Đề xuất mô hình "1 cấp" theo lộ trình 2 giai đoạn

Ngày 29-4, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP Đà Nẵng đã tổ chức Hội nghị phản biện đề án thành lập Trung tâm phục vụ hành chính công TP Đà Nẵng (1 cấp).

Đề án theo mô hình "1 cấp" này nhằm khắc phục các tình trạng hạn chế của mô hình "2 cấp". Đồng thời giúp giảm biên chế, tập trung nguồn lực cho cấp xã thực hiện các nhiệm vụ khác.

Theo báo cáo của 46 xã, phường hiện nay tại 46 trung tâm phục vụ hành chính xã, phường có 533 công chức, viên chức, nhân viên chuyên trách thực hiện nhiệm vụ. Khi tổ chức "1 cấp" sẽ tạm thời điều chuyển 138 biên chế của 46 xã, phường (tương ứng 3 biên chế/xã, phường) để bố trí sắp xếp tại các chi nhánh.

Như vậy sẽ để lại 295 công chức, viên chức cho 46 xã, phường bố trí về các phòng ban chuyên môn để tập trung thực hiện các nhiệm vụ khác của địa phương (tương ứng mỗi xã, phường hơn 6 biên chế).

Ngoài ra nội dung đề án cũng cho rằng mô hình này có những ưu điểm như có thể tăng các điểm cung cấp dịch vụ, tiếp nhận hồ sơ, phục vụ người dân, doanh nghiệp, cung cấp dịch vụ công bằng, đồng bộ giữa đô thị, đồng bằng cũng như miền núi.

Cũng theo nội dung dự thảo, lộ trình thực hiện mô hình "1 cấp" này sẽ triển khai trong 2 giai đoạn. Trong đó giai đoạn 1 thực hiện trong 1 năm, tiếp nhận tại 46 phường, xã khu vực phía đông có mức độ đô thị hóa cao, hồ sơ nhiều. 

Giai đoạn 2 thực hiện ở 47 xã chủ yếu ở miền núi, vùng khó khăn phía tây.

Cần quy định trách nhiệm khi người lo đầu vào, người lo đầu ra

Tham luận tại hội thảo phản biện, hầu hết các ý kiến từ cấp xã, phường đều kỳ vọng về mô hình này. Tuy nhiên các ý kiến bày tỏ các vấn đề phát sinh từ thực tiễn khi cấp quản lý trực tiếp (thành phố) ở xa chi nhánh.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng mô hình này cần tiếp tục được nghiên cứu, phân tích toàn diện hơn. Đặc biệt là đánh giá tác động chính sách, hiệu quả so sánh giữa các mô hình, cũng như khả năng đáp ứng về hạ tầng công nghệ, nguồn nhân lực và cơ chế phối hợp…

Ông Trần Quyết Thắng (Phân viện Học viện Hành chính quốc gia khu vực miền Trung) cho rằng cần làm rõ về "khoảng trống trách nhiệm" giữa chi nhánh và UBND cấp xã của mô hình này.

Theo đó khi chi nhánh tiếp nhận hồ sơ tại địa bàn nhưng trực thuộc thành phố, trong khi chủ tịch UBND cấp xã vẫn là người ký quyết định giải quyết phần lớn hồ sơ thuộc thẩm quyền cấp xã, thì trách nhiệm hành chính sẽ bị phân tán.

"Chủ tịch xã không còn quyền quản lý trực tiếp "đầu vào" từ khâu tiếp nhận, hướng dẫn, số hóa nhưng vẫn phải chịu trách nhiệm về "đầu ra" là kết quả, tiến độ.

Ngược lại, chi nhánh quản lý "đầu vào" nhưng không có thẩm quyền ký quyết định giải quyết. Mâu thuẫn này sẽ khiến cả hai bên dễ đùn đẩy khi xảy ra chậm trễ, hoặc khi người dân khiếu nại, phản ánh" - ông Thắng phân tích.

Cùng quan điểm, bà Nguyễn Thị Linh Giang (Học viện Chính trị khu vực III) cho rằng việc thí điểm giai đoạn thực hiện cần bổ sung đơn vị cấp xã vùng khó khăn vào giai đoạn 1 để kiểm chứng năng lực vận hành hạ tầng số và quy trình hỗ trợ người dân yếu thế.

Đồng thời đánh giá hết các vấn đề tại các khu vực đặc thù như miền núi, vùng sâu, vùng khó khăn…

Bà Giang cho rằng cần ban hành quy định rõ ràng về trách nhiệm phối hợp giữa chi nhánh và UBND xã để tránh "khoảng trống trách nhiệm" khi hồ sơ trễ hạn.

Tại hội nghị phản biện này, nhiều ý kiến cho rằng cần đánh giá những hiệu quả, hạn chế của mô hình "2 cấp" hiện nay trong bối cảnh mới sắp xếp lại bộ máy hành chính địa phương.

Đồng thời định lượng rõ ràng hiệu quả, có giải pháp phù hợp để mô hình "1 cấp" mang đến hiệu quả vượt trội so với mô hình cũ trước khi triển khai.

Chính quyền 2 cấp ở TP.HCM sau 1 tháng vận hành ra sao?

Chiều 31-7, tại buổi họp báo kinh tế - xã hội TP.HCM, ông Nguyễn Tấn Phong - phó giám đốc Sở Nội vụ TP.HCM - cho biết sau một tháng vận hành chính quyền 2 cấp, TP đã đạt một số kết quả tích cực, dù vẫn còn khó khăn cần tiếp tục tháo gỡ.