Viện Nghiên cứu Nước, Môi trường và Sức khỏe thuộc mạng lưới Liên hợp quốc (LHQ) ngày 20-1 cảnh báo Trái đất đang bước vào một giai đoạn mới - giai đoạn "cạn kiệt nước", khi các hệ thống sông ngòi, hồ chứa và tầng nước ngầm suy giảm nhanh hơn nhiều so với khả năng tự phục hồi của tự nhiên.

Theo đó, nhiều khu vực trên thế giới đang phải đối mặt với các vấn đề nghiêm trọng về nước: Kabul có thể sắp trở thành thành phố hiện đại đầu tiên cạn kiệt nước. Thành phố Mexico đang lún xuống với tốc độ khoảng 20inch mỗi năm do nguồn nước ngầm khổng lồ bên dưới đường phố bị khai thác quá mức. Ở vùng tây nam nước Mỹ, các tiểu bang đang tranh chấp gay gắt về cách chia sẻ nguồn nước ngày càng cạn kiệt của sông Colorado đang bị hạn hán.

Theo ghi nhận, gần 3/4 dân số toàn cầu sống ở các quốc gia được phân loại là "thiếu an ninh về nước" hoặc "thiếu an ninh nghiêm trọng về nước", và 4 tỉ người phải đối mặt với tình trạng khan hiếm nước nghiêm trọng ít nhất một tháng mỗi năm...

Tình hình nghiêm trọng đến mức các thuật ngữ như "khủng hoảng nước" hay "thiếu nước" không thể diễn tả hết mức độ của nó, theo báo cáo được Đại học Liên hợp quốc công bố hôm 20-1, dựa trên một nghiên cứu trên tạp chí Water Resources, theo CNN.

Thay vào đó, báo cáo đề xuất sử dụng thuật ngữ "cạn kiệt nước" để phản ánh tình trạng khai thác và sử dụng nước kéo dài vượt quá khả năng bổ sung, gây tổn hại nghiêm trọng đến tài nguyên nước và làm mất khả năng khôi phục trạng thái ban đầu.

Báo cáo nhận định nhiều dấu hiệu cảnh báo đã trở nên rõ rệt, như việc thu hẹp nhanh chóng của các hồ nước lớn, tình trạng gián đoạn dòng chảy ra biển của nhiều con sông vào một số thời điểm trong năm, cùng với sự biến mất của khoảng 410 triệu ha đất ngập nước trên toàn cầu trong vòng 50 năm qua - tương đương gần bằng diện tích Liên minh châu Âu (EU).

Trong khi đó, khoảng 70% các tầng chứa nước lớn, vốn phục vụ nhu cầu sinh hoạt và tưới tiêu, đang ghi nhận xu hướng suy giảm dài hạn. Cùng với đó là sự gia tăng các cuộc khủng hoảng "ngày không nước", khi nhu cầu vượt quá khả năng cung ứng tại nhiều đô thị trên thế giới.

Chưa hết, hơn 30% lượng băng toàn cầu đã biến mất kể từ năm 1970, kéo theo sự suy giảm nguồn nước tan theo mùa - nguồn cung thiết yếu cho hàng trăm triệu người.

Theo ông Kaveh Madani, tác giả báo cáo, hệ quả của tình trạng cạn kiệt nước đã xuất hiện trên hầu hết các châu lục. Đây là lời cảnh báo mạnh mẽ về sự cấp thiết của việc xây dựng và ban hành các chính sách mới đối với tài nguyên nước toàn cầu. 

Ông nhấn mạnh, thay vì coi khan hiếm nước là vấn đề tạm thời, các chính phủ cần thẳng thắn nhìn nhận thực tế và tuyên bố tình trạng "cạn kiệt nước" ngay từ hôm nay để có giải pháp phù hợp.

Một trong những thành phố lớn nhất thế giới sắp cạn kiệt nguồn nước

Thành phố Mexico, một trong những đô thị rộng lớn nhất thế giới với dân số gần 22 triệu người, đang phải đối mặt với tình trạng thiếu nước trầm trọng.