Ngày 11-4, Viện Kiểm sát nhân dân TP Hà Nội đã ban hành cáo trạng truy tố Vũ Đức Tĩnh (45 tuổi, trú phường Cát Lái, TP.HCM), Nguyễn Thị Thanh Vân (34 tuổi, ở xã Phú Hội, tỉnh Lâm Đồng) và 8 người khác về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Theo cáo trạng, dù không đứng tên cổ đông hay giữ chức danh pháp lý trong doanh nghiệp, Vũ Đức Tĩnh được xác định là "cố vấn cao cấp" đứng sau chi phối toàn bộ hoạt động của các công ty trong hệ sinh thái Bankland.

Tĩnh cũng trực tiếp chỉ đạo kịch bản huy động vốn, điều phối dòng tiền và hưởng lợi từ hoạt động này.

Dựng “hệ sinh thái” doanh nghiệp, vẽ viễn cảnh lợi nhuận khủng để giăng bẫy

Cuối năm 2021, Công ty cổ phần Tập đoàn Bankland được thành lập, đăng ký hoạt động trong lĩnh vực bất động sản cùng nhiều ngành nghề khác. Trên danh nghĩa, doanh nghiệp có hội đồng quản trị, ban điều hành và các cổ đông sáng lập.

Tuy nhiên, cơ quan tố tụng xác định toàn bộ chi phí thành lập do Vũ Đức Tĩnh chi trả, đồng thời người này giữ vai trò “cố vấn cao cấp” và trực tiếp chỉ đạo vận hành.

Sau khi hoàn tất bộ khung pháp lý, Tĩnh cùng các cộng sự tổ chức hàng loạt hội thảo, hội nghị quy mô lớn để quảng bá cơ hội đầu tư. Tại đây, các dự án được giới thiệu với tiềm năng sinh lời cao, từ bất động sản, du lịch đến công nghệ, xuất nhập khẩu… đi kèm cam kết lợi nhuận hấp dẫn.

Nhà đầu tư được mời gọi góp vốn thông qua nhiều hình thức như ký hợp đồng hợp tác kinh doanh, mua cổ phiếu chưa niêm yết hoặc tham gia các “gói đầu tư” với kỳ hạn linh hoạt. Lãi suất được quảng bá lên tới 43,2% mỗi năm, thậm chí trả lãi theo ngày với mức sinh lời vượt xa thị trường, cáo trạng nêu.

Để dẫn dụ "con mồi", Bankland còn tung ra hàng loạt chiêu khuyến mại như tặng vàng, ô tô, xe máy, điện thoại, sổ đỏ, thậm chí cả các chuyến du lịch cao cấp. Mô hình được tổ chức theo kiểu đa cấp biến tướng, khuyến khích người tham gia lôi kéo thêm nhà đầu tư mới.

Song theo cáo trạng, các hoạt động kinh doanh được quảng bá hầu hết là lửa đảo, không có thật. Công ty không triển khai dự án thực tế, không tạo ra dòng tiền từ sản xuất kinh doanh, mà chủ yếu dùng tiền của nhà đầu tư sau để chi trả cho người trước trong giai đoạn đầu nhằm tạo niềm tin.

Hơn 5.300 người sập bẫy

Theo cáo trạng, ngoài Bankland, Vũ Đức Tĩnh còn chỉ đạo thành lập thêm hai pháp nhân khác là Công ty Cawiho và Công ty GBF, mở rộng mạng lưới huy động vốn với cùng mô hình đa cấp trên.

Viện kiểm sát cáo buộc tổng số tiền Tĩnh cùng các đồng phạm huy động được lên tới 572 tỉ đồng. Trong đó riêng Công ty Bankland chiếm phần lớn, với gần 480 tỉ đồng từ hơn 5.200 nhà đầu tư.

Các khoản tiền này được huy động thông qua ba hình thức chính là góp vốn hưởng lãi suất cao, bán cổ phiếu chưa niêm yết và chào bán các dự án bất động sản không có thật.

Kết quả điều tra xác định chỉ một phần nhỏ tiền được các bị can sử dụng để chi trả lãi, thưởng trong thời gian đầu.

Từ giữa năm 2022, nhà đầu tư không còn nhận được lợi nhuận như cam kết. Tại Công ty Bankland, các bị can đã chiếm đoạt khoảng 479 tỉ đồng, sau khi trừ số tiền đã hoàn trả. Tại Công ty Cawiho, số tiền chiếm đoạt là hơn 42 tỉ đồng, còn tại Công ty GBF là hơn 3 tỉ đồng, cáo trạng nêu.

Tổng cộng hơn 5.300 người sập bẫy lừa của "cố vấn cao cấp" Vũ Đức Tĩnh, với số tiền bị chiếm đoạt còn lại gần 480 tỉ đồng, đã trừ đi các khoản trả cho nhà đầu tư.

Viện kiểm sát cáo buộc Vũ Đức Tĩnh dù không đứng tên pháp lý nhưng là người chủ mưu, chỉ đạo xuyên suốt mọi hoạt động của cả ba công ty. Từ việc xây dựng mô hình kinh doanh, tổ chức huy động vốn đến phân công nhân sự, tất cả đều do Tĩnh quyết định.

Nguyễn Thị Thanh Vân được giao giữ vai trò kế toán trưởng, chịu trách nhiệm kiểm soát dòng tiền thu chi và điều phối nguồn vốn. Một số bị can khác đứng tên tài sản hoặc hỗ trợ quản lý nhằm che giấu quyền kiểm soát thực sự của Tĩnh.

Đáng chú ý, các hợp đồng hợp tác đầu tư được soạn thảo với nội dung “cùng kinh doanh, cùng chia lợi nhuận”, nhưng không có tài sản đảm bảo, không gắn với dự án cụ thể. Bản chất, theo viện kiểm sát, đây chỉ là công cụ huy động vốn trá hình.

Việc trả lãi suất cao trong giai đoạn đầu được xác định là chiêu thức tạo lòng tin, kích thích nhà đầu tư rót thêm tiền hoặc lôi kéo người mới tham gia. Khi dòng tiền không còn được duy trì, toàn bộ hệ thống sụp đổ.

Theo đánh giá của cơ quan tố tụng, vụ án là điển hình của mô hình huy động vốn theo kiểu “lấy tiền người sau trả người trước”, kết hợp với chiêu thức truyền thông, quảng bá rầm rộ để tạo dựng hình ảnh doanh nghiệp lớn mạnh.

Việc tổ chức hội thảo, sử dụng các thông tin không có thật về dự án và tiềm năng lợi nhuận đã khiến hàng nghìn người tin tưởng, rót tiền với kỳ vọng sinh lời cao. Cơ quan tố tụng cũng cho rằng việc bị can Tĩnh không đứng tên pháp lý nhưng vẫn điều hành toàn bộ hoạt động cho thấy thủ đoạn tinh vi nhằm né tránh trách nhiệm, gây khó khăn cho quá trình điều tra.

Hai người đứng tên Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc Công ty Bankland là Quản Văn Dương, Nguyễn Thị Như bị cáo buộc đồng phạm lừa đảo với Vũ Đức Tĩnh.

Cảnh giác 3 hình thức lừa đảo trực tuyến phổ biến

Ông Nguyễn Phú Lương - phó trưởng phòng giám sát an toàn thông tin Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng quốc gia (Cục An toàn thông tin) - đã cảnh báo 3 hình thức lừa đảo trực tuyến phổ biến nhất hiện nay.