Thu phí đường bộ sao cho hợp lý?

Tiếp tục có thêm gần 130 ý kiến phản hồi trong ngày 3-12 của bạn đọc với hầu hết cho rằng việc thu phí sử dụng đường bộ trong thời điểm này là chưa phù hợp, gây khó cho người dân và doanh nghiệp.

Nói về mục tiêu việc thu phí, khó lòng thuyết phục được chủ phương tiện khi hiện các quốc lộ, đường cao tốc đã chật kín trạm thu phí, thậm chí thu rất cao. Như vậy, trong khi việc bỏ các trạm thu phí đang phải chờ lộ trình thì thu thêm phí sử dụng đường bộ sẽ dẫn đến phí chồng phí. Người đóng phí cũng không thấy thuyết phục về nghĩa vụ và quyền lợi mà mình được hưởng về số tiền được nộp vào ngân sách nhà nước xét cả góc độ kinh tế lẫn sự minh bạch.

Cụ thể, theo quy định, nguồn thu từ phí sử dụng đường bộ sẽ được trích ra 1% cho trung tâm đăng kiểm, 3% cho cục đăng kiểm và 1-20% cho địa phương nơi đăng ký xe và bao nhiêu phần trăm nữa sẽ thất thoát trong quá trình thu phí? Cuối cùng số tiền thật sự để có những con đường đẹp hơn, ít tai nạn giao thông hơn còn lại được bao nhiêu? Một ví dụ rất thực tế mà nhiều chủ ôtô từng trải qua.

Đó là nỗi ám ảnh về đoạn đường tránh Huế dài hơn 30km, đã hư hỏng nhiều năm nay không được sửa chữa. Doanh nghiệp vận tải, người dân, chính quyền địa phương kiến nghị không biết bao nhiêu lần nhưng đường vẫn xấu tới mức không ít ôtô chọn phương án tiêu cực là chạy vào nội ô thành phố Huế, chấp nhận đóng phạt cho cảnh sát giao thông. Bởi tiền đóng phạt có khi còn ít hơn tiền sửa xe sau khi đi qua đoạn đường này. Ai dám chắc với việc thu phí lần này, các chủ phương tiện sẽ không bị ép phải thực hiện phương án tiêu cực nào nữa?

Những chi phí vô lý này doanh nghiệp vận tải đều buộc phải hạch toán vào giá kinh doanh và dĩ nhiên người chịu thiệt cuối cùng vẫn là khách hàng, là người dân cả nước, vốn đang chao đảo vì giá cả tăng vọt, thu nhập suy giảm. Và vô hình trung, số tiền thu được để (có thể) đưa vào bảo trì đường bộ lại chất thêm gánh nặng cho tất cả mọi người.

Là chủ phương tiện vận tải, chúng tôi dĩ nhiên không đủ trình độ lập pháp để có thể tranh cãi với những người xây dựng luật. Nhưng một vài ví dụ trên để thấy cả nghị định lẫn thông tư hướng dẫn việc thu phí đường bộ đã không cân nhắc được thực tế khó khăn mà doanh nghiệp, người dân phải đối mặt khi thu phí. Chỉ còn chưa đầy 30 ngày nữa nghị định thu phí sử dụng đường bộ sẽ có hiệu lực. Nhiều người sẽ cho rằng doanh nghiệp vận tải đã lên tiếng quá chậm vì dự thảo của thông tư đã có từ rất lâu. Nhưng xin thưa rằng đã qua sáu lần góp ý thông tư nhưng từ dự thảo lần đầu đến lần thứ 6 này, gần như không có nhiều thay đổi. Bởi thế những ý kiến nêu trên đây cũng chỉ như một nỗi bức xúc muốn chia sẻ mà không có nhiều kỳ vọng sẽ có thay đổi nào đó trong việc thu phí sử dụng đường bộ, nhất là khi thời hạn thu phí đã đến gần.