Ba "cơn gió ngược" lấn át kết quả kinh doanh

Chỉ trong hai phiên đầu tuần (20 và 21-7), VN-Index đã mất gần 57 điểm, lùi về vùng 1.730 điểm - mức thấp nhất kể từ tháng 4-2026. Đáng chú ý, diễn biến này xảy ra trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp niêm yết bước vào mùa công bố kết quả kinh doanh quý 2 với triển vọng tích cực.

Tại một sự kiện mới đây, bà Vũ Ngọc Linh, Giám đốc phân tích và nghiên cứu thị trường VinaCapital, cho biết nếu loại trừ nhóm cổ phiếu Vingroup, VN-Index đã giảm khoảng 5% trong nửa đầu năm. Thanh khoản thị trường cũng giảm một nửa, chỉ còn khoảng 500 triệu USD mỗi phiên, so với khoảng 1 tỉ USD hồi đầu năm.

Điều đáng chú ý là diễn biến này trái ngược với bức tranh lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết. Theo ước tính của VinaCapital, lợi nhuận các doanh nghiệp trên sàn HoSE tăng khoảng 37% trong quý 1 và dự kiến tiếp tục tăng 15-20% trong quý 2 so với cùng kỳ.

Ông Đinh Đức Minh, Giám đốc đầu tư cấp cao, nhà điều hành Quỹ VinaCapital, cho rằng sở dĩ có sự lệch pha này là thị trường đang chịu tác động đồng thời từ ba "cơn gió ngược". 

Đầu tiên là mặt bằng lãi suất trong nước tăng trở lại khi tăng trưởng tín dụng vượt tốc độ huy động vốn của hệ thống ngân hàng, khiến tiền gửi trở nên hấp dẫn hơn và làm giảm sức hút của cổ phiếu.

Tiếp đó là căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đẩy giá dầu tăng, làm gia tăng lo ngại lạm phát có thể quay trở lại. 

Yếu tố thứ ba là áp lực bán ròng mạnh của khối ngoại khi dòng vốn toàn cầu dịch chuyển sang các thị trường hưởng lợi từ làn sóng AI và công nghệ bán dẫn như Mỹ, Đài Loan, Hàn Quốc hay Nhật Bản.

Ông Lương Duy Phước, Giám đốc phân tích Công ty chứng khoán Kafi, cũng cho rằng thị trường phản ánh nhiều hơn những kỳ vọng về môi trường vĩ mô thay vì kết quả kinh doanh ngắn hạn của doanh nghiệp. 

Theo ông, giá dầu duy trì ở mức cao, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục thận trọng với chính sách tiền tệ cùng mặt bằng lãi suất trong nước nhích lên đã khiến dòng tiền vào các tài sản rủi ro trở nên dè dặt hơn.

Với mức P/E khoảng 11 lần, theo ông Phước, thị trường vẫn chưa đủ hấp dẫn để thu hút mạnh dòng tiền mới. Trong nhiều chu kỳ trước, dòng tiền thường quay trở lại rõ nét hơn khi P/E lùi về vùng 9,5 - 10 lần.

Điểm sáng vẫn còn ở định giá và nền tảng doanh nghiệp

Dù thị trường liên tục điều chỉnh, nhiều chuyên gia cho rằng bức tranh không hoàn toàn tiêu cực.

Theo ông Đinh Đức Minh, nghịch lý doanh nghiệp có nền tảng tốt, lợi nhuận tăng trưởng nhưng giá cổ phiếu ngày càng rẻ sẽ không thể kéo dài. Về dài hạn, thị trường vẫn sẽ phản ánh đúng giá trị nội tại của doanh nghiệp và phần lớn những yếu tố bất lợi về vĩ mô đã dần được phản ánh vào mặt bằng giá cổ phiếu.

Trong khi đó, ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc chiến lược thị trường Chứng khoán VPBankS, cho rằng áp lực bán mạnh trong những phiên gần đây có thể giúp thị trường sớm tìm được vùng cân bằng ngắn hạn. 

Dù VN-Index đã đánh mất nhiều tín hiệu tăng quan trọng và chưa xác nhận tạo đáy, việc lực bán được giải tỏa cũng có thể mở đường cho các nhịp hồi kỹ thuật khi tâm lý ổn định hơn.

Theo ông Hoàng Nam, CFA, chuyên gia phân tích chiến lược và thị trường Công ty Chứng khoán Shinhan Việt Nam, nền tảng vĩ mô của Việt Nam vẫn tích cực với lạm phát được kiểm soát và dòng vốn FDI tiếp tục tăng trưởng.

Diễn biến của thị trường trong ngắn hạn sẽ phụ thuộc vào 3 yếu tố chính gồm xu hướng giá dầu và lạm phát của Mỹ, mùa công bố kết quả kinh doanh quý 2 và khả năng xuất hiện nhóm cổ phiếu dẫn dắt mới.

Nếu giá dầu hạ nhiệt, áp lực lên dòng vốn ngoại giảm bớt và kỳ vọng Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng vào tháng 9 tiếp tục được duy trì, tâm lý nhà đầu tư có thể cải thiện.

Vàng, chứng khoán... cùng lao dốc, làm sao để không mất tiền?

Vàng, chứng khoán, tiền số đồng loạt điều chỉnh sau một thời gian tăng nóng. Giai đoạn hiện nay là phép thử đối với cách phân bổ tài sản của nhà đầu tư.