Khi thị trường nhạc Việt ngày càng sôi động và đa dạng, việc có "hit" không còn là yếu tố quyết định duy nhất cho sự thành công của nghệ sĩ. Nói cách khác, chính câu chuyện cá nhân đang trở thành "lạt mềm" giữ fan ở lại.

Không chỉ là âm nhạc, mà là một "thế giới"

Ca sĩ - nhạc sĩ Phùng Khánh Linh đang là ví dụ điển hình. Với album Giữa một vạn người và live concert Giữa một vạn tour, cô không chỉ giới thiệu những ca khúc do chính mình sáng tác mà còn xây dựng một thế giới cảm xúc xoay quanh "vẻ đẹp của nỗi đau".

Từ âm nhạc, hình ảnh đến sân khấu, tất cả đều thống nhất trong một câu chuyện của riêng cô. Câu chuyện của những mong manh, cô độc, buồn bã với suy nghĩ "có lẽ mình vốn không được sinh ra để được nhớ đến" giữa đô thị náo nhiệt được Phùng Khánh Linh viết ra và hát lên mạch lạc từ album Citopia đến Giữa một vạn người.

Hay Wren Evans, nghệ sĩ gen Z không chỉ tạo dấu ấn bằng âm nhạc mà còn bằng một hình mẫu hư cấu nhưng dựa trên dữ liệu thực tế vô cùng rõ nét, đầy nổi loạn, linh hoạt và giàu tính thử nghiệm. 

Từ những ca khúc được yêu thích trong album Loi choi như: Thích em hơi nhiều, Từng quen… đến album Nổ, Wren Evans liên tục kể những câu chuyện tình yêu của người trẻ với nhiều trạng thái, từ mập mờ, si mê, tổn thương đến những mâu thuẫn nội tâm.

Điểm đặc biệt là các câu chuyện này luôn mang màu sắc "rất gen Z" - nhanh, trực diện, không né tránh cảm xúc: "Vì sao anh thấy anh nghèo? Có bao nhiêu tiền đắp cho cuộc tình quý báu" (ca khúc Anh thấy), hay "OK, anh để em đi. Nhưng mà đôi khi, anh vẫn lên mấy stories xem đi xong xem lại" (ca khúc Gặp may).

Ngay cả việc thức thâu đêm làm nhạc cũng được anh chàng thu âm thành một intro cho album với giọng nói thì thầm thật "sexy" khiến fan thích mê: "Xin chào, mình là Wren đây. Hiện tại Wren đang làm nốt cái intro này, vào lúc 5h sáng. Đây là cái công đoạn cuối của cái EP".

Cũng như Phùng Khánh Linh, không dừng ở âm nhạc, Wren Evans còn xây dựng hình ảnh một nghệ sĩ "trọn gói": vừa sáng tác, sản xuất vừa định hình phong cách thời trang và hình ảnh thị giác riêng.

Tương tự, tlinh cũng tạo nên sức hút không chỉ từ âm nhạc mà còn từ câu chuyện cá nhân cởi mở, thẳng thắn. Hành trình trưởng thành, những va chạm cảm xúc, sự tự do trong việc thể hiện bản thân... đã trở thành một phần không thể tách rời khỏi sản phẩm âm nhạc của tlinh, giúp cô nổi bật và được mến mộ cuồng nhiệt.

Sự đồng nhất giữa âm nhạc, hình ảnh và cá tính đã giúp Phùng Khánh Linh, Wren Evans, tlinh nổi bật giữa thế hệ ca sĩ mới. Điểm chung của họ là không chỉ cho công chúng nghe nhạc mà còn dẫn dắt người nghe bước vào một "thế giới" có logic với cảm xúc xuyên suốt.

Nhân vật chính của chính mình

Nếu như trước đây ca sĩ thường giữ khoảng cách với đời sống cá nhân, hát nhạc của người khác sáng tác thì nay ngược lại. 

