Những tháng qua, một thế hệ máy bay không người lái (drone) tầm xa chiến lược mới của Ukraine đang vươn sâu vào lãnh thổ Nga hơn bao giờ hết, gây hoang mang cho dân thường và buộc một siêu cường quân sự phải phòng thủ ngay trên những vùng lãnh thổ mà họ chưa từng nghĩ sẽ bị đe dọa.

Vươn sâu vào lãnh thổ Nga

Quân đội Ukraine xác nhận các lực lượng nước này đã dùng drone tấn công nhà máy lọc dầu Saratov, cùng với một số cơ sở khác thuộc ngành công nghiệp dầu mỏ của Nga vào hôm 31-5.

Đáng chú ý, Ukraine đã tấn công trạm bơm dầu Lazarevo (trạm giúp vận chuyển dầu mỏ Nga từ Siberia sang Belarus) ở vùng Kirov của Nga, nằm ở phía đông bắc Matxcơva và cách lãnh thổ do Ukraine kiểm soát hơn 1.200km, theo Hãng tin AP.

Ukraine lập luận rằng ngành năng lượng đang tài trợ và trực tiếp tiếp sức cho chiến dịch quân sự của Nga. Tổng thống Volodymyr Zelensky gọi các cuộc tấn công nói trên là "biện pháp trừng phạt tầm xa" nhằm vào ngành dầu mỏ Nga.

"Các chiến binh của chúng tôi đã áp dụng những biện pháp trừng phạt tầm xa của Ukraine nhằm vào một nhà máy lọc dầu ở vùng Saratov của Nga, cách tiền tuyến khoảng 700km. Cũng có các đòn tấn công tại các vùng Rostov và Kirov, cũng như tại một căn cứ quân sự trên bờ biển Caspi" - ông Zelensky viết trên nền tảng X hôm 31-5.

Ông cho biết trong tuần qua Ukraine còn tấn công nhiều mục tiêu tại các vùng Yaroslavl, Ryazan, Voronezh, Volgograd, Rostov, Novgorod, Nizhny Novgorod và Krasnodar, ở khoảng cách từ 300 - 1.200km tính từ biên giới quốc gia Ukraine.

Saratov là một địa điểm công nghiệp quan trọng trong khu vực, nằm cách biên giới Kazakhstan khoảng 150km và cách tiền tuyến Ukraine khoảng 600km về phía đông.

Ukraine ngày càng dựa vào các loại drone sản xuất trong nước để tấn công các mục tiêu sâu trong lãnh thổ Nga, đặc biệt là các cơ sở liên quan đến lọc dầu, logistics và sản xuất quốc phòng.

Tuy nhiên, theo Đài RT của Nga, Ukraine còn tấn công vào cả cơ sở hạ tầng dân sự và khu nhà ở. Matxcơva cáo buộc Kiev sử dụng các "cuộc tấn công khủng bố" để bù đắp cho những thất bại mà quân đội Ukraine đang gặp phải trên chiến trường.

Nga vẫn là thế lực đáng gờm

Theo tính toán của trang tin Vot Tak (Ba Lan) công bố ngày 21-5, quân đội Ukraine đã tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga ít nhất 159 lần kể từ khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra năm 2022.

Kiev tiếp tục gia tăng tần suất tấn công vào các cơ sở dầu mỏ của Nga nhằm làm suy giảm năng lực tiến hành cuộc chiến. Ukraine coi các cơ sở năng lượng là mục tiêu quân sự hợp pháp, vì những nơi này là nguồn cung cấp nhiên liệu và tài chính cho chiến dịch quân sự của Matxcơva.

Theo Vot Tak, trong 5 tháng đầu năm 2026, Kiev thực hiện 32 vụ tấn công, gần bằng tổng số 34 vụ tấn công vào nhà máy lọc dầu trong cả năm 2024.

Với các đòn tấn công chiến lược tầm xa ngày càng sâu vào lãnh thổ Nga, Ukraine còn tìm cách buộc Matxcơva phải chuyển hướng nguồn lực từ cuộc tấn công ở tiền tuyến sang việc bảo vệ các nhà máy lọc dầu, nhà máy vũ khí, sân bay và cơ sở xuất khẩu dầu trên khắp lãnh thổ rộng lớn của mình.

Máy bay ném bom của Nga đã bị đẩy lùi hàng ngàn km khỏi tiền tuyến. Các tàu trong Hạm đội Biển Đen đã phải rút khỏi bán đảo Crimea và chuyển đến Novorossiysk sau các cuộc tấn công bằng drone. Các hệ thống phòng không cũng được triển khai quanh Matxcơva, rút khỏi tiền tuyến để bảo vệ thủ đô.

"Chúng tôi đang sử dụng chính sự rộng lớn của Nga để chống lại Nga" - ông Mykola Bielieskov, nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu chiến lược quốc gia Ukraine, chỉ ra.

Ông bình luận thêm: "Đây là một cuộc chiến tiêu hao. Nó giống như một trận boxing không giới hạn số hiệp. Chúng tôi chỉ cần trụ vững cho đến hiệp cuối cùng".

Tuy nhiên, theo báo Washington Post, các nhà phân tích cho rằng việc Ukraine thể hiện sức mạnh không đồng nghĩa với việc nước này đang ở sát ngưỡng thắng thế.

Tiền tuyến vẫn căng thẳng và gần đây Nga cũng tiến hành một trong những cuộc không kích lớn nhất nhằm vào Ukraine bằng drone và loạt tên lửa trong đó có tên lửa siêu vượt âm Oreshnik.

Các lực lượng Nga hiện vẫn kiểm soát khoảng 20% lãnh thổ Ukraine và cả hai bên đều chưa ở gần một chiến thắng quân sự mang tính quyết định.

Các chuyên gia nhận định bất chấp những tổn thất ngày càng lớn và các vấn đề trên chiến trường, Nga vẫn là một thế lực không thể xem thường. "Dù đang bị dồn vào thế khó, Nga vẫn là một lực lượng đáng gờm trên ba mặt trận: tiền tuyến, hạ tầng năng lượng và đàm phán ngoại giao" - ông Michel Duclos, nhà nghiên cứu tại Viện Montaigne (Pháp), bình luận.

Nga phóng kỷ lục 8.150 drone vào Ukraine trong một tháng

Trong tháng 5 vừa qua, Nga đã phóng hơn 8.100 máy bay không người lái (drone) tầm xa vào Ukraine - con số kỷ lục từ trước đến nay, trong bối cảnh Kiev khẩn thiết kêu gọi phương Tây hỗ trợ phòng không.