Sáng 21-1, chúng tôi đến Trường THCS Phan Văn Trị, phường Hạnh Thông. Đây là một trong những trường đang thực hiện mô hình Trường chất lượng cao, tiên tiến, hội nhập khu vực và quốc tế ở TP.HCM.

Mỗi ngày là một trải nghiệm thú vị

Tại sân Trường THCS Phan Văn Trị, một lớp đang học giờ giáo dục thể chất dưới bóng râm và gió thổi mát rượi. Trong phòng STEM, học sinh lớp 8/3 đang cắm cúi với bìa carton, súng bắn keo, giấy màu cùng các vật liệu phục vụ cho việc làm đồ trang trí nhân dịp Tết. 

Vào phòng học của lớp 9/1, chúng tôi chứng kiến quá trình làm thí nghiệm đầy hồi hộp và thú vị của học sinh khi các em học bài ethanol với thầy Phan Anh, giáo viên môn khoa học tự nhiên của trường.

Tại phòng học số, học sinh lớp 6/7 đang học tiết khoa học bằng tiếng Anh. Mỗi lần giáo viên yêu cầu, các em học sinh đã sử dụng máy tính bảng để trước mặt mình một cách thuần thục. 

Em Trần Minh Quân, học sinh lớp 6/7, cho biết: "Mặc dù mới vào học ở Trường Phan Văn Trị được một học kỳ nhưng em thực sự rất yêu trường. Thứ nhất là phòng học có máy lạnh, rất mát mẻ. 

Thứ hai là em được học nhiều môn học khác nhau, trong đó em rất thích học môn khoa học bằng tiếng Anh với giáo viên người nước ngoài. Bởi đây là một môn học cho em nhiều kiến thức hấp dẫn, còn tạo cơ hội cho chúng em được tương tác với giáo viên người nước ngoài nữa. Mỗi ngày đi học của em là một sự trải nghiệm thú vị nên em rất thích đi học".

Thành trường "hot" khi thực hiện mô hình tiên tiến

Đó là Trường THCS Trần Huy Liệu, phường Đức Nhuận. Được thành lập và xây dựng mới từ năm 2017, tuy khang trang và hiện đại nhưng nhiều phụ huynh vẫn cho rằng đây là trường "sinh sau đẻ muộn" chất lượng không thể sánh bằng một số trường THCS thâm niên ở quận Phú Nhuận (cũ).

Đến mùa tuyển sinh đầu cấp năm học 2024-2025, Trường Trần Huy Liệu có quyết định thực hiện mô hình trường tiên tiến, hội nhập. Mặc dù biết mức học phí của mô hình này là 1.725.000 đồng/tháng, cao hơn nhiều so với mức học phí công lập lúc bấy giờ nhưng phụ huynh vẫn nộp hồ sơ dự tuyển vào lớp 6 rất đông, gấp ba lần so với chỉ tiêu tuyển sinh.

Chị Nguyễn Anh Đào, phụ huynh Trường THCS Trần Huy Liệu, kể: "Tôi tìm hiểu thì biết trường tiên tiến ấn định sĩ số chỉ có 35 học sinh/lớp. Gói học phí tuy cao hơn học phí thông thường nhưng học sinh sẽ được học kỹ năng sống, học năng khiếu, STEM, tin học và tiếng Anh theo chuẩn quốc tế, được học tập trải nghiệm ngoài nhà trường... mà không phải đóng thêm phí. 

Chưa kể phòng học, phòng chức năng của trường tiên tiến đều được trang bị máy lạnh, bổ sung thiết bị dạy học hiện đại... Thế là tôi nộp hồ sơ dự tuyển ngay mà không cần suy nghĩ thêm".

Ông Nguyễn Trường Giang, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Huy Liệu, thông tin: "Sang mùa tuyển sinh đầu cấp năm học 2025-2026, số thí sinh dự tuyển vào lớp 6 của trường cao gấp bốn lần so với chỉ tiêu tuyển sinh. 

Từ khi thực hiện mô hình trường tiên tiến, hoạt động giáo dục của nhà trường khởi sắc thấy rõ. Chúng tôi có điều kiện làm vườn trường, thư viện thông minh, khu thư giãn, đọc sách cho học sinh... 

Ngoài việc nâng cao chất lượng dạy học các môn theo chương trình giáo dục phổ thông, chúng tôi còn dạy trí tuệ nhân tạo, robotics, kỹ năng sống, tin học quốc tế, tiếng Anh với giáo viên nước ngoài".

