Theo Hãng tin Reuters, phản ứng được đưa ra sau khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 24-8 công bố kế hoạch mà ông gọi là nhằm "bóp nghẹt kinh tế" Iran, với mục tiêu cắt đứt các nguồn thu và quan hệ kinh tế còn lại của Tehran trên toàn cầu.

Sẵn sàng kế hoạch ứng phó

Bộ trưởng Kinh tế Iran Ali Madanizadeh khẳng định Tehran "đã chuẩn bị đầy đủ" trước các biện pháp mới của Washington, đồng thời cho biết chính phủ nước này đã xây dựng kế hoạch kéo dài hai năm để ứng phó.

"Đương nhiên kẻ thù có ý định tiến hành một cuộc tấn công khủng bố kinh tế nhằm vào chúng tôi, nhưng chúng tôi cũng có những công cụ của riêng mình và biết cách điều khiển cuộc chơi này", ông Madanizadeh nói với truyền hình nhà nước Iran.

Ông cho biết cách ứng phó của Tehran "không còn chỉ mang tính phòng thủ", đồng thời dự đoán Trung Quốc, Nga và các đối tác khác sẽ không làm theo yêu cầu của Washington.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cũng cho rằng Mỹ đang không có đủ dư địa kinh tế để tiếp tục hạn chế quan hệ với những quốc gia duy trì giao thương với Tehran.

Theo ông, các đối tác thương mại của Iran đã công khai trên truyền thông cũng như gửi thông điệp trực tiếp tới Tehran, khẳng định họ "không coi trọng" những tuyên bố của Washington.

Trong khi đó, Hãng thông tấn Tasnim dẫn một nguồn tin tình báo cấp cao Iran cho rằng các biện pháp mới của Mỹ chủ yếu nhằm tác động đến dư luận hơn là tạo ra những hạn chế đáng kể mới. Nguồn tin giấu tên nhận định kế hoạch này nhằm gia tăng "sức ép tâm lý đối với người dân Iran".

Chuẩn tướng Hossein Mohebbi, người phát ngôn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), cảnh báo Tehran có thể giáng những đòn mạnh vào các lợi ích thiết yếu của Mỹ và các điểm nút quan trọng đối với dòng chảy năng lượng nếu cơ sở hạ tầng Iran bị đe dọa.

Mỹ cảnh báo "không ai nằm ngoài tầm với"

Về phía Mỹ, ông Bessent tuyên bố mục tiêu của Washington là "cắt đứt mọi nguồn sống kinh tế" của Iran cho đến khi Tehran bị cô lập. Mỹ sẽ mở rộng phạm vi trừng phạt thứ cấp sang năm lĩnh vực gồm tài sản kỹ thuật số, công nghệ, vàng, hàng không và vận tải biển.

Bộ Tài chính Mỹ cũng áp lệnh trừng phạt mới đối với 60 cá nhân, doanh nghiệp và tàu thuyền bị cáo buộc giúp Iran tạo nguồn thu từ dầu mỏ, mua sắm vũ khí hoặc tiến hành hoạt động mạng. Các mục tiêu nằm tại nhiều nơi, trong đó có Trung Quốc, UAE, Singapore và châu Âu.

Tuy nhiên, Washington chưa áp dụng ngay những biện pháp mạnh tay nhất. Ông Bessent không nêu cụ thể những quốc gia nào sẽ bị trừng phạt hoặc thời hạn để họ cắt quan hệ kinh tế với Iran.

Danh sách mới cũng chưa bao gồm các tổ chức tài chính Trung Quốc bị nghi hỗ trợ hoạt động buôn bán dầu của Tehran.

Khi được hỏi liệu Mỹ có thể nhắm vào các ngân hàng Trung Quốc hay không, ông Bessent nhấn mạnh "không ai nằm ngoài tầm với của các lệnh trừng phạt Mỹ". Trung Quốc nhiều năm qua là khách hàng mua dầu lớn nhất của Iran.

Iran đã đối mặt với nhiều tầng trừng phạt của Mỹ và quốc tế trong nhiều thập niên và xây dựng các mạng lưới tài chính, công ty trung gian cũng như đội tàu để duy trì hoạt động xuất khẩu dầu. Tuy nhiên, cuộc phong tỏa đường biển của Mỹ đang gây thêm sức ép đáng kể.

Theo Kpler, lượng dầu Iran xuất khẩu qua eo biển Hormuz đã giảm từ khoảng 2 triệu thùng/ngày trước chiến tranh xuống còn 400.000 thùng/ngày vào giữa tháng 8.

Dù hai bên không tiến hành các đợt tấn công lớn trong những tuần gần đây, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth ngày 24-8 khẳng định việc Washington chuyển trọng tâm sang gây sức ép kinh tế không đồng nghĩa với loại trừ khả năng tiếp tục sử dụng biện pháp quân sự.

Iran: Mỹ nói đã đánh bại Tehran, sao còn cần 'chiến tranh kinh tế'?

Iran ngày 24-8 tuyên bố sẽ không nhượng bộ trước chiến dịch gây sức ép kinh tế mới của Mỹ, đồng thời cảnh báo các nước tham gia nỗ lực cô lập Tehran có thể phải đối mặt với 'hậu quả nghiêm trọng'.