Tôi rất đồng tình với bài viết "Không thể giao trẻ em cho mạng xã hội: Khi học online vô tình kéo trẻ vào mạng" trên Tuổi Trẻ Online. Tôi muốn chia sẻ thêm về các khía cạnh khác về vấn đề học online qua trải nghiệm thực tế của con tôi. 

Đêm hôm chờ giáo viên đăng bài để học

Tôi có con đang học lớp 6 tại một trường công lập ở phường Thông Tây Hội, TP.HCM. Đầu năm học, nhà trường thông báo phụ huynh đóng phí sử dụng phần mềm học online K12. Theo giáo viên chủ nhiệm, nền tảng này nhằm giúp giáo viên gửi bài giảng, tài liệu để học sinh xem thêm, nâng cao kiến thức.

Tuy nhiên trong quá trình học, hằng ngày giáo viên các môn đều đăng bài tập lên hệ thống và học sinh phải hoàn thành để được điểm danh, tính điểm quá trình.

Có những video môn mỹ thuật, âm nhạc, thể dục dài từ 15 phút đến hơn 30 phút. Học sinh buộc phải xem hết mới được ghi nhận hoàn thành và phải xác nhận bằng nội dung "Em đã xem". Nếu tua nhanh để lướt qua thì hệ thống không chấp nhận.

Điều khiến phụ huynh áp lực hơn là giáo viên các môn đăng bài không theo thời khóa biểu cố định. Có ngày gần như tất cả các môn cùng đăng bài một lúc, thường vào khung giờ từ 18h đến 21h.

Ngoài K12, giáo viên chủ nhiệm còn lập nhóm Zalo để trao đổi với phụ huynh, gửi lịch ôn tập hoặc tài liệu để phụ huynh tải về in cho con. Đồng thời, một nhóm Zalo khác được lập riêng để trao đổi trực tiếp với học sinh.

Nhiều môn như ngữ văn, kỹ năng sống còn giao bài tập nhóm, yêu cầu học sinh tự lập nhóm, trao đổi qua Gmail hoặc Zalo rồi nộp bài qua tài khoản Zalo riêng của giáo viên.

Trong khi đó, lịch học của học sinh lớp 6 hiện nay gần như kín cả ngày, từ 7h sáng đến 16h30 chiều. Về đến nhà, ăn cơm và nghỉ ngơi xong thì các em lại phải tiếp tục vào K12 để kiểm tra xem giáo viên có đăng bài hay không nhằm làm bài và điểm danh.

Có hôm đến 21h vẫn chưa thấy bài đăng, nhưng sáng hôm sau giáo viên chủ nhiệm thông báo trong nhóm Zalo rằng phụ huynh cần nhắc con vào K12 vì giáo viên bộ môn đăng bài sau 21h hôm trước.

Con nói 'lên mạng để học', cha mẹ làm sao kiểm soát?

Gia đình tôi hiện cố gắng kiểm soát việc sử dụng Internet của con. Con chỉ được xem phim 30 phút, chơi game 30 phút và học tiếng Anh hoặc cờ online khoảng 30 phút mỗi ngày. Con không sử dụng Facebook, TikTok, Zalo và cũng không có điện thoại thông minh riêng.

Các thiết bị như laptop, điện thoại thông minh hay tài khoản mạng xã hội đều là của cha mẹ, con chỉ được mượn để học hoặc giải trí trong thời gian giới hạn. Con tôi hiện chỉ dùng điện thoại "cục gạch" để liên lạc hằng ngày.

Tuy nhiên, với cách triển khai học online hiện nay, việc học sinh phải lên Internet trong thời gian dài gần như trở thành bắt buộc. Chưa kể các em còn phải dùng Zalo để học nhóm, trao đổi và nộp bài tập.

Nếu phụ huynh quản lý sát sao thì còn có thể kiểm soát phần nào. Nhưng với nhiều gia đình ít thời gian quan tâm con cái, lý do "lên K12 để học bài" rất dễ trở thành cánh cửa để trẻ tiếp xúc với đủ loại nội dung trên mạng.

Thực tế đã có không ít vụ việc học sinh nói xấu nhau trong nhóm Zalo, Facebook; dùng AI ghép ảnh phản cảm để phát tán; bị kẻ xấu dụ dỗ gửi hình ảnh nhạy cảm rồi đe dọa. Chưa kể vô số trào lưu độc hại trên TikTok, Facebook hay các nội dung bạo lực, kích động mà trẻ chưa đủ nhận thức để phân biệt đúng sai.

Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang siết chặt việc trẻ dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, tôi cho rằng môi trường giáo dục cũng cần có quy định và giới hạn rõ ràng hơn.

Bởi việc triển khai học online qua K12 hoặc yêu cầu học sinh sử dụng Zalo đã vô tình khiến các em tiếp xúc với mạng xã hội nhiều hơn bao giờ hết.

Tôi mong những chia sẻ này có thể góp thêm một góc nhìn để các cơ quan quản lý sớm có giải pháp phù hợp nhằm bảo vệ trẻ em trước những rủi ro trên không gian mạng.

Meghan Markle kêu gọi bảo vệ trẻ em trước hiểm họa mạng xã hội

Meghan Markle có bài phát biểu truyền cảm hứng về sự nguy hiểm của việc bắt nạt trực tuyến tại lễ ra mắt khu tưởng niệm Lost Screen Memorial.