Phóng to

Bể ống nước ở đường Tôn Đức Thắng, Q.1, TP.HCM tháng 4-2011 - Ảnh: Quang Khải

Vì vậy, lộ trình giảm thất thoát nước từ 1-2%/năm để đến năm 2015 kéo giảm còn 30-32% mức thất thoát mà Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn TNHH một thành viên (Sawaco) đưa ra có nguy cơ khó đạt được.

Chậm tiến độ

Dự án giảm thất thoát nước được triển khai tại TP.HCM thuộc giai đoạn 2 của dự án cấp nước đô thị Việt Nam được Chính phủ cho phép đầu tư tháng 7-2006. Với dự án này, hệ thống cấp nước trên địa bàn TP được chia làm sáu vùng lớn. Theo đó, Sawaco sẽ triển khai giải pháp giảm thất thoát nước tại vùng 1 và 2 (quận 1, 3, 5, 10, 11, Tân Bình, Tân Phú) trước theo phương pháp phân vùng, tách mạng. Nghĩa là hệ thống cấp nước tại vùng 1 và 2 tiếp tục được tách ra thành 224 khu vực nhỏ.

Mỗi khu vực sẽ được lắp đặt DMA (đồng hồ tổng) để kiểm soát lượng nước vào và lượng nước thực tế khách hàng sử dụng. Từ đó xác định được tỉ lệ thất thoát, nguyên nhân và giải pháp khắc phục. Dự án kết thúc vào tháng 6-2012 sẽ giúp thu hồi 125.000m³ nước sạch bị thất thoát mỗi ngày.

Theo Sawaco, đến nay dự án mới triển khai lắp đặt được 27 đồng hồ tổng tại vùng 1 và thực hiện sửa bể đường ống nên đã thu hồi được khoảng 30.000m³ nước sạch bị thất thoát mỗi ngày. “Tuy nhiên số lượng công việc còn lại khá lớn, việc lắp đặt được một đồng hồ tổng có khi phải mất vài tháng nên dự án không thể hoàn thành như kế hoạch đề ra” - một cán bộ ban quản lý dự án Sawaco cho biết.

Mặc dù dự án bước đầu đã mang lại hiệu quả nhưng còn chậm so với dự kiến và không thấm tháp gì so với số lượng thất thoát nước khổng lồ hiện nay. Lượng nước thất thoát 600.000m3 mỗi ngày hiện nay bằng công suất của hai nhà máy nước Tân Hiệp và BOO Thủ Đức cộng lại. Nếu nhân với đơn giá thấp nhất trong giá nước hiện tại (4.400 đồng/m³) thì mỗi ngày TP mất trắng 2,64 tỉ đồng vì thất thoát nước sạch. Và người dân phải gánh khoảng 27% tỉ lệ thất thoát nước trên (do được đưa vào giá nước - PV).

Vướng, phát sinh đủ thứ

Trong văn bản trả lời báo Tuổi Trẻ, Sawaco nhìn nhận dự án giảm thất thoát nước chậm tiến độ sẽ ảnh hưởng một phần đến lộ trình giảm thất thoát nước chung của TP. Sawaco cho biết chỉ tính riêng khâu thẩm định phê duyệt dự án từ cấp trung ương cho đến UBND TP chậm hơn một năm so với kế hoạch, chưa kể rất nhiều công việc phát sinh khi triển khai dự án.

Cụ thể như công tác thỏa thuận vị trí lắp đặt đồng hồ tổng phải được sự phê duyệt của Sở Giao thông vận tải (do đa số vị trí lắp đặt đồng hồ nằm dưới lề, lòng đường). Trong khi Sở Giao thông vận tải yêu cầu rất nhiều thủ tục như nhà thầu thi công phải có biên bản thỏa thuận với chủ đầu tư các công trình hạ tầng khác như đường, cống thoát nước... mới chịu phê duyệt. Chưa kể giấy phép đào đường có thời hạn nhất định và thường không đủ thời gian để nhà thầu thực hiện dự án nên phải xin gia hạn cũng làm mất thời gian, ảnh hưởng đến tiến độ dự án.

Một nguyên nhân khác, theo Sawaco, là có nhiều hệ thống ống cũ mục (lắp đặt trước năm 1970). Vì vậy không thể đóng van cô lập một khu vực để lắp đặt đồng hồ tổng mà phải thực hiện các dự án bổ sung không có đơn giá trong hợp đồng. Chưa kể áp lực nước tại một số khu vực thấp hơn nhiều so với báo cáo khả thi trước đây nên mất thời gian lắp đặt thêm trạm tăng áp...

Việc thi công chậm tiến độ cũng khiến dự án giảm thất thoát nước có nguy cơ bị cắt vốn vay từ Ngân hàng Thế giới vì đến tháng 6-2012 là hết thời hạn cho vay. Để giải quyết bài toán này, Sawaco cho biết đã có văn bản “cầu cứu” các bộ trình Thủ tướng đề nghị Ngân hàng Thế giới gia hạn thời gian kết thúc dự án thêm hai năm rưỡi nữa.