Cựu phó chủ tịch Thanh Hóa lãnh 3 năm tù vì cấp phép mỏ cát gây thất thoát hơn 5 tỉ đồng

Chiều 13-11, sau hai ngày xét xử, Tòa án nhân dân TP Hà Nội tuyên án đối với ông Lê Đức Giang, cựu Phó chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, cùng 10 bị cáo trong vụ án liên quan đến việc chuyển nhượng, cấp phép và khai thác cát trái quy định tại Thanh Hóa.

Hội đồng xét xử (HĐXX) tuyên phạt ông Giang 3 năm tù về tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí.

Cùng tội danh, ông Phạm Văn Hoành, cựu Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Thanh Hóa, bị tuyên 30 tháng tù; Nguyễn Thế Hùng, cựu Trưởng Phòng Tài nguyên khoáng sản, bị tuyên 26 tháng tù nhưng cho hưởng án treo; Nguyễn Văn Tâm, cựu chuyên viên Văn phòng UBND tỉnh Thanh Hóa, bị tuyên 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.

Cựu phó chủ tịch tỉnh phải chịu trách nhiệm lớn nhất

Trong phần nhận định, HĐXX đánh giá các bị cáo đã thừa nhận hành vi phạm tội như cáo trạng truy tố, không có ý kiến về trình tự, thủ tục tố tụng.

Đối với nhóm cựu cán bộ, tòa xác định ông Lê Đức Giang, với vai trò Phó chủ tịch UBND tỉnh, đã cùng các thuộc cấp làm trái nhiệm vụ được giao trong quá trình thẩm định, tham mưu và quyết định cho phép chuyển nhượng quyền khai thác, cấp giấy phép khai thác khoáng sản tại mỏ cát số 02 cho Công ty cổ phần Khoáng sản Thiên An Phát.

Theo bản án, ông Giang là người có chức vụ cao nhất, có thẩm quyền quyết định việc cho phép chuyển nhượng và cấp giấy phép khai thác khoáng sản.

Ông Giang phải chịu trách nhiệm trước UBND tỉnh, HĐND tỉnh về các quyết định của mình, cũng như quá trình cấp phép mỏ cát. Do đó, bị cáo phải chịu trách nhiệm lớn hơn các bị cáo khác.

Đối với ông Phạm Văn Hoành, bản án xác định bị cáo chịu trách nhiệm chính trong khâu tham mưu, đề xuất cho UBND tỉnh nên phải chịu mức hình phạt cao hơn hai cựu cán bộ còn lại.

Tòa cũng ghi nhận các bị cáo đã tích cực hợp tác với cơ quan điều tra, thành khẩn khai báo, thừa nhận sai phạm, tự nguyện khắc phục hậu quả và nộp lại toàn bộ số tiền hưởng lợi bất chính.

Theo hồ sơ vụ án, năm 2022, Nguyễn Xuân Tùng, Giám đốc Công ty Thiên An Phát, cùng các cổ đông thỏa thuận nhận chuyển nhượng quyền khai thác mỏ cát số 02 tại huyện Thiệu Hóa (cũ), tỉnh Thanh Hóa, từ Công ty Thanh Tâm với giá thực tế 62 tỉ đồng.

Tuy nhiên, hợp đồng chuyển nhượng giữa hai doanh nghiệp chỉ ghi hơn 2,5 tỉ đồng.

Để hoàn tất thủ tục tiếp quản mỏ, Tùng tìm gặp ông Giang, khi đó là Phó chủ tịch UBND tỉnh phụ trách lĩnh vực tài nguyên, khoáng sản, nhờ tạo điều kiện.

Ông Giang đã ký văn bản chấp thuận chuyển nhượng quyền khai thác mỏ, dù hồ sơ chưa bảo đảm quy định. Trong đó, hợp đồng thiếu nội dung bắt buộc, bản đồ hiện trạng mỏ do doanh nghiệp tự lập không đúng quy định.

Tiếp đó, ông Giang ký giấy phép cho Công ty Thiên An Phát khai thác hơn 147.000m³ cát, vượt trữ lượng còn lại của mỏ hơn 46.000m³ ở thể tự nhiên.

Giá trị phần trữ lượng được cấp phép vượt được xác định hơn 5,18 tỉ đồng, gây thất thoát tài sản nhà nước.

Cựu phó chủ tịch khai "mình đối xử tốt thì người ta đối xử tốt lại"

Một trong những tình tiết đáng chú ý tại phiên tòa là lời khai của ông Giang về khoản tiền 180 triệu đồng mà giám đốc doanh nghiệp khai đã đưa trong quá trình giải quyết hồ sơ mỏ cát.

