khách hàng mua sản phẩm sẽ được cấp một giấy kiểm định, để quét mã QR truy cập vào trang website của các đơn vị kiểm định nhằm kiểm tra các thông số về sản phẩm. 

Đi kèm với sản phẩm còn có mã số cạnh để khách hàng tra cứu thêm thông tin về sản phẩm. 

Tại một cửa hàng của PNJ ở Hà Nội, nhân viên ở đây lại cho biết không phải sản phẩm kim cương nào cũng có kiểm định của GIA. Hầu hết các sản phẩm sẽ có kiểm định đầu vào của PNJ, trong khi sản phẩm có kiểm định của GIA thường chỉ áp dụng với mẫu kim cương có kích thước từ 4,2 li trở lên. 

"Chúng tôi bán ra sản phẩm theo đúng cam kết, các sản phẩm đều được hãng kiểm định đầu vào. Hiện PNJ đang có hỗ trợ kiểm định độc lập cho khách hàng. Đợt này có nhiều thông tin khiến người mua hoang mang, nhưng chúng tôi bán ra và nhập vào cho khách hàng theo đúng giá trị đã cam kết trên hóa đơn. Người mua cũng được hỗ trợ soi thông số trên mỗi viên kim cương khi có nhu cầu" - nhân viên này cho hay. 

Khảo sát tại các thương hiệu với các chính sách thu mua sản phẩm kim cương cũng khác nhau. Trong đó mức thu mua phổ biến là 80% giá trị sản phẩm khi mua vào và 90% khi thực hiện đổi sản phẩm mới, trong khi cũng có thương hiệu mua lại 70% trong ba năm đầu vào, sau 3 năm thu mua với giá 100%...

Lỗ hổng kiểm định kim cương: Người mua đặt niềm tin vào đâu?

Hiện chưa có thống nhất về việc quản lý và cấp phép hoạt động cho các tổ chức kiểm định kim cương, đá quý. Người tiêu dùng chủ yếu dựa vào chứng thư kiểm định và niềm tin với doanh nghiệp.