Chiều 16-5, tại TP.HCM diễn ra lễ phát động Cuộc thi phim ngắn Việt Nam - Vietnamese 2026 mùa 3 do báo Thanh Niên phối hợp cùng Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam tổ chức.

Trong khuôn khổ sự kiện còn có tọa đàm "Vai trò nhà làm phim trẻ trong định vị điện ảnh Việt" với sự tham gia của TS Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, đạo diễn Hàm Trần, diễn viên Hồng Ánh, đạo diễn Nguyễn Quang Dũng và Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM Lê Văn Thái.

Mất bao nhiêu năm để kỷ lục phòng vé 2025 lặp lại?

Năm 2025, điện ảnh Việt chứng kiến cú bùng nổ mạnh mẽ với tổng doanh thu vượt mốc 3.770 tỉ đồng, đánh dấu lần đầu tiên phim Việt Nam chiếm lĩnh khoảng 61,4% thị phần phòng vé toàn quốc, vượt xa mọi kỳ vọng trước đó.

Đây là một con số mang tính lịch sử, vượt xa mọi kỳ vọng trước đó. Một số phim tiêu biểu có thể kể đến như Mưa đỏ (714 tỉ đồng), Bộ tứ báo thủ (332 tỉ đồng), Tử chiến trên không (252 tỉ đồng)...

TS Ngô Phương Lan gọi năm 2025 là năm có quá nhiều bất ngờ cho điện ảnh Việt. Điều đáng nói ở những kỷ lục này là ở thể loại phim. Phim lập thành tích cao ở phòng vé không dừng lại ở phim tình cảm, gia đình, mà là những phim có màu sắc nặng đô hơn đó là về chiến tranh, lịch sử.

"Theo tôi, đây là thành tích rất khó lặp lại trong năm nay, thậm chí không biết phải bao nhiêu năm nữa mới có thể tái diễn" - bà Ngô Phương Lan nhận định.

Theo bà Lan, thành tích phim Việt năm 2025 phản ánh rõ thực lực của điện ảnh nước ta đó là đã đến giai đoạn tích lũy đủ về lượng để tạo ra sự thay đổi về chất. Tuy nhiên, để nói rằng đây đã là một sự phát triển bền vững thì cần nhìn kỹ hơn.

Nhiều năm qua, thị trường điện ảnh Việt Nam tăng trưởng khá đều, trung bình khoảng 20% mỗi năm nhưng vấn đề là sự tăng trưởng đó lại phụ thuộc rất nhiều vào phim nhập khẩu. Phim Việt chỉ chiếm khoảng 30% thị phần. Trong khi đó, vào năm ngoái, phim Việt đã vượt lên hơn 60% thị phần, đẩy phim Hollywood xuống dưới 20%. 

TS Ngô Phương Lan giải thích sự tăng trưởng này có sự cộng hưởng rất lớn từ tinh thần dân tộc khi có những dấu mốc như A50, A80 - thời điểm mà cả dân tộc cùng sống trong một bầu không khí đặc biệt. Chính điều đó đã tạo nên nguồn cảm hứng và động lực rất lớn cho điện ảnh.

"Năm nay, chắc chắn chúng ta sẽ không còn một 'thiên thời' tương tự để tận dụng nữa. Nếu chỉ chờ cơ hội như vậy thì có thể phải đợi thêm 5 hay 10 năm nữa. Vì thế, điều quan trọng là làm sao biến thành công vừa qua thành động lực để tiếp tục phát triển" - bà nói thêm.

Điện ảnh Việt Nam thiếu nhất là nguồn nhân lực

Tại tọa đàm, một trong những chủ đề được các diễn giả bàn luận sôi nổi là câu hỏi: "Điện ảnh Việt Nam đang thiếu điều gì?".

Đạo diễn Nguyễn Quang Dũng cho rằng điều thiếu nhất hiện nay chính là nguồn nhân lực. Theo anh, điện ảnh muốn phát triển cần có nhiều yếu tố như kinh phí, cơ chế, thị trường... nhưng đến cuối cùng, yếu tố quyết định vẫn là con người.

"Điều mà chúng ta đang rất cần hiện nay là làm sao phát hiện được các tài năng trẻ và tạo điều kiện để họ phát triển bền vững" - anh chia sẻ.

Tương tự với đạo diễn Nguyễn Quang Dũng, đạo diễn Hàm Trần nhận định điện ảnh Việt Nam bây giờ rất cần tiếng nói của chính các bạn trẻ.

"Khi làm phim, càng kể một câu chuyện thật và mang dấu ấn cá nhân thì càng dễ chạm đến khán giả quốc tế. Đừng nghĩ rằng mình không có câu chuyện để kể. Điều quan trọng là phải dám kể câu chuyện của chính mình.

Điều thứ hai là đừng sợ. Các bạn phải dám thử, dám làm. Làm đúng hay sai cũng không quan trọng bằng việc bắt đầu làm. Điều quan trọng nhất là các bạn muốn kể câu chuyện gì" - đạo diễn Hàm Trần nói.

Diễn viên Hồng Ánh dùng từ "hy vọng" và "đa dạng" để mô tả về điện ảnh Việt Nam hiện nay. Cô cho rằng những năm qua, phim Việt có nhiều đề tài phong phú, đa dạng góc nhìn đến từ các nhà làm phim trẻ. Tuy nhiên, các bạn trẻ cần thêm thời gian và môi trường để được va chạm nhiều với thực tế. 

"Điện ảnh không chỉ phụ thuộc vào tuổi đời mà còn là trải nghiệm sống, sự quan sát con người và quá trình trưởng thành qua từng phim" - cô kết luận.

Trần Anh Hùng, Phan Đăng Di, Phan Gia Nhật Linh, Đặng Thái Huyền đến với các nhà làm phim trẻ

Trong bối cảnh điện ảnh độc lập Việt Nam ngày càng khởi sắc, nhu cầu học hỏi và kết nối giữa nhà làm phim trẻ với những tên tuổi giàu kinh nghiệm trở nên rõ nét hơn bao giờ hết.