Trước HĐXX, Nguyễn Xuân Tùng khai từng mang 50 triệu đồng đến cảm ơn nhưng ông Giang không nhận. Sau khi mỏ được cấp phép khai thác, Tùng tiếp tục đến thăm hỏi vào các dịp lễ, Tết và đưa tổng cộng 180 triệu đồng.

Đến lượt mình trả lời thẩm vấn, ông Giang thừa nhận gia đình có nhận tiền từ vợ chồng Tùng nhưng phủ nhận việc nhận tiền để giải quyết công việc. 

Cựu Phó chủ tịch tỉnh giải thích hai gia đình quen biết lâu năm, Tùng thường đến thăm hỏi vào dịp lễ, Tết hoặc khi bố mẹ ông đau ốm. Số tiền gia đình nhận, theo ông Giang, chỉ khoảng 30 triệu đồng.

Chủ tọa chất vấn, nếu bị cáo không giữ cương vị Phó chủ tịch UBND tỉnh thì Tùng có đưa tiền như vậy hay không?

Ông Giang lý giải bản thân đối xử tốt với mọi người nên cũng được đối xử tốt lại. Mỗi khi Tùng đến thăm hỏi, mừng tiền, ông cũng đáp lại, thậm chí có lần mừng nhiều hơn số đã nhận.

Bị cáo còn phân trần nếu thực sự vì tình riêng thì hồ sơ của Công ty Thiên An Phát đã được chỉ đạo giải quyết nhanh hơn, thay vì kéo dài thời gian như thực tế.

Khi được hỏi về việc ký các văn bản chuyển nhượng và cấp phép, ông Giang giải thích hồ sơ đã được các cơ quan chuyên môn thẩm định, tham mưu trước khi trình lên UBND tỉnh.

Tuy nhiên, chủ tọa nhấn mạnh dù có cơ quan tham mưu, ông Giang vẫn là người quyết định cuối cùng, trực tiếp ký giấy phép. Trước phân tích này, bị cáo thừa nhận: "Có sai".

Ông Giang cũng khai chỉ biết việc doanh nghiệp khai thác vượt phép sau khi báo chí phản ánh, đồng thời thừa nhận thiếu sót trong công tác quản lý, giám sát.

Mua mỏ 62 tỉ đồng, khai thác trái phép gần 76 tỉ

Đối với nhóm doanh nghiệp, tòa án tuyên phạt Nguyễn Xuân Tùng, Giám đốc Công ty Thiên An Phát, tổng cộng 8 năm tù về hai tội vi phạm quy định về khai thác tài nguyên và vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

Cùng hai tội danh, ba cổ đông Nguyễn Gia Hải bị tuyên tổng cộng 6 năm 6 tháng tù, Hà Thị Nga 7 năm tù và Nguyễn Thị Cúc 5 năm 6 tháng tù.

Theo cáo trạng, từ tháng 4-2023 đến tháng 3-2025, Công ty Thiên An Phát đã khai thác hơn 582.000m³ cát, trong khi giấy phép chỉ cho khai thác hơn 147.000m³.

Số cát khai thác vượt phép gần 435.000m³, trị giá gần 76 tỉ đồng.

Ngoài hành vi khai thác trái phép, nhóm cổ đông còn bị xác định để ngoài sổ sách kế toán một phần doanh thu, gây thiệt hại về thuế hơn 8 tỉ đồng.

Riêng Nguyễn Thị Tâm, Giám đốc Công ty Thanh Tâm, bị tuyên 18 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội trốn thuế.

Tòa xác định bà Tâm đã chuyển nhượng quyền khai thác mỏ cát với giá thực tế hơn 62 tỉ đồng nhưng hợp đồng chỉ ghi hơn 2,5 tỉ đồng, gây thiệt hại về thuế hơn 16 tỉ đồng. Bị cáo đã khắc phục toàn bộ hậu quả.

Giám đốc khai đưa cựu phó chủ tịch Thanh Hóa 180 triệu, khai thác cát trái phép gần 76 tỉ

Tại tòa, giám đốc doanh nghiệp khai từng mang 50 triệu đồng đến cảm ơn nhưng cựu phó chủ tịch tỉnh Thanh Hóa Lê Đức Giang không nhận. Sau khi mỏ cát được cấp phép, bị cáo tiếp tục đến gặp ông Giang vào các dịp lễ, Tết và đưa tổng cộng 180 triệu đồng.