Hàng triệu mã số thuế sai, người dân bị khóa mã số, doanh nghiệp kẹt thủ tục, Bộ trưởng Tài Chính nói gì?

Sáng 12-11, trong phần chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, một số đại biểu chất vấn tình trạng sai lệch thông tin mã số thuế ảnh hưởng đến người dân, doanh nghiệp.

Dữ liệu thuế bị nghẽn kết nối, người dân bị treo hoặc khóa mã số thuế tự động

Đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy (Tây Ninh) chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn về tình trạng sai lệch thông tin giữa cơ quan thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ sở dữ liệu quốc gia.

Theo phản ánh của cử tri, việc cập nhật thông tin không đồng thời khiến dữ liệu bị nghẽn kết nối, người dân bị treo hoặc khóa mã số thuế tự động, không thể kê khai, nộp thuế hay thực hiện giao dịch điện tử. Trong những trường hợp lỗi không thuộc về mình, người dân vẫn phải đi giải trình và chịu chi phí tuân thủ.

Đại biểu cho rằng chính sách đi trước nhưng hạ tầng công nghệ chưa theo kịp, cơ chế kết nối, chia sẻ, cập nhật thông tin chưa đồng bộ đã đẩy khó khăn về phía người dân, doanh nghiệp. Bà đề nghị Bộ trưởng cho biết việc khắc phục đến nay ra sao.

Cũng liên quan mã số thuế, đại biểu Thúy đề cập tình trạng thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế kéo dài, ảnh hưởng đến việc xuất cảnh của một số chủ doanh nghiệp. Bà đề nghị Bộ trưởng nêu giải pháp tháo gỡ đối với trường hợp việc cấm xuất cảnh chỉ xuất phát từ vướng mắc hồ sơ, thủ tục.

Trả lời, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhận trách nhiệm về những bất cập phát sinh trong quá trình chuyển đổi, thừa nhận có trường hợp người dân, doanh nghiệp nhận được thông báo sai.

“Chúng tôi cũng đã kiểm tra, có những thông tin cho rằng sai thì 99% là đúng, còn 1% là quên”, ông Tuấn nói.

Bộ trưởng cho biết trong quá trình chuyển đổi, ứng dụng công nghệ thông tin, Bộ Tài chính đang quyết liệt triển khai và rà soát kỹ. Ông dẫn ví dụ việc quản lý thuế sử dụng đất phi nông nghiệp phải kết nối với cơ quan tài nguyên và môi trường về thông tin từng thửa đất.

Đặc biệt, sau sáp nhập tỉnh, xã, phường, thị trấn, các cơ quan phải chuẩn hóa mã số, định vị từng thửa đất, từ diện tích đến mục đích sử dụng, đồng thời cập nhật dữ liệu để bảo đảm thống nhất.

Thời gian tới, Bộ Tài chính tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, thu thập dữ liệu đa chiều, kết hợp dữ liệu từ các cơ quan, đặc biệt là dữ liệu trên VNeID. Qua đó, cơ quan thuế có thể khai thác, đối chiếu dữ liệu với cơ quan công an, hướng đến đơn giản hóa và bảo đảm chính xác hồ sơ, thủ tục thuế của người dân, doanh nghiệp.

Sau phần trả lời, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị Bộ trưởng có văn bản trả lời sâu thêm câu hỏi của đại biểu Thúy. Chủ tịch Quốc hội cho rằng lĩnh vực thuế hiện nay đang khiến người dân, doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn, nhưng do thời gian không còn nhiều nên Bộ trưởng chưa thể trả lời hết tại hội trường.

Còn 2,5 triệu mã số thuế chưa được làm sạch, có thể ảnh hưởng kỳ đánh giá OECD

Liên quan trực tiếp đến việc làm sạch dữ liệu thuế, đại biểu Hoàng Ngọc Định (Tuyên Quang) cho biết theo số liệu báo cáo của Cục thuế, hiện còn trên 2,5 triệu mã số thuế cần rà soát, chuẩn hóa dữ liệu làm sạch. 

Trong đó, có những doanh nghiệp không hoạt động ở địa chỉ đã đăng ký từ hàng chục năm nay. Ông đề nghị Bộ trưởng cho biết trách nhiệm của Bộ, cơ quan thuế với tình trạng tồn đọng trên và giải pháp.

Trả lời nội dung này, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, làm sạch mã số thuế là yêu cầu bắt buộc. Bộ trưởng cho hay việc Diễn đàn toàn cầu OECD xếp vào danh sách không hợp tác về thuế có nguyên nhân sâu xa là do không làm sạch mã số thuế.

Ông nói từ đầu năm đến nay đã cố gắng làm sạch được 777.000 mã số thuế, nhưng hiện vẫn còn 2,5 triệu mã số thuế ở tình trạng "03 - 06", tức 03 - đã dừng hoạt động kinh doanh và 06 - không hoạt động tại địa chỉ đăng ký.

Theo Bộ trưởng, đây là khối lượng công việc rất lớn, yêu cầu phải hoàn thành, nếu không sẽ ảnh hưởng đến kỳ đánh giá của OECD vào quý 2-2028. Bởi kỳ đánh giá này sẽ quyết định việc Việt Nam có được đưa ra khỏi danh sách theo dõi hay không. Việc này tác động rất lớn đến sự phát triển.

Để thực hiện mục tiêu này, Bộ Tài chính đã báo cáo Chính phủ và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề xuất đưa vào chương trình làm việc tại kỳ họp này về các quy định, thủ tục làm sạch mã số thuế trong thời gian tới, đặc biệt là việc xóa các nghĩa vụ tài chính với các doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã dừng hoạt động từ 5 năm trước trở lại đây.

Đặc biệt tiền về thuế môn bài từ 1-1-2026 đã bỏ thuế môn bài nhưng trước đây còn tồn tại rất lớn. Thêm vào đó về tiền phạt, tiền phạt chậm nộp. "Khi làm sạch được nghĩa vụ tài chính sẽ tiến hành đóng mã số thuế", Bộ trưởng nói.

Việc xử lý nhằm làm sạch dữ liệu thuế sẽ giúp đảm bảo cải thiện môi trường kinh doanh, đồng thời ngăn chặn tình trạng lợi dụng mã số thuế của các doanh nghiệp không còn hoạt động để trốn thuế, kinh doanh bất hợp pháp trong thời gian tới.

Bộ trưởng: Hoàn thuế gần 79.000 tỉ, từ chối hơn 10.000 tỉ đồng hồ sơ không đầy đủ

Tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn trước Quốc hội sáng nay 12-11, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã cho biết như vậy.