Biến cố ập đến, cổ phiếu vì sao lao dốc?

Chỉ trong vài phiên giao dịch, hàng nghìn tỉ đồng vốn hóa doanh nghiệp có thể "bốc hơi" sau một thông tin bất lợi. Điều này đã xảy ra với nhiều cổ phiếu như PNJ, PC1 hay DGC thời gian qua, khiến không ít nhà đầu tư băn khoăn nên cắt lỗ hay tiếp tục nắm giữ.

Chia sẻ với Tuổi Trẻ, ông Võ Văn Huy, Giám đốc khách hàng cao cấp Công ty CP Chứng khoán DNSE, cho rằng đây là điều không quá bất ngờ bởi thị trường chứng khoán luôn tồn tại những rủi ro khó dự báo. 

Ngay cả doanh nghiệp có nền tảng tài chính tốt, lợi nhuận ổn định và vị thế đầu ngành vẫn có thể chịu cú sốc nếu phát sinh vấn đề về pháp lý, quản trị, nhân sự cấp cao hoặc xuất hiện thông tin bất thường.

Theo ông, giá cổ phiếu không chỉ phản ánh kết quả kinh doanh hiện tại mà còn phản ánh kỳ vọng của thị trường đối với tương lai. Khi biến cố xuất hiện, nhà đầu tư không chỉ lo ngại tác động đến doanh thu, lợi nhuận mà còn định giá lại rủi ro về quản trị, pháp lý, uy tín và khả năng huy động vốn.

"Đó là lý do một sự kiện đơn lẻ có thể khiến vốn hóa doanh nghiệp sụt giảm mạnh chỉ trong vài phiên, dù các chỉ tiêu cơ bản chưa kịp thay đổi", ông Huy nói.

Theo vị chuyên gia, khi cổ phiếu giảm mạnh, điều quan trọng không phải là khoản lỗ trên tài khoản mà là biến cố có làm thay đổi giá trị doanh nghiệp hay không. Nếu thông tin chỉ mang tính ngắn hạn, chưa ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh cốt lõi và triển vọng dài hạn, nhà đầu tư có thể tiếp tục theo dõi. 

Ngược lại, nếu biến cố tác động trực tiếp đến mô hình kinh doanh, sức khỏe tài chính hoặc làm thay đổi luận điểm đầu tư ban đầu thì cần cân nhắc giảm tỉ trọng hoặc cắt lỗ.

Bên cạnh đó, phản ứng của doanh nghiệp cũng là yếu tố cần theo dõi. Doanh nghiệp minh bạch, chủ động công bố thông tin và có phương án xử lý rõ ràng sẽ tạo niềm tin khác với doanh nghiệp chậm phản hồi hoặc để thông tin mập mờ kéo dài.

Cắt lỗ hay chờ hồi, không nên quyết định theo cảm xúc

Theo các chuyên gia, điều khiến nhiều nhà đầu tư thua lỗ không chỉ là biến cố của doanh nghiệp mà còn là những quyết định mang tính cảm xúc.

Chuyên gia từ DNSE cho rằng sai lầm phổ biến là "neo" vào giá vốn, chỉ chờ cổ phiếu quay về mức mua để bán. Một sai lầm khác là bình quân giá hoặc bắt đáy khi chưa đánh giá đầy đủ tác động của biến cố. 

Theo ông, việc mua thêm chỉ phù hợp khi nhà đầu tư hiểu rõ bản chất sự việc, lượng hóa được thiệt hại và vẫn tin tưởng vào nền tảng doanh nghiệp.

Ở góc độ quản trị giao dịch, ông Hoàng Nam, CFA, chuyên gia phân tích chiến lược & thị trường Công ty Chứng khoán Shinhan Việt Nam, cho rằng chiến lược bán cần được xác định ngay từ thời điểm mua cổ phiếu để đảm bảo tính nhất quán.

Theo ông, nhà đầu tư có thể xây dựng bộ nguyên tắc riêng phù hợp với khẩu vị rủi ro, như không để một khoản lỗ vượt khoảng 7-10%, giảm tỉ trọng khi cổ phiếu không diễn biến như kỳ vọng hoặc bán khi các ngưỡng kỹ thuật quan trọng bị phá vỡ. 

Với nhà đầu tư theo phân tích cơ bản, quyết định bán nên được đưa ra khi luận điểm đầu tư không còn đúng hoặc mô hình kinh doanh thay đổi.

Ông Nam cũng chỉ ra một nghịch lý khá phổ biến nhiều nhà đầu tư mua cổ phiếu theo tín hiệu kỹ thuật nhưng khi thua lỗ lại chuyển sang tìm các luận điểm phân tích cơ bản để tiếp tục "gồng lỗ". Theo ông, việc thay đổi phương pháp đầu tư giữa chừng khiến quyết định thiếu nhất quán và dễ kéo dài thua lỗ.

Vị chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư đa dạng hóa danh mục, tránh tập trung quá nhiều vốn vào một cổ phiếu hoặc một nhóm ngành, đồng thời định kỳ tái cơ cấu danh mục khoảng 3-6 tháng/lần để kiểm soát rủi ro.

Cổ phiếu nhóm dầu khí bứt phá theo giá dầu, PNJ lại giảm

Áp lực bán tại nhóm ngân hàng và chứng khoán khiến VN-Index giảm gần 13 điểm trong phiên 9-7. Trái lại, nhóm dầu khí đồng loạt khởi sắc theo đà tăng của giá dầu thế giới, trong khi PNJ quay đầu giảm gần 4%.