Hai mẹ con cá voi liên tục xuất hiện săn mồi ở vùng biển Cù Lao Mái Nhà từ ngày 15-5 đến nay đã tạo sự thích thú cho người dân và du khách. Nhiều người đã ra biển để tận mắt chứng kiến, quay phim, chụp ảnh cảnh cá voi nổi lên mặt nước và săn mồi.

Lo ngại việc ca nô, tàu thuyền đưa khách tiếp cận quá gần với cá voi

Tuy nhiên bên cạnh sự hào hứng, đã xuất hiện tình trạng một số ca nô, tàu thuyền chạy lại quá gần, thậm chí lao thẳng về phía cá voi để có được hình ảnh cận cảnh. 

Những hành động này gây ảnh hưởng, tác động lớn đến cá voi, đồng thời gây nguy hiểm cho chính người đi trên tàu, ca nô.

Chị Lê Thùy Trang (du khách phường Tuy Hòa, Đắk Lắk) cho hay chị cùng bạn được chứng kiến tận mắt cá voi ngoi lên khỏi mặt nước săn mồi hôm 16-5.

"Lúc đến Cù Lao Mái Nhà, tôi và bạn được người lái ca nô giục lên tàu vì có cá voi đang săn mồi, nên ai cũng hào hứng. Tàu tăng tốc đi ra chỗ cá voi rất nhanh để không bỏ lỡ khoảnh khắc này. 

Ngoài ca nô chở tôi, còn có khoảng 3 chiếc ca nô khác, nhưng trong số đó có ca nô tiến lại rất gần cá voi, tôi còn thấy một ngư dân lái xuồng đi sát chỗ cá voi săn mồi. 

Tôi rất lo ngại nếu chân vịt ca nô, tàu thuyền chém vào lưng cá voi hay đụng trúng thì cá voi sẽ bị thương. Chỉ mong rằng địa phương có phương án quản lý, để các chủ tàu, người dân, du khách ý thức hơn khi xem cá voi", chị Trang nói.

Ông Đào Quang Minh, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Biển đảo Đắk Lắk, cho hay cá voi thường di cư săn mồi theo luồng cá, nên thông thường thời điểm này vùng biển Bình Định - Phú Yên cũ hay xuất hiện cá voi. 

Chi cục đã có thông báo, đề nghị các địa phương ven biển nhắc nhở người dân và du khách khi gặp cá voi cần giữ khoảng cách an toàn, không tiếp cận quá gần để tránh ảnh hưởng đến tập tính săn mồi của chúng và đảm bảo an toàn trên biển.

Cá voi đang trong thời kỳ nuôi con, dễ bị ảnh hưởng từ tác động của con người

Ông Vũ Long - Giám đốc Trung tâm Bảo tồn đa dạng sinh học và loài nguy cấp - cho hay loài cá voi xuất hiện ở Cù Lao Mái Nhà có tên gọi là Bryde (tên khoa học là Balaenoptera brydei)

Ông khuyến cáo việc các ca nô, tàu thuyền hoặc lặn tự do tiếp cận quá gần mẹ con cá voi (chỉ khoảng 10m) có thể khiến cá voi rơi vào trạng thái căng thẳng. Thậm chí điều này có thể khiến cá voi mẹ phản ứng mạnh để tự vệ như quẫy đuôi, tấn công, gây nguy hiểm cho con người.

Ngoài ra loài cá voi Bryde sử dụng hạ âm (âm thanh có tần số dưới 20Hz) để giao tiếp. Tiếng động cơ tàu có thể gây ảnh hưởng đến khả năng nghe của cá voi. 

Nếu kéo dài tình trạng này, mẹ con cá voi có thể bỏ đi khu vực khác hoặc mạo hiểm đi vào các nơi không phù hợp với chúng chỉ để tránh xa các hoạt động của con người, hoặc bị mắc cạn do căng thẳng và mất phương hướng.

Ông Long cũng nói rằng nhiều tàu chở khách thường xuyên di chuyển tại khu vực cá voi kiếm ăn, có thể dẫn đến va chạm giữa tàu và cá voi. Các va chạm này thường để lại thương tật vĩnh viễn cho cá voi, hoặc dẫn đến cái chết.

Giữ khoảng cách với cá voi ít nhất 100m và ngắm bằng thiết bị chuyên dụng

Theo ông Long, các ngư dân quản lý tàu thuyền; các tổ chức, cá nhân tham gia kinh doanh các tour du lịch phải đảm bảo giữ khoảng cách để không làm hại đến cá, tối thiểu theo quy định là 100m.

"Người dân, du khách có thể sử dụng máy ảnh với ống kính có khả năng zoom xa, hay ống nhòm quan sát từ xa…không nên để tàu di chuyển hay tiếp cận lại gần. Khi xem cá voi nên tắt động cơ tàu, không gây tiếng động lớn, ồn ào", ông Long cho hay.

Ông Long cũng lưu ý việc nhiều người sử dụng flycam để chụp, quay video cá voi theo đó có ba vấn đề cần lưu ý.

Thứ nhất, flycam phải được cấp phép theo quy định pháp luật (nếu chưa xin phép mà tự ý bay là vi phạm).

Thứ hai, flycam có thể rơi trúng cá voi gây nguy hiểm, hoặc rơi xuống biển gây ô nhiễm môi trường. 

Thứ ba, tiếng ồn từ flycam cũng ảnh hưởng đến cá voi vì loài này rất nhạy với âm thanh. Nếu buộc phải sử dụng flycam, người dùng cần tuân thủ đầy đủ quy định và giữ khoảng cách an toàn, không bay quá thấp gần mặt nước hay trên đầu cá voi...

Cá voi bơi lội tung tăng ở biển Mũi Né

Con cá voi xuất hiện, bơi lội tung tăng cách bờ chỉ vài trăm mét tại vùng biển Mũi Né, tỉnh Lâm Đồng (Bình Thuận cũ) khiến du khách thích thú.