Ông Giang cho hay để thực hiện chủ trương giáo dục toàn diện, trường mở hàng loạt câu lạc bộ như piano, organ, trống, thanh nhạc, nhảy hiện đại, bóng bàn, cầu lông, bóng rổ... Học sinh thích môn nào thì đăng ký môn đó để học. Không chỉ học sinh mà các phụ huynh rất phấn khởi, sẵn sàng ủng hộ các hoạt động giáo dục của trường.

Những bước đi thận trọng

Năm học 2006-2007, mô hình trường tiên tiến lần đầu tiên được thực hiện thí điểm tại Trường THPT Lê Quý Đôn. Lúc đó dư luận đã phản ứng dữ dội vì "trường công sao dám thu học phí cao". 

Tuy nhiên với những ưu thế vượt trội về sĩ số, cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, trình độ giáo viên cùng mục tiêu "giảng dạy tốt chương trình của Bộ GD-ĐT và trang bị cho học sinh những kiến thức, kỹ năng cần thiết để hội nhập quốc tế", đến nay TP.HCM đã có 69 trường thực hiện thí điểm mô hình này.

Không chỉ ở cấp THPT, mô hình trường tiên tiến đã mở rộng ra cả bậc mầm non, tiểu học và THCS. Theo bộ tiêu chuẩn thí điểm đổi mới cơ chế hoạt động của trường thực hiện nội dung giáo dục chất lượng cao, tiên tiến, hội nhập khu vực và quốc tế của UBND TP.HCM, mỗi bậc học sẽ phải đạt tiêu chí riêng như sau:

Trường mầm non phải được đánh giá đạt mức 2 trở lên về kiểm định chất lượng giáo dục. Trường tiểu học phải được công nhận đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 và được kiểm định chất lượng giáo dục đạt mức 2 trở lên. Trường THCS, THPT phải được kiểm định chất lượng giáo dục đạt mức độ 3 trở lên; đảm bảo sĩ số 35 học sinh/lớp và 100% học sinh được học hai buổi/ngày.

Ngoài ra các trường phải đảm bảo 5 tiêu chuẩn và 19 tiêu chí như: điều kiện tổ chức và quản lý; cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên, nhân viên; cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, hoạt động giáo dục; kết quả giáo dục. 

Đặc biệt các trường phải đáp ứng yêu cầu về việc tổ chức dạy học tiếng Anh, tin học theo các chuẩn quốc tế; ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học đối với bậc tiểu học, THCS, THPT...

Ông Nguyễn Văn Hiếu (giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM):

Góp phần giúp giáo dục - đào tạo TP.HCM khởi sắc

Mô hình trường chất lượng cao, tiên tiến, hội nhập khu vực và quốc tế ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh và nhu cầu phát triển giáo dục của TP.HCM. Mục tiêu của mô hình này là giúp học sinh hứng thú học tập, chủ động, tích cực, sáng tạo, biết san sẻ, học hỏi lẫn nhau...

Các em được phát huy cao nhất năng khiếu, được rèn luyện phẩm chất, trau dồi kỹ năng số cũng như các kỹ năng thực hành xã hội. Đồng thời học sinh được tiếp cận với phương pháp giáo dục hiện đại, công nghệ tiên tiến, được trang bị kỹ năng ngoại ngữ, tin học theo chuẩn quốc tế nhưng vẫn mang đậm bản sắc dân tộc.

Sau một thời gian thực hiện thí điểm, Sở GD-ĐT đánh giá mô hình này đã mang lại những kết quả khả quan. Trong đó nhiều trường đã có bước phát triển vượt bậc về mọi mặt: cơ sở vật chất khang trang, hiện đại hơn; trình độ đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên tăng lên; học sinh năng động, tự tin, bản lĩnh hơn, kỹ năng mềm cũng như kỹ năng sử dụng ngoại ngữ, tin học tốt hơn...

Đặc biệt thành công của mô hình này khẳng định TP.HCM đang chủ động đi trước đón đầu trong đào tạo nguồn nhân lực.

Có thể nói mô hình trường tiên tiến đã góp phần giúp ngành giáo dục - đào tạo TP.HCM khởi sắc, tạo hiệu ứng tích cực và có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình đổi mới giáo dục hiện nay.

Sở kỳ vọng trường tiên tiến sẽ góp phần đổi mới cơ chế hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công; tạo điều kiện để một số cơ sở giáo dục có điều kiện trở thành nhân tố tiên phong trong quá trình xây dựng nền giáo dục tiên tiến, hiện đại, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc.

Giáo dục TP.HCM thời kỳ đổi mới - Kỳ 1: Mũi nhọn ngoại ngữ

Tại sao TP.HCM có 8 năm liền đứng đầu cả nước về điểm thi môn tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT? Tại sao TP.HCM có học sinh tiểu học thi toán bằng tiếng Anh và nằm trong top điểm cao nhất thế giới?