Tuổi Trẻ Online đã có cuộc trò chuyện với anh Phan Đăng Khoa, chuyên viên tuyển dụng tại Công ty TNHH Nhựa Duy Tân (tỉnh Long An cũ). Anh Khoa đã có 6 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tuyển dụng nhân sự. Anh chia sẻ góc nhìn cá nhân. 

Lựa chọn "nâng giá trị bản thân" thay vì tập trung lên chức sếp

* Nguyên nhân nào khiến người trẻ “ngại” làm vị trí quản lý, lãnh đạo mà chỉ muốn là một nhân viên giỏi chuyên môn, thưa anh?

- Dưới góc nhìn của người làm nhân sự, việc người trẻ “ngại” làm sếp xuất phát từ nhận thức trở thành một nhà lãnh đạo không phải là đích đến trong sự nghiệp.

Ngoài ra, người trẻ nhận thấy khi trở thành một nhà lãnh đạo, người quản lý hay sếp đồng nghĩa với áp lực rất lớn về rủi ro trách nhiệm, quản lý con người, khó cân bằng cuộc sống, trong khi mức thu nhập chưa chắc đã tương xứng với vị trí đảm nhiệm.

Để đảm nhiệm vai trò người sếp, cá nhân cần sở hữu các kỹ năng về quản trị nhân sự, tổ chức và lãnh đạo. Năng lực chuyên môn cao không đồng nghĩa với năng lực quản lý hiệu quả.

Với các yếu tố trên, người trẻ sẽ không mặn mà với vị trí này. Làm nhân viên giỏi chuyên môn, họ vẫn có thu nhập tốt, thậm chí rất cao và cân bằng được chất lượng cuộc sống của họ như mong muốn.

* Phải chăng đây là dấu hiệu của thiếu cầu tiến?

- Trong thực tế tuyển dụng, tôi vẫn thường gặp những ứng viên chia sẻ họ không có nhu cầu định hướng trở thành quản lý. Đồng thời cũng có những trường hợp đang giữ vị trí quản lý nhưng lại mong muốn quay về làm nhân viên.

Điều này không phải là dấu hiệu của sự thiếu cầu tiến, mà phản ánh định hướng phát triển nghề nghiệp theo những con đường khác nhau. Trở thành quản lý không phải là thước đo duy nhất để định nghĩa thành công.

Họ vẫn có tham vọng, nhưng thay vì tập trung vào việc “lên chức”, họ lựa chọn “nâng giá trị bản thân”. Nhờ đó, họ vẫn có thể đạt được mức thu nhập tốt, đồng thời cân bằng giữa cuộc sống, gia đình và công việc theo mong muốn. 

Quan trọng hơn, họ vẫn tạo ra những giá trị rõ ràng trong công việc mà không nhất thiết phải nắm giữ vai trò quản lý.

Đây cũng là một xu hướng tích cực của thị trường lao động hiện đại. Tuy nhiên nếu doanh nghiệp không xây dựng, phát triển đội ngũ kế thừa, đào tạo kỹ năng lãnh đạo, quản lý từ sớm, sẽ gây ra việc thiếu hụt nhân sự quản lý trong thời gian dài.

Hãy tạo ra giá trị không thể thay thế và xây dựng thương hiệu cá nhân

* Nếu các bạn trẻ vẫn muốn “làm nhân viên giỏi chuyên môn” thay vì quản lý, họ nên phát triển kỹ năng nào để có sự nghiệp bền vững?

- Theo tôi, nếu các bạn trẻ lựa chọn con đường trở thành “nhân viên giỏi chuyên môn” thay vì làm quản lý, thì hướng phát triển nên là “tạo ra giá trị không thể thay thế”, chứ không chỉ dừng lại ở việc hoàn thành tốt công việc được giao.

Điều này đòi hỏi việc xây dựng năng lực giải quyết những vấn đề phức tạp, càng khó, càng ít người làm được thì giá trị bản thân càng được nâng cao. Khi đó giá trị của bạn không còn nằm ở chức danh nữa mà nằm ở việc tổ chức đó có cần bạn hay không.

Bên cạnh các kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng giao tiếp, truyền đạt và khả năng tự học, luôn cập nhật kiến thức mới cho bản thân mỗi ngày cũng là yếu tố then chốt giúp cho các bạn không bị thụt lùi trong thời kỳ lao động hiện đại hiện nay. Vì hiện tại thị trường thay đổi rất nhanh nếu không cập nhật sẽ rất dễ bị thay thế.

Một điểm quan trọng khác là nên xây dựng thương hiệu cá nhân trong nghề, để khi không giữ vị trí quản lý, chúng ta vẫn có một chỗ đứng, cơ hội phát triển trong một tổ chức.

* Một nhân viên giỏi vẫn có thể có thu nhập cao và ít áp lực hơn quản lý, doanh nghiệp nên làm gì để thu hút người trẻ vào vai trò lãnh đạo?

- Một nhân viên giỏi vẫn có thể đạt thu nhập cao và chịu ít áp lực hơn so với khi đảm nhận vị trí quản lý, đó là điều hiển nhiên. Vì vậy, để thu hút nhân sự lên vai trò lãnh đạo, doanh nghiệp cần thay đổi bản chất, “cái bóng” của vị trí này như biến nó thành một trải nghiệm đáng làm, chứ không phải tăng thêm gánh nặng, áp lực cho người đảm nhiệm.

Ngoài ra, cần mức đãi ngộ xứng đáng với trách nhiệm đảm nhận, đồng thời phải có cơ chế hỗ trợ và hướng dẫn rõ ràng, người được bổ nhiệm không cảm thấy bị “đẩy” vào vị trí lãnh đạo và phải tự xoay xở mọi thứ một mình. 

Đặc biệt là phải xây dựng được lộ trình đào tạo và phát triển quản lý, giúp nhân viên trẻ chuẩn bị đầy đủ các kỹ năng quản trị con người, quản lý, ra quyết định và chịu trách nhiệm.

Với các hành trang đó, họ sẽ tự tin hơn khi ứng tuyển vào vị trí quản lý. Khi đó người trẻ nhận ra rằng làm quản lý là một bước tiến mới cũng là sự thay đổi có giá trị cho bản thân, chứ không phải là một vị trí khi bước vào phải đánh đổi.

Khi áp lực không còn quá lớn đến mức khiến họ e ngại, họ sẽ sẵn sàng đón nhận vai trò này một cách tự nguyện.

Gen Z xin việc kiểu mới: Cha mẹ viết CV, gọi phòng nhân sự, thậm chí đi phỏng vấn cùng

Một xu hướng mới là họ mang theo cha mẹ đến buổi phỏng vấn xin việc. Cứ 5 người thì có 1 người từng để cha hoặc mẹ tham gia buổi phỏng vấn xin việc cùng mình.