Sau hơn một thập kỷ duy trì núm xoay điều khiển trung tâm, hãng xe Nhật đã thực hiện thay đổi lớn trên Mazda CX-5 2026 khi chuyển sang màn hình cảm ứng kích thước lớn cho hệ thống giải trí. Quyết định này đang tạo ra nhiều tranh luận, bởi trước đó hãng xe Nhật Bản luôn kiên định với triết lý hạn chế thao tác chạm nhằm giảm xao nhãng cho người lái trong quá trình vận hành.

Vẫn giữ triết lý giảm xao nhãng

Theo đại diện Mazda, việc loại bỏ núm xoay điều khiển trung tâm không đồng nghĩa với việc hãng từ bỏ triết lý thiết kế trước đây. Hệ thống Mazda Connect thế hệ mới tích hợp Google Built-In vẫn được phát triển với mục tiêu giữ người lái tập trung vào việc điều khiển xe.

Ông Matthew Valbuena, quản lý dự án công nghệ trên xe và giao diện người - máy của Mazda, cho biết định hướng cốt lõi của hãng không thay đổi: giảm tối đa sự mất tập trung khi lái. 

Theo ông, Mazda hướng tới việc đạt mục tiêu này thông qua nhiều phương thức điều khiển khác nhau, trong đó vô lăng và các tính năng điều khiển bằng giọng nói đóng vai trò quan trọng.

Các nút chức năng chính như camera 360 độ, chế độ M-Drive hay lựa chọn nguồn phát media được bố trí trực tiếp trên vô lăng, giúp người lái thao tác nhanh mà không cần rời tay khỏi vị trí điều khiển.

Thông tin media cũng hiển thị trên bảng đồng hồ sau vô lăng nhằm hạn chế việc phải nhìn sang màn hình trung tâm, đồng thời hệ thống điều khiển bằng giọng nói cho phép ra lệnh mà không làm gián đoạn quá trình lái.

Một thay đổi đáng chú ý là các phím điều hòa được tích hợp lên màn hình cảm ứng, song Mazda cho biết các biểu tượng này luôn được ghim ở cạnh dưới để người dùng truy cập nhanh.

Hãng xe Nhật so sánh hệ thống mới với quá trình chuyển đổi từ iPod Classic sang iPod Touch: cùng chức năng cốt lõi nhưng phiên bản mới linh hoạt hơn trong cách sử dụng. Nền tảng tích hợp Google Built-In trên hệ thống Mazda Connect hỗ trợ hơn 350 ứng dụng, điều mà theo Mazda khó có thể điều khiển hiệu quả nếu chỉ dựa vào một núm xoay trung tâm như trước.

Từ "đặc sản" Mazda đến thay đổi tất yếu

Mazda từng là một trong những hãng kiên định nhất với núm xoay điều khiển trung tâm. Mazda đã trang bị núm xoay điều khiển cho hệ thống giải trí từ khi MZD Connect ra mắt trên Mazda3 thế hệ thứ ba vào năm 2014. 

Khi đó, hãng cho biết hệ thống được phát triển với "ưu tiên hàng đầu là lái xe an toàn, giảm thiểu các yếu tố gây xao nhãng", cùng với "núm điều khiển có thể thao tác chỉ bằng cảm giác chạm".

Hiện Mazda đang cung cấp nhiều hệ thống giải trí khác nhau với nguyên lý vận hành không hoàn toàn giống nhau. Ví dụ, MZD Connect vẫn xuất hiện trên các mẫu xe cũ như Mazda2 và CX-3, sử dụng núm xoay và hỗ trợ cảm ứng nhưng chỉ khi xe dừng.

Khi các nền tảng Android Auto và Apple CarPlay trở nên phổ biến, cách điều khiển bằng núm xoay dần bộc lộ hạn chế do được thiết kế chủ yếu cho màn hình cảm ứng.

Việc tương tác thông qua núm xoay khiến trải nghiệm kém trực quan hơn, trong khi thói quen sử dụng smartphone của người dùng ngày càng ảnh hưởng đến kỳ vọng về hệ thống giải trí trên xe. Thế hệ Mazda Connect năm 2019 thậm chí từng không hỗ trợ cảm ứng, buộc Mazda phải điều chỉnh dần sau các phản hồi từ thị trường.

Ngoài yếu tố công nghệ, Mazda cho biết việc chuyển sang giao diện cảm ứng cũng nhằm giảm độ phức tạp khi làm quen với hệ thống mới. Hãng nhận định phần lớn người dùng đã quen với smartphone, vì vậy màn hình cảm ứng sẽ trực quan và dễ tiếp cận hơn, hạn chế nhu cầu đọc hướng dẫn sử dụng chi tiết.

Mazda không phải nhà sản xuất duy nhất từ bỏ núm xoay điều khiển. Audi đã loại bỏ bộ điều khiển MMI dạng xoay trên các mẫu xe mới, trong khi BMW cũng dần thu hẹp vai trò của iDrive controller trên thế hệ xe mới và các dòng xe điện thuộc nền tảng BMW Neue Klasse.

Dù vậy, Mazda cho biết hai cách tiếp cận - núm xoay truyền thống và hệ thống cảm ứng mới - sẽ còn tồn tại song song trong một giai đoạn chuyển tiếp. Hãng đang chờ phản hồi từ người dùng, song việc đưa công nghệ mới lên Mazda CX-5, mẫu xe bán chạy nhất của mình, cho thấy mức độ tự tin đáng kể.

Đại diện Mazda nhận định nếu được thị trường đón nhận tích cực, hệ thống giải trí mới có thể dần được mở rộng sang các dòng xe khác trong thời gian tới.

Sau Hyundai, đến lượt VW 'quay xe' về nút bấm vật lý, tuyên bố sẽ 'không bao giờ mắc sai lầm nữa'

Sau những phản hồi tiêu cực từ người dùng, Volkswagen đã quyết định đưa nút bấm vật lý trở lại trên các mẫu xe tương lai. Sự thay đổi này bắt đầu với mẫu ID.2all sản xuất năm 2026, đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong thiết kế nội thất.