Nhân Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam (21-4), Tuổi Trẻ Online đã trò chuyện cùng bạn trẻ có sở thích đọc sách và chuyên gia cho lời khuyên đọc sách hiệu quả.

Tủ sách gia đình và “tàng kinh các” tuổi thơ nuôi dưỡng hai tâm hồn mê sách

Bùi Bạch Thiên Bình (21 tuổi, sinh viên Trường đại học Ngoại ngữ - Tin học TP.HCM) kể cô có thói quen đọc sách từ gia đình. Khi Bình còn nhỏ, mẹ cô rất thích đọc sách nên trong nhà lúc nào cũng chất đầy. Thế là cô tò mò đọc, say mê tự lúc nào chẳng hay.

Bình thích được cầm sách trên tay và lật từng trang thật chậm và dễ chịu. Mùi sách mới tinh là thứ Bình "nghiện" nhất và sách giấy dễ tập trung và dễ ngấm nội dung hơn.

Thiên Bình khoe đọc khá nhiều thể loại, nhưng thích sách có yếu tố kể chuyện như tản văn hay tiểu thuyết, bởi cách tác giả sử dụng ngôn từ tinh tế và rất đẹp.

Bình còn để ý cách xây dựng cảm xúc và kể chuyện. Bởi không chỉ hiểu câu chuyện mà còn cảm được không khí và tâm trạng tác giả muốn truyền tải, rồi rút ra bài học về con người và cuộc sống.

“Có những tình huống trong sách làm tôi suy nghĩ lại về cách mình nhìn nhận vấn đề, ứng xử trong một số hoàn cảnh. Việc đọc không chỉ để giải trí, mà còn là một cách rất tự nhiên để học thêm về ngôn ngữ, cảm xúc và cả hiểu mình hơn”, Bình nói.

Đọc sách còn giúp Bình mở rộng kiến thức, hiểu biết đa lĩnh vực về góc nhìn xã hội, con người và cuộc sống, phát triển cách suy nghĩ, nhìn nhận vấn đề đa chiều cùng bài học trong cách giao tiếp hay xử lý tình huống.

Còn Mai Công Tường Thịnh (23 tuổi, giáo viên ngữ văn tại Huế) khoe có thói quen đọc sách thông qua "tàng kinh các" ở nhà nội. Bác của anh học về Đông y nên những cuốn sách đầu đời Thịnh tiếp xúc liên quan về y học, dịch lý phương Đông.

Thịnh duy trì đọc cả ebook và sách giấy. Anh vẫn thích cảm giác cầm sách trên tay và chiêm nghiệm nội dung trong những khung cảnh mà mình đi qua: trên chuyến tàu hỏa, ở phố cổ, di tích, hang động...

“Mình mê thể loại tiểu thuyết phiêu lưu, khám phá, du ký, triết học hoặc tản văn. Những loại sách đó giúp mình đặt chân đến những miền đất mơ ước và có thể vốn dĩ nó chỉ có trong trí tưởng tượng mà thôi”, Thịnh khoe.

Là giáo viên môn ngữ văn và hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật nên sách là "người thầy" mà Thịnh không thể thiếu trong giảng dạy và tìm kiếm ý tưởng mới cho các dự án phim, buổi hòa nhạc...

Chọn sách đúng nhu cầu, đọc ít nhưng đúng còn hơn đọc nhiều mà lạc hướng

Tác giả Trung Nghĩa (Đại sứ Văn hóa đọc TP.HCM 2023-2024) cho biết sai lầm phổ biến mà người trẻ mắc phải khi đọc sách là thiếu động lực và bị phương tiện giải trí nghe nhìn "hút trọn". Không ít bạn trẻ chạy theo trend, mua sách giới thiệu dù không hợp sở thích, nên đọc vài trang rồi bỏ dở, hoặc cố đọc cho xong.

“Hãy bắt đầu bằng quyển sách bạn thích, phù hợp sở thích, tính cách và cái cần kíp nhất, thay vì đọc quá nhiều thể loại cùng lúc dễ bị loạn và nản. Đừng đặt kỳ vọng quá cao, nghĩ sai rằng chỉ cần đọc xong là mình giỏi, tiến bộ tức thì hay thay đổi cuộc đời ngay”, anh Nghĩa khuyên.

Anh nói đọc sách cần thời gian thẩm thấu tích lũy và ứng dụng, chỉ đọc thôi chưa đủ, cần hành động thực tế mới hiệu quả. Giữa vô số sách, hãy tự hỏi mình cần gì. Muốn hiểu bản thân thì đọc sách tâm lý, truyền cảm hứng. Muốn phát triển nghề, đọc kỹ năng, AI. Muốn thư giãn, đọc truyện tranh, văn học...

“Hãy đọc thử 5-10 trang đầu trước khi mua. Cần đọc chậm, đọc trước những chương, đoạn hay nhất rồi nổi bật những ý hay và liên hệ thực tế vào cuộc sống”, anh Nghĩa khuyên.

Blogger du lịch từng đi 125 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, tác giả nhiều cuốn sách như Độc hành, Ta còn bao nhiêu ngày để hạnh phúc - anh Nguyễn Hoàng Bảo nói rằng với người trẻ, điều quan trọng nhất là chọn đúng cuốn sách cho đúng giai đoạn của mình.

Anh khuyên đừng bắt đầu bằng câu hỏi “cuốn nào hay nhất”, hãy bắt đầu từ câu “đang cần hiểu điều gì ở chính mình”.

Chẳng hạn một người đang hoang mang về hướng đi, họ cần những cuốn giúp soi lại nội tâm. Khi bước vào hành trình nghề nghiệp, họ cần học từ người đi trước để hiểu cách đã vượt qua.

“Đọc sách không phải để hoàn thành, mà để đối thoại. Đọc chậm lại, dừng lại khi gặp một ý chưa đồng tình hoặc chưa hiểu, ghi chú lại và suy nghĩ thêm.

Một cuốn sách hay không nằm ở tốc độ đọc xong, mà nó làm thay đổi cách bạn nhìn một điều gì đó, dù rất nhỏ”, anh Bảo nói.

Anh Bảo khuyên để duy trì thói quen đọc, không cần kỷ luật quá nặng nề. Chỉ cần một khoảng thời gian cố định 20-30 phút mỗi ngày, dù ngắn, nhưng đều đặn. Đọc sách không phải để trở thành người biết nhiều hơn, mà là để hiểu sâu hơn về chính mình và thế giới. Khi hiểu đủ sâu, mỗi lựa chọn trong đời sẽ trở nên rõ ràng và vững vàng hơn.

Tạo thói quen đọc sách ngay hôm nay

Trong kỷ nguyên số có cần đọc sách không? Câu hỏi tưởng như ngớ ngẩn ấy trở thành cái cớ cho các bạn sinh viên TP.HCM cùng chia sẻ, nhất là khi chúng ta hầu như khó rời mắt khỏi chiếc điện thoại.