Phóng to

Tân lãnh đạo Kim Jong Un vỗ tay trong suốt lễ duyệt binh kỷ niệm 100 năm ngày sinh cố chủ tịch Kim Nhật Thành - Ảnh: AFP

Báo Le Monde ngày 16-4 nêu lên hai lo ngại của phương Tây do Mỹ đứng đầu và các đồng minh châu Á của họ như Hàn Quốc, Nhật Bản.

Tên lửa mới và thử hạt nhân

Một là, Bình Nhưỡng đang muốn chế tạo một tên lửa còn mạnh hơn trước. Báo Choson Sinbo, một tờ báo Nhật có xu hướng thân Bình Nhưỡng, cho biết việc bắn tên lửa trong tuần qua nằm trong một kế hoạch phát triển không gian kéo dài năm năm mà Bình Nhưỡng đưa ra trong “sự phát triển kinh tế” của nước này nhằm chế tạo một tên lửa mạnh hơn trước.

Theo báo này, một quan chức Bình Nhưỡng giấu tên có tham gia chương trình này khẳng định Bình Nhưỡng đang nuôi tham vọng chế tạo một tên lửa mạnh hơn cả tên lửa Unha-3 đã bị nổ tung tuần qua sau 2 phút được phóng lên. “Các nhà khoa học và các kỹ sư Bình Nhưỡng sẽ không bao giờ bỏ cuộc cho dù bị thất bại” - báo Choson Sinbo nhấn mạnh.

Ngày 16-4, 15 thành viên của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, bao gồm cả Trung Quốc, đã nhất trí ra tuyên bố chung về việc thắt chặt các biện pháp trừng phạt CHDCND Triều Tiên. HĐBA cảnh báo rằng sẽ “hành động mạnh mẽ” hơn nếu Bình Nhưỡng tiếp tục tiến hành các vụ thử hạt nhân hoặc tên lửa đạn đạo mới. HĐBA yêu cầu Ủy ban trừng phạt của LHQ hoàn tất danh sách các cá nhân, tổ chức cùng các loại tài sản chịu lệnh trừng phạt và trình lên HĐBA trong vòng 15 ngày tới.

Hai là, Mỹ và các đồng minh châu Á của mình là Nhật Bản, Hàn Quốc tố cáo Bình Nhưỡng đang sở hữu nhiều quả bom hạt nhân và sẽ tiến hành các vụ thử hạt nhân nhằm tìm cách chế tạo các đầu đạn hạt nhân đặt trên tên lửa. Các nước này lo ngại Bình Nhưỡng đang muốn xóa đi thất bại trong tuần qua bằng việc thử hạt nhân như họ đã làm vào năm 2006 và 2009.

Trong bài diễn văn đầu tiên với tư cách lãnh đạo đất nước dài hơn 20 phút vào “Ngày của Thái dương” kỷ niệm 100 năm ngày sinh cố chủ tịch Kim Nhật Thành, ông Kim Jong Un đã công khai tuyên bố điều mà cha ông không bao giờ nhắc tới trong suốt thời kỳ cầm quyền.

“Ưu thế quân sự và công nghệ không còn là thứ độc quyền của những nước thực dân. Thời gian kẻ thù đe dọa chúng ta và mặc cả bằng bom hạt nhân đã kết thúc từ lâu” - nhà lãnh đạo trẻ CHDCND Triều Tiên ám chỉ nước mình đã sở hữu vũ khí hạt nhân.

Báo Le Figaro mô tả giữa thủ đô Bình Nhưỡng, trước hàng chục ngàn binh lính đứng trong tư thế nghiêm, ông Kim Jong Un đã dõng dạc tuyên bố với giọng mạnh mẽ: “Không nước nào có thể tấn công chúng ta” và tay chỉ về phía những hàng quân trước mặt. “Muôn năm”, “Muôn năm”, những tiếng hô vang từ hàng chục ngàn người lính đáp lại.

4 tháng so với 20 năm

Từ ngày 13-4, ông Kim Jong Un đã nắm quyền chỉ huy tối cao quân đội với 1,2 triệu quân khi được bầu làm chủ tịch thứ nhất Ủy ban quốc phòng nhà nước, một vị thế quyền lực chủ chốt của nước này. Trước đó, nhà lãnh đạo trẻ này đã được bầu làm bí thư thứ nhất của Đảng Lao động Triều Tiên. Tiến trình chuyển giao quyền lực từ cuối tháng 12-2011 sau cái chết của cha mình là ông Kim Jong Il đã hoàn tất. Như vậy chỉ trong bốn tháng, nhà lãnh đạo trẻ Kim Jong Un đã nắm giữ toàn bộ những vị trí quyền lực nhất so với 20 năm của cha mình.

“Tôi nghĩ bài diễn văn đã được viết để gửi thông điệp rõ ràng với nhân dân CHDCND Triều Tiên và thế giới là ông ta đã nắm toàn quyền điều hành đất nước” - nhà nghiên cứu Peter Back thuộc Quỹ châu Á nhận định.

Theo các chuyên gia phương Tây, quá trình chuyển giao quyền lực đã diễn ra khá êm ả và suôn sẻ, khác với dự đoán ban đầu về “một con rối Kim Jong Un trong tay thân hữu của cha mình”. Thời Ân Hoằng, giáo sư Đại học Nhân dân Bắc Kinh, nhận xét: “Chàng trai này không còn là một con rối”.

Xuất hiện trên lễ đài tại sân vận động Kim Nhật Thành chứng kiến lễ duyệt binh, ông Kim Jong Un bình tĩnh trò chuyện cùng các lãnh đạo cấp cao trong quân đội trước khi đọc diễn văn, khác hẳn với người cha quá cố rất ít xuất hiện công khai trước công chúng.

Sinh thời, nhà lãnh đạo Kim Jong Il chưa bao giờ nói trước dân chúng nước mình và thế giới ngoại trừ bài diễn văn ngắn vinh danh “các binh sĩ anh hùng của quân đội” ngày 25-4-1992. Những phát biểu của ông trong hội nghị thượng đỉnh liên Triều năm 2000 và 2007 chỉ được phát qua kênh truyền thanh.

Báo Hàn Quốc DongA Ilbo cho rằng ông Kim Jong Un đang dần lộ rõ khuynh hướng lãnh đạo đất nước khác hẳn với cha mình. Trong khi ông Kim Jong Il thể hiện là một nhà lãnh đạo khép kín, xa rời thế giới thì ngược lại Kim Jong Un đang tỏ ra là một nhà lãnh đạo năng động và mạnh mẽ, quyết định nhanh, quyết đoán và cởi mở với báo chí.

Ông Kim Jong Un xuất hiện nhiều ở các đơn vị quân đội hơn cha mình trước đây và đưa ra những mệnh lệnh mạnh mẽ như trích dẫn của KCNA như “Nếu kẻ thù xâm lấn thậm chí 0,001 ml vùng nước của chúng ta, hãy dìm kẻ thù dưới đáy đại dương”, hay “Nếu kẻ thù có hành động nhỏ, chúng ta phải tiêu diệt chúng bằng họng súng của công lý và báo thù”...

AFP dẫn lời giới bình luận chính trị nhận xét: “Kim Jong Un đang cho thấy một phong cách lãnh đạo gần gũi với dân chúng, nhưng đằng sau vẻ bề ngoài hiện đại này thì các định hướng chính trị vẫn không thay đổi”.