Không phải để giải trí, mà để xem dự báo thời tiết, theo dõi độ ẩm đất, giá lúa trên thị trường, và cả tin tức về một hội thảo mà mình chưa từng nghĩ sẽ liên quan đến mình.

Người nông dân ấy không chỉ đang trồng lúa. Anh đang “trồng tri thức”.

Và báo chí - truyền thông, nếu chỉ đứng bên bờ ruộng chụp vài tấm hình, ghi vài dòng mô tả mùa vàng thì sẽ bỏ lỡ một mùa vụ lớn hơn, đó là mùa vụ của sự chuyển mình.

Hành trình “Người nông dân chuyên nghiệp” không phải chỉ là câu chuyện của nông dân. Đó là câu chuyện của cả một hệ sinh thái. Và báo chí - truyền thông không phải là người đứng ngoài kể chuyện. Báo chí phải là người bạn đồng hành, người gieo hạt, người thắp đèn.

Báo chí không chỉ phản ánh - mà phải khai mở

Trong nhiều năm, báo chí thường xuất hiện trên cánh đồng khi có thiên tai, khi giá nông sản rớt, khi nông dân gặp khó khăn. Những bài viết ấy cần thiết. Nhưng nếu chỉ dừng ở đó, báo chí vô tình khắc họa người nông dân như một nhân vật yếu thế, chờ được cứu giúp.

Trong khi đó, trên những cánh đồng khác, có những người nông dân đang âm thầm trở thành doanh nhân. Bà con biết đọc dữ liệu, biết tính toán chi phí, biết xây dựng thương hiệu, biết kể câu chuyện sản phẩm của mình.

Báo chí cần thay đổi góc nhìn. Không chỉ viết về nông dân như một “đối tượng”, mà viết về họ như một “chủ thể”.

Không chỉ kể câu chuyện “khó khăn”, mà kể câu chuyện “năng lực”.

Không chỉ phản ánh “vấn đề”, mà khai mở “tiềm năng”.

Mỗi bài báo có thể trở thành một cánh cửa. Khi một người nông dân ở Sóc Trăng đọc được câu chuyện về một người nông dân ở Lâm Đồng làm du lịch nông nghiệp thành công, anh không chỉ đọc. Anh bắt đầu tưởng tượng. Và từ tưởng tượng, nảy sinh khát vọng.

Báo chí, khi đó, đã gieo một hạt giống.

Báo chí không chỉ đưa tin - mà phải kết nối

Một người nông dân có thể giỏi sản xuất. Nhưng để trở thành “chuyên nghiệp”, anh cần nhiều hơn thế, cần khoa học, cần thị trường, cần công nghệ, cần doanh nghiệp, cần chính sách.

Báo chí có thể trở thành chiếc cầu nối vô hình giữa những thế giới tưởng chừng xa cách.

Một bài viết có thể kết nối người nông dân với nhà khoa học.

Một phóng sự có thể kết nối hợp tác xã với doanh nghiệp.

Một chuyên mục có thể kết nối nông dân với thị trường.

Một chương trình truyền hình có thể kết nối tri thức với ruộng đồng.

Báo chí không chỉ đưa thông tin đi. Báo chí đưa con người đến gần nhau hơn.

Có những cuộc gặp gỡ bắt đầu từ một bài báo.

Có những hợp tác bắt đầu từ một phóng sự.

Có những thay đổi bắt đầu từ một câu chuyện được kể đúng lúc.

Báo chí không chỉ nói - mà còn lắng nghe

Trước đây, báo chí thường đến với nông dân để hỏi: “Bác có khó khăn gì?”.

Có lẽ, đã đến lúc cần hỏi một câu khác: “Bác đang ước mơ điều gì?”.

Người nông dân không chỉ có khó khăn. Bà con có khát vọng. Bà con muốn con mình tự hào khi nói “cha tôi là nông dân”. Bà con muốn sản phẩm của mình có mặt ở những thị trường xa xôi. Bà con muốn được công nhận như những người làm nghề chuyên nghiệp.

Báo chí cần lắng nghe những khát vọng ấy.

