Thử nghiệm đưa tia cực tím vào chuồng gà để 'ngăn chặn' cúm gia cầm - Ảnh: TEXAS A&M STORIES
Ý tưởng của nhóm nghiên cứu là xử lý không khí ngay trong lúc đàn gà vẫn sinh hoạt bình thường trong chuồng.
Các nhà khoa học tại Đại học Texas A&M đang chuẩn bị giai đoạn thử nghiệm thực tế của một dự án kéo dài nhiều năm về tia cực tím C bước sóng rất ngắn, thường được gọi là far-UVC.
Far-UVC thường có bước sóng khoảng 200 - 230 nanomet, ngắn hơn loại UVC 254 nanomet vốn được dùng phổ biến để khử khuẩn. UVC thông thường có thể gây tổn thương da và mắt nếu con người tiếp xúc trực tiếp, trong khi far-UVC có khả năng xuyên sâu vào mô thấp hơn và đang được nghiên cứu để sử dụng trong những không gian có người hoặc động vật hiện diện.
Công nghệ này được nghiên cứu trong lúc cúm gia cầm độc lực cao (HPAI) tiếp tục là vấn đề lớn với ngành chăn nuôi gia cầm Mỹ. Đây là dạng cúm có thể gây bệnh nặng và làm chết hàng loạt gia cầm.
Đợt dịch trong năm 2025 khiến hàng chục triệu con gia cầm tại Mỹ phải tiêu hủy và góp phần đẩy giá trứng tăng mạnh.
Ở những giai đoạn trước của dự án, các nhà khoa học tại Đại học Columbia và Bệnh viện Nghiên cứu trẻ em St. Jude đã kiểm tra far-UVC với một số virus cúm gia cầm, trong đó có H9N2 và H5N1 độc lực cao.
Các thí nghiệm được thực hiện trong không khí, trên bề mặt và trong nước nhằm đánh giá khả năng vô hiệu hóa virus của loại ánh sáng này.
Một mô hình tại St. Jude bố trí gà nhiễm bệnh và gà không nhiễm bệnh dùng chung không khí nhưng không thể tiếp xúc trực tiếp. Thiết kế này giúp các nhà khoa học kiểm tra liệu far-UVC có thể làm giảm nguy cơ virus truyền qua không khí hay không.
Bước tiếp theo sẽ đưa công nghệ ra môi trường gần với trang trại thương mại.
Tia far-UVC có nhiều ứng dụng trong đời sống - Ảnh: PHYSICS WORLD
Nhóm của giáo sư Morgan Farnell và nhà nghiên cứu Ziteng "Tim" Xu tại Texas A&M dự kiến nuôi gà với mật độ tương đương các trang trại thực tế, sau đó lắp hệ thống far-UVC để đo lượng vi sinh vật trong không khí trước và sau khi chiếu tia.
Thử nghiệm dự kiến kéo dài hai năm với bốn đàn gà, gồm hai đàn nuôi trong điều kiện mùa hè và hai đàn trong mùa đông.
Các nhà khoa học sẽ theo dõi những vi sinh vật chỉ thị như vi khuẩn hiếu khí, coliform và Staphylococcus aureus. Dữ liệu thu được sẽ cho thấy far-UVC hoạt động hiệu quả đến đâu trong môi trường chuồng nuôi thực tế.
Điểm khó nằm ở bụi. Không khí trong chuồng gà có lượng bụi lớn, có thể hấp thụ hoặc làm tán xạ tia far-UVC trước khi ánh sáng đi đến khu vực cần xử lý. Vì vậy, nhóm nghiên cứu phải đo lượng bức xạ thực tế ở nhiều vị trí khác nhau trong chuồng, thay vì chỉ dựa vào công suất của đèn.
Đàn gà cũng sẽ được camera có hỗ trợ trí tuệ nhân tạo theo dõi liên tục. Nhóm nghiên cứu muốn kiểm tra xem hệ thống chiếu sáng có làm thay đổi hành vi, nhịp sinh học, khả năng ăn uống hoặc tốc độ tăng trưởng của vật nuôi hay không.
Dự án bảo vệ đàn gà trăm triệu đô la
Xu còn phát triển một hệ thống khử khuẩn kết hợp nhiều phương pháp, gồm far-UVC xử lý không khí, hệ thống thông gió áp suất dương có sử dụng UVC và robot làm sạch sàn chuồng.
Các thử nghiệm sẽ giúp xác định thành phần nào thực sự cần thiết, bởi một hệ thống quá phức tạp hoặc quá đắt sẽ khó được trang trại thương mại sử dụng trên diện rộng.
Dự án nhận khoản tài trợ 2 triệu USD từ Cơ quan Kiểm dịch động thực vật thuộc Bộ Nông nghiệp Mỹ. Khoản tiền nằm trong chương trình 100 triệu USD hỗ trợ các nghiên cứu về vắc xin, điều trị, đường lây truyền và biện pháp an toàn sinh học nhằm ứng phó cúm gia cầm độc lực cao.
Nếu kết quả tại chuồng gà đạt yêu cầu, nhóm Texas A&M cho biết công nghệ tương tự có thể được nghiên cứu tiếp tại các trang trại heo và bò sữa.
Trước mắt, thử nghiệm phải trả lời một câu hỏi khá cụ thể. Một công nghệ có khả năng vô hiệu hóa virus trong phòng thí nghiệm liệu có còn hoạt động hiệu quả khi được đưa vào chuồng nuôi có hàng trăm con gà, nhiều bụi, hệ thống thông gió và điều kiện môi trường thay đổi liên tục hay không.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận