Các nhà nghiên cứu thuộc Phân viện Công nghệ tiên tiến miền Trung, Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga và Đại học Lomonosov (Nga) vừa công bố phát hiện một loài thực vật mới trong quá trình khảo sát đa dạng thực vật và tài nguyên cây thuốc tại khu vực rừng núi đá vôi thuộc rừng đặc dụng phía nam Quảng Trị.

Loài mới có tên khoa học Aspidistra poilanei T.A. Le, Nuraliev & Vislobokov, thuộc chi Aspidistra Ker Gawler (Asparagaceae).

Kết quả nghiên cứu vừa được đăng trên tạp chí khoa học quốc tế Phytotaxa, số 767(2), trang 191-196.

Theo các nhà khoa học, chi Aspidistra hiện có khoảng 255 loài, phân bố chủ yếu tại các khu rừng nhiệt đới và cận nhiệt đới châu Á, với mức độ đa dạng cao nhất ở miền Nam Trung Quốc và miền Bắc Việt Nam.

Việc phát hiện Aspidistra poilanei tại vùng núi đá vôi Nam Quảng Trị được đánh giá có ý nghĩa, bởi loài sở hữu nhiều đặc điểm thích nghi với điều kiện khô hạn đặc trưng của hệ sinh thái núi đá vôi.

Loài thực vật mới là cây thân rễ sống lâu năm, cao khoảng 30 - 50cm, thân mọc ngầm và bò trên lớp thảm mục. Lá có cuống cứng, phiến lá hình trứng đến hình elip, màu xanh bóng ở mặt trên. Hoa mọc sát gốc, có màu tím đậm bên ngoài, chuyển dần sang tím nhạt hoặc trắng về phía gốc, bên trong dày và mọng nước.

Nhóm nghiên cứu cho biết Aspidistra poilanei có hình thái gần giống loài A. pingtangensis, song khác biệt ở nhiều đặc điểm như cuống lá ngắn hơn, phiến lá nhỏ hơn, bao hoa lớn hơn, màu sắc hoa khác biệt và cấu trúc nhị, nhụy đặc trưng, đủ cơ sở để xác định đây là một loài mới đối với khoa học.

Đặc biệt, loài được đặt theo tên nhà thực vật học người Pháp Eugène Poilane (1888 - 1964), người đã có nhiều đóng góp cho nghiên cứu hệ thực vật Đông Dương với hơn 40.000 mẫu thực vật được thu thập trong suốt sự nghiệp.

Việc đặt tên cũng nhằm kỷ niệm tròn 100 năm ông thành lập đồn điền cà phê đầu tiên tại Khe Sanh vào năm 1926 - dấu mốc có ý nghĩa trong lịch sử ngành cà phê Việt Nam.

Mẫu chuẩn của loài mới hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam.

Phát hiện này không chỉ bổ sung thêm một loài mới cho hệ thực vật Việt Nam mà còn khẳng định giá trị đa dạng sinh học đặc biệt của vùng núi đá vôi Nam Quảng Trị, nơi vẫn còn nhiều tiềm năng cho các nghiên cứu khoa học trong tương lai.

6 loài mới khiến giới khoa học bất ngờ trong nửa đầu năm 2026, có loài ở Việt Nam

Nhện giả nấm, rắn hai đầu, sên biển nhỏ hơn hạt gạo hay thạch sùng ở Sơn La là những phát hiện mới gây chú ý của giới khoa học.