Ngày 26-5, Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) phối hợp các đối tác quốc tế tổ chức workshop "Đô thị thông minh: Nơi dữ liệu và quản trị giao thoa", quy tụ khoảng 50 đại biểu đến từ cơ quan quản lý nhà nước, giới học thuật, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp.

TP.HCM đối mặt áp lực quản trị của "siêu đô thị"

Phát biểu khai mạc sự kiện, ông Nguyễn Kỳ - Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM - cho rằng TP.HCM đang đứng trước bước ngoặt phát triển mới sau quá trình mở rộng địa giới và liên kết vùng, với quy mô khoảng 14 triệu dân và diện tích hơn 6.772km².

Theo ông Kỳ, cùng với tốc độ đô thị hóa nhanh, thành phố hiện phải đối mặt với áp lực lớn về dân số, hạ tầng và quản trị đô thị.

Thời gian qua, TP.HCM đã triển khai nhiều chương trình thúc đẩy chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, đồng thời triển khai cơ chế thử nghiệm (sandbox), phát triển "bản sao số" để hỗ trợ giải các bài toán như ùn tắc giao thông hay ngập đô thị,...

Tuy nhiên theo lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, nhiều bài toán lớn vẫn chưa có lời giải rõ ràng. 

Trong khuôn khổ sự kiện, đại diện sở cũng "đặt hàng" giới chuyên gia các vấn đề như khả năng tích hợp và làm sạch dữ liệu quy mô lớn sau quá trình sáp nhập; cơ chế quản trị dữ liệu bảo đảm an toàn thông tin; cũng như cách phổ cập AI và các ứng dụng đô thị thông minh tới đông đảo người dân.

Đô thị thông minh không thể chỉ xoay quanh công nghệ

PGS.TS Trịnh Tú Anh - Viện trưởng Viện Đô thị thông minh và Quản lý (ISCM), Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) - nhấn mạnh khái niệm "smart city" hiện nay không nên chỉ xoay quanh công nghệ, mà cần lấy con người và cộng đồng làm trung tâm.

Theo bà Tú Anh, nhiều mô hình đô thị thông minh trước đây quá tập trung vào công nghệ, trong khi vai trò của cộng đồng và người dân lại khá mờ nhạt. Điều này khiến không ít giải pháp dù hiện đại nhưng chưa tạo được đồng thuận xã hội, hoặc chưa giải quyết đúng nhu cầu thực tế.

Dẫn ví dụ tại Việt Nam, bà cho biết nhiều người vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận công nghệ, đặc biệt là người lớn tuổi. "Nếu muốn người dân tham gia chuyển đổi số, chúng ta phải đầu tư rất lớn cho giáo dục và nâng cao nhận thức công nghệ", phó giáo sư nhấn mạnh

Dẫn kinh nghiệm từ Hàn Quốc và Singapore, bà cho rằng các quốc gia này thành công không chỉ nhờ nguồn lực tài chính mà còn nhờ chiến lược phát triển nguồn nhân lực, lộ trình chính sách rõ ràng và cam kết xuyên suốt giữa các nhiệm kỳ.

Đặc biệt tại Singapore, việc phát triển đô thị luôn đi cùng nỗ lực cân bằng giữa hạ tầng và chất lượng sống của cư dân. "Không phải ai cũng muốn sống giữa những tòa nhà cao tầng dày đặc. Người dân vẫn cần cây xanh, môi trường mở và chất lượng sống", bà chia sẻ.

Viện trưởng ISCM nhấn mạnh mỗi đô thị cần xây dựng "bản sắc đô thị" riêng, thay vì sao chép mô hình từ nơi khác. "Danh tính đô thị phải xuất phát từ chính vấn đề và nhu cầu của thành phố đó", bà nói.

Cũng tại hội thảo, ông Đinh Công Khải - Phó giám đốc UEH - nhận định dữ liệu đang trở thành nền tảng quan trọng trong vận hành đô thị. Tuy nhiên giá trị của dữ liệu không chỉ nằm ở số lượng mà còn ở cách dữ liệu được quản trị, chia sẻ và sử dụng có trách nhiệm.

Theo ông Khải, các vấn đề về chất lượng dữ liệu, khả năng kết nối giữa các hệ thống, quyền riêng tư và niềm tin đang trở thành thách thức lớn trong quá trình chuyển đổi số tại Việt Nam.

"Điều này đòi hỏi sự phối hợp liên tục giữa chính quyền, doanh nghiệp, giới học thuật và các tổ chức quốc tế để cùng giải quyết các bài toán đô thị", ông Khải nhấn mạnh.

Đô thị hóa thông minh giảm thiệt hại thiên tai

Những năm gần đây, thiên tai xuất hiện dày đặc và khó lường hơn. Chỉ một trận mưa lớn có thể khiến cả vùng bị chia cắt, nhiều khu dân cư ven sông chìm trong lũ, còn vùng núi thì đối mặt với sạt lở bất ngờ.