Dù tiếp tục kín tiếng về định hướng chính sách cụ thể, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh mới đây đã phát đi thông điệp cứng rắn về lạm phát tại Hội nghị Jackson Hole (bang Wyoming) ngày 28-8.

Động thái này được giới đầu tư nhận định là tín hiệu cho thấy khả năng cao sắp tới Fed sẽ tăng lãi suất.

Bài phát biểu "diều hâu" hơn

Theo kênh CNBC, hai cuộc họp báo đầu tiên trên cương vị Chủ tịch Fed của ông Warsh từng khiến thị trường tài chính hoang mang về lộ trình lãi suất, dẫn đến làn sóng bán tháo trái phiếu dài hạn nhằm phòng ngừa rủi ro bất định.

Tuy nhiên, bài phát biểu thu hút sự chú ý đặc biệt tại Jackson Hole cho thấy ông đã tiếp thu các ý kiến phản biện.

Thay vì duy trì lập trường thiếu nhất quán như hồi tháng 7, ông Warsh đã đưa ra đánh giá mang tính "diều hâu" hơn về nền kinh tế, tiến rất sát đến việc phát tín hiệu sẵn sàng nâng lãi suất nếu lạm phát không có dấu hiệu hạ nhiệt.

Đánh giá về bức tranh vĩ mô, người đứng đầu Fed nhận định thị trường lao động đang ổn định, hoạt động đầu tư mạnh mẽ và chi tiêu tiêu dùng phục hồi tốt. Dù vậy, ông cảnh báo giá cả vẫn tăng nhanh hơn mức kỳ vọng của cơ quan quản lý.

Nhận định các điều kiện tài chính hiện chưa đủ mức thắt chặt trên diện rộng, ông Warsh khẳng định việc neo giữ giá cả phải là trọng tâm hàng đầu của Fed, nhưng đồng thời nhấn mạnh cơ quan này sẽ tiếp tục duy trì chiến lược "mập mờ có chủ đích" trong các thông điệp truyền thông.

Nhằm đập tan những chỉ trích cho rằng Fed có thể thay đổi sứ mệnh cốt lõi, ông Warsh tái khẳng định cam kết duy trì mục tiêu lạm phát dài hạn ở mức 2% dựa trên Chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE), gọi đây là một "mục tiêu vững chắc, cố định".

Theo báo cáo của Chính phủ Mỹ, chỉ số lạm phát dựa trên PCE trong tháng 7 đã tăng 3,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Bóc tách chi tiết dữ liệu, ông Warsh cho biết trong nhóm hàng hóa và dịch vụ dùng để tính PCE, có tới 54% mặt hàng ghi nhận mức tăng giá quy năm trên 3% trong 12 tháng qua.

Ông Warsh lưu ý dù mức tăng giá này đã hạ nhiệt so với đỉnh điểm thời đại dịch, chúng vẫn cao hơn nhiều so với xu hướng dài hạn. Cùng lúc đó, một thước đo lạm phát quan trọng khác là Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cũng đang neo cao ở mức 3,4%.

"Không có thước đo nào là hoàn hảo, nhưng tất cả đều phản ánh một thực tế chung là lạm phát đang vượt mục tiêu 2%" - Chủ tịch Fed nhấn mạnh.

Theo Đài NPR, nhận định trên cho thấy ông Warsh đang có cách nhìn rõ nét hơn về các chỉ số lạm phát so với trước đây. Theo ông, mỗi thước đo lạm phát đều có những hạn chế riêng, nhưng khi xem xét tổng thể, Fed vẫn có thể dựa vào các chỉ số này để đánh giá diễn biến giá cả. Và ở thời điểm hiện tại, điều khiến ông lo ngại là giá cả đang tiếp tục tăng.

Ông Christian Hantel, nhà quản lý danh mục đầu tư tại Công ty đầu tư Vontobel (Mỹ), nhận định bài phát biểu của ông Warsh mang lập trường cứng rắn, nhưng đồng thời giúp giới đầu tư có cái nhìn rõ hơn về định hướng chính sách tiền tệ.

Theo ông Hantel, thị trường có thể yên tâm khi Fed vẫn cam kết mạnh mẽ đưa lạm phát về mục tiêu 2%, đồng thời thừa nhận vẫn còn nhiều việc phải làm để đạt mục tiêu này.

Tuy nhiên, giới đầu tư nên chuẩn bị cho khả năng Fed hạn chế đưa ra định hướng trước về chính sách. Thay vì dựa nhiều vào các phát tín hiệu từ Fed, thị trường có thể phải tự phân tích và đưa ra dự đoán về bước đi tiếp theo của ngân hàng trung ương Mỹ.

Tín hiệu tăng lãi suất?