Ca sĩ chủ động đưa bản thân mình thành trung tâm câu chuyện, viết và hát tâm tư của chính mình. Không những thế, họ còn đăng các clip social về đời sống hằng ngày, livestream hát kèm "tâm sự mỏng", tổ chức fan meeting hay các sô nhỏ gọn... để fan có cơ hội tiếp xúc gần, nhiều và thấu hiểu mình hơn.

Ví dụ Hoàng Dũng, từ 25, Yên, Xoay tròn… đến các live session, anh xây dựng hình ảnh một người kể chuyện nội tâm trên mọi nền tảng: trưởng thành, điềm tĩnh và nhiều suy tư dù tuổi đời còn khá trẻ. 

Âm nhạc của Hoàng Dũng không ồn ào nhưng giữ người nghe bằng cảm giác gần gũi, như đang nghe một người bạn chia sẻ. Khi nhận được đủ đồng cảm, anh chàng "chơi lớn" hơn với màn công khai đã kết hôn sáu năm. 

Việc công bố "nàng thơ" của chính mình, trở thành "nhân vật chính" của chính mình lập tức tạo thảo luận sôi nổi, những kiểu viral đáng yêu và vui vẻ cùng làn sóng cổ vũ nhiệt tình từ fan cứng đến fan phong trào.

Nào chỉ có Hoàng Dũng với chiêu "anh đã là chú rể" nhưng "vẫn yêu fan của mình", Vũ., Lân Nhã, Quân A.P... cũng từng dùng "công thức" tương tự. Và họ đều có tệp khán giả vô cùng trung thành từ câu chuyện của chính họ.

Từ "hit maker" đến "storyteller" 

Sự thay đổi này phản ánh một nhu cầu lớn hơn từ phía người nghe, đặc biệt là gen Z. Nhóm người nghe trẻ này tìm kiếm sự đồng cảm và kết nối thay vì chỉ tiêu thụ âm nhạc như một sản phẩm giải trí.

Một ca khúc có thể viral trong vài ngày nhưng một câu chuyện cá nhân chân thật có thể giữ chân khán giả trong nhiều năm. Khi người nghe nhìn thấy chính mình trong câu chuyện của nghệ sĩ, từ nỗi cô đơn, khủng hoảng bản sắc cho đến hành trình trưởng thành, họ có xu hướng gắn bó lâu dài hơn.

Trong cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt của thị trường âm nhạc toàn cầu, kỹ thuật sản xuất hay giai điệu bắt tai vốn có thể bị thay thế nhanh chóng bằng các công nghệ, phần mềm... Nhưng một câu chuyện đủ sâu, đủ thật và đủ nhất quán lại khó bị sao chép hay nhân bản.

Đó cũng là lý do vì sao các dự án âm nhạc giờ đây luôn có concept rõ ràng: album có chủ đề, concert có kịch bản, hình ảnh có định hướng. 

Nghệ sĩ không chỉ phát hành nhạc mà đang "kể chuyện" bằng nhiều lớp ngôn ngữ khác nhau. Từ đây cũng có thể nhìn thấy một sự chuyển dịch đang diễn ra trong V-pop: từ "hit maker" (người tạo hit) sang "storyteller" (người kể chuyện).

Mà kể những câu chuyện đầy màu sắc và lắm thật thà thì ai qua nổi "giới indie" với 1.001 chuyện kể mỗi đêm? Minh Tốc & Lam cùng album Mây nơi chân trời vừa phát hành nhanh chóng nhận được sự quan tâm của người nghe cũng đi theo "công thức" này.

Album kể câu chuyện về hành trình bản sắc của người trẻ đô thị, được chia thành các "phase" như một vòng đời cảm xúc với "nảy mầm", bế tắc, khủng hoảng rồi trưởng thành. Ở đây âm nhạc không đứng riêng lẻ mà trở thành một phần trong cấu trúc kể chuyện lớn hơn.

Và chính điều đó mới là thứ giữ fan ở lại hơn cả một bản hit "cả thèm chóng chán".

'Ai đưa em về' gây sốt toàn cầu

‘Ai đưa em về’ của TIA Hải Châu (kết hợp cùng rapper Lê Thiện Hiếu) có cú lội ngược dòng sau 6 năm nhờ phiên bản remix.