Không phải để viết những bài báo thương cảm.

Mà để viết những bài báo truyền cảm.

Khi báo chí lắng nghe, báo chí không chỉ ghi nhận thực tại. Báo chí trở thành nơi ươm mầm tương lai.

Báo chí không chỉ quan sát - mà cần nên tham gia

Trong hành trình xây dựng “Người nông dân chuyên nghiệp”, báo chí không thể chỉ đứng bên ngoài.

Báo chí có thể tạo ra những diễn đàn để nông dân chia sẻ kinh nghiệm.

Báo chí có thể tổ chức những cuộc đối thoại giữa nông dân và nhà khoa học.

Báo chí có thể phát động những phong trào tôn vinh nông dân sáng tạo.

Báo chí có thể trở thành một phần của hệ sinh thái tri thức.

Mỗi nhà báo, khi bước xuống cánh đồng, không chỉ mang theo máy ảnh và sổ tay. Họ mang theo trách nhiệm kết nối tri thức với cuộc sống.

Một bài báo, nếu được viết bằng sự thấu cảm, có thể làm thay đổi cách nhìn của xã hội về người nông dân.

Một phóng sự, nếu được kể bằng sự tôn trọng, có thể làm thay đổi cách người nông dân nhìn về chính mình.

Báo chí giúp người nông dân viết lại câu chuyện của mình

Trong nhiều thế hệ, người nông dân quen với việc làm ra sản phẩm, nhưng ít có cơ hội kể câu chuyện của mình.

Báo chí có thể giúp kể câu chuyện ấy.

Không phải câu chuyện của sự lam lũ. Mà là câu chuyện của sự sáng tạo.

Không phải câu chuyện của sự phụ thuộc. Mà là câu chuyện của sự làm chủ.

Không phải câu chuyện của quá khứ. Mà là câu chuyện của tương lai.

Khi một người nông dân nhận ra rằng câu chuyện của mình có giá trị, anh sẽ bắt đầu nhìn công việc của mình bằng một ánh mắt khác.

Đó là ánh mắt của một người làm nghề chuyên nghiệp.

Báo chí là người thắp đèn trên cánh đồng tri thức

Ngày xưa, người nông dân ra đồng khi trời vừa sáng, mang theo ngọn đèn dầu.

Hôm nay, bà con vẫn cần ánh sáng. Nhưng đó là ánh sáng của tri thức.

Báo chí có thể trở thành ngọn đèn ấy.

Không phải để soi sáng con đường sẵn có.

Mà để giúp người nông dân nhìn thấy những con đường mới.

Một nền nông nghiệp chuyên nghiệp không chỉ được xây dựng bằng giống tốt, phân tốt, hay công nghệ tốt. Nó được xây dựng bằng con người có tri thức, có khát vọng, có niềm tin vào chính mình.

Và báo chí - truyền thông, bằng từng câu chữ, từng hình ảnh, từng câu chuyện, có thể góp phần nuôi dưỡng niềm tin ấy.

Một bài báo có thể không làm thay đổi cả thế giới.

Nhưng nó có thể làm thay đổi một con người.

Và khi người nông dân thay đổi, một cánh đồng sẽ thay đổi.

Khi nhiều cánh đồng thay đổi, một nền nông nghiệp sẽ thay đổi.

Và khi nền nông nghiệp thay đổi, tương lai của một quốc gia sẽ thay đổi.

Báo chí, khi đó, không chỉ là người kể chuyện. Báo chí trở thành một phần của câu chuyện lớn. Câu chuyện về hành trình đi từ “người làm nông” đến “người làm nghề nông”, từ “người nông dân” đến “người nông dân chuyên nghiệp”.

Một hành trình bắt đầu từ cánh đồng. Và được thắp sáng bởi tri thức từ những trang báo, chuyên mục, bản tin…; từ trái tim của người làm báo, truyền thông.

Bộ Văn hóa đề nghị xem xét xây dựng cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện của Hà Nội và TP.HCM

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch kiến nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư xem xét việc xây dựng và phát triển cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện của Hà Nội và TP.HCM.