Theo Đài NPR, trước thềm bài phát biểu, giới đầu tư dự đoán xác suất Fed tăng lãi suất trong tháng 9 chỉ ở mức khoảng 35%. Tuy nhiên, sau bài phát biểu, tỉ lệ đặt cược vào kịch bản tăng lãi suất đã vọt lên hơn 50%.

Một điểm đáng chú ý trong bài phát biểu là ông Warsh cho rằng nền kinh tế Mỹ vẫn đang cho thấy khả năng chống chịu, trong khi thị trường tín dụng và cho vay lại chưa chịu nhiều sức ép từ chính sách tiền tệ.

Lãi suất chính sách ngắn hạn của Fed đã được giữ trong khoảng 3,50-3,75% kể từ tháng 12-2025. 

Tuy nhiên, ông Warsh cho rằng mức lãi suất hiện nay chưa tạo ra sức ép đáng kể lên hoạt động vay vốn và tín dụng. Theo Hãng tin Reuters, nhận định này có thể củng cố khả năng Fed tăng lãi suất nếu lạm phát vẫn dai dẳng.

Ủy ban Thị trường mở Liên bang Mỹ (FOMC) sẽ nhóm họp định kỳ để quyết định biểu lãi suất vào giữa tháng 9. 

CNBC cũng bình luận rằng thông điệp của ông Warsh cho thấy Fed đang cân nhắc kịch bản tăng lãi suất trong thời gian tới.

Tuy nhiên, bài phát biểu tại Jackson Hole vẫn chưa thể hoàn toàn xua tan mọi nghi ngại về năng lực lèo lái của ông, bởi cho đến nay Chủ tịch Fed vẫn chưa đưa ra được các hành động cụ thể, quyết liệt trên thực tế để trấn áp lạm phát.

Ông Peter Cardillo, nhà kinh tế trưởng tại Công ty tài chính Spartan Capital Securities (Mỹ), lại cho rằng Fed nhiều khả năng chưa tăng lãi suất ngay trong tháng 9, mà sẽ chờ thêm dữ liệu lạm phát trước khi đưa ra quyết định. Tuy nhiên, ông thừa nhận thị trường hiện đang nghiêng về khả năng Fed tăng lãi suất vào cuối năm.

Ở chiều thận trọng hơn, ông Dennis Dick, nhà sáng lập Triple D Trading, cho rằng tín hiệu từ ông Warsh chưa đủ rõ để kết luận Fed chắc chắn tăng lãi suất vào tháng 9. Ông đánh giá khả năng tăng một hoặc hai lần vẫn có thể xảy ra, nhưng về dài hạn lãi suất có thể quay đầu giảm khi lạm phát hạ nhiệt.

Tác động đối với kinh tế thế giới nếu Fed sắp tới tăng lãi suất vẫn là câu hỏi còn bỏ ngỏ. Tuy nhiên, lịch sử cho thấy mỗi lần Fed thắt chặt chính sách đều có thể tạo hiệu ứng lan tỏa ra ngoài nước Mỹ, với mức độ và hệ quả khác nhau tùy vào bối cảnh kinh tế toàn cầu.

Sau đợt tăng lãi suất 0,75 điểm phần trăm của Fed năm 2022, Tạp chí Chính sách Quốc tế Stanford (SIPR) cảnh báo lãi suất Mỹ tăng có thể khiến các nước đang phát triển khó tiếp cận nguồn vốn hơn.

Khi lãi suất tại Mỹ tăng, các nhà đầu tư có thể ưu tiên những tài sản an toàn hơn tại Mỹ, khiến các thị trường mới nổi khó thu hút dòng vốn quốc tế. Điều này đặc biệt đáng lo ngại đối với các nước đang cần nguồn vốn lớn để đầu tư vào năng lượng sạch và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Trong khi đó, đợt tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm của Fed năm 2015 cho thấy tác động đối với các thị trường mới nổi không nhất thiết quá nghiêm trọng.

Theo báo The Wall Street Journal, do quyết định này đã được dự báo trước, các nền kinh tế mới nổi không ghi nhận làn sóng rút vốn ồ ạt hay khủng hoảng tiền tệ. Dù vậy, đồng USD mạnh lên vẫn gây sức ép lên những nước có nền kinh tế yếu và vay nợ lớn bằng đồng bạc xanh. 

Ông Trump: Kinh tế Mỹ đang 'bùng nổ', đã thu hút thêm 19.000 tỉ USD đầu tư nước ngoài

Ngày 24-6, ông Trump đã khai mạc chuỗi hoạt động kỷ niệm 250 năm Ngày Độc lập của nước Mỹ bằng một bài phát biểu mang đậm phong cách vận động tranh cử.