Liên hợp quốc cảnh báo: Băng tan, mực nước biển có thể dâng 5cm mỗi năm

Ngày 2-11, Liên hợp quốc công bố hai báo cáo cảnh báo những hệ lụy nghiêm trọng khi nhiệt độ toàn cầu vượt ngưỡng 1,5°C so với thời kỳ tiền công nghiệp, đồng thời kêu gọi các quốc gia hành động khẩn cấp để hạn chế thiệt hại.

Báo cáo "Vượt ngưỡng và băng quyển: Ngăn chặn sự tan chảy toàn cầu", với sự tham gia của hơn 80 nhà khoa học quốc tế, cho biết ngay cả mục tiêu 1,5°C cũng không còn là ngưỡng an toàn đối với Bắc Cực, Nam Cực, các sông băng trên núi và đại dương vùng cực.

Theo các nhà khoa học, để bảo vệ băng quyển trong những thế kỷ tới, mức tăng nhiệt độ cần được kiểm soát gần 1°C hoặc thấp hơn. Những tổn thất đã xuất hiện, trong đó khối lượng sông băng tại Thụy Sĩ giảm 20%.

Các nhà khoa học đặc biệt cảnh báo nguy cơ hệ thống khí hậu vượt qua những "điểm tới hạn". Ngay cả khi nhiệt độ sau đó giảm xuống dưới 1,5°C, quá trình phục hồi băng có thể kéo dài từ vài thập kỷ đến hàng thế kỷ.

Báo cáo thứ hai, "Tình trạng tầng băng quyển năm 2026: Cái giá của việc vượt ngưỡng", cảnh báo nếu nhiệt độ tăng tới 2,8°C trong thế kỷ tới, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng. Ngay cả khi các quốc gia thực hiện đầy đủ cam kết khí hậu hiện nay, nhiệt độ toàn cầu vẫn có nguy cơ tăng 2,6°C vào năm 2100.

Theo kịch bản này, đến năm 2150, mực nước biển có thể dâng tới 5cm mỗi năm, cao hơn nhiều so với mức hiện nay là 0,45cm. Trong khi đó, băng vĩnh cửu tan chảy có thể giải phóng lượng CO₂ hằng năm tương đương tổng lượng phát thải hiện nay của Mỹ.

Hiện nhiệt độ trung bình toàn cầu đã tăng 1,37°C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Mạng lưới Copernicus của châu Âu dự báo ngưỡng 1,5°C có thể bị vượt qua vào khoảng năm 2030. Băng tan và mực nước biển dâng sẽ làm gia tăng nguy cơ ngập lụt, thiếu hụt nguồn nước cùng nhiều hệ lụy khác.

Các nhà khoa học nhấn mạnh việc tạm thời vượt ngưỡng 1,5°C không có nghĩa các mục tiêu của Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu mất ý nghĩa. Ngược lại, điều này càng đòi hỏi hành động quyết liệt hơn.

Việc đưa mức tăng nhiệt độ trở lại 1,5°C hoặc thấp hơn vào năm 2100 vẫn khả thi nếu các quốc gia đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng, giảm sử dụng nhiên liệu hóa thạch và đạt phát thải ròng bằng 0 vào giữa thế kỷ này.

Tàu hàng qua 'đường tắt' Bắc Cực tăng, lo muội than làm băng tan nhanh hơn

Băng biển Bắc Cực rút giúp tàu hàng có đường đi ngắn hơn giữa châu Á và châu Âu, nhưng số chuyến tàu tăng cũng kéo theo lo ngại về khí thải, muội than và nguy cơ va chạm với động vật biển.