Ông Lê Đức Giang, cựu Phó chủ tịch Thanh Hóa bị cáo buộc nhận 180 triệu, vì sao nộp khắc phục 1,8 tỉ?

Sáng 12-11, Tòa án nhân dân TP Hà Nội mở lại phiên tòa xét xử ông Lê Đức Giang (53 tuổi), cựu Phó chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, cùng 10 bị cáo trong vụ án liên quan đến việc chuyển nhượng, cấp phép và khai thác cát trái quy định tại địa phương này.

Phiên tòa trước đó được mở ngày 29-10 nhưng phải hoãn do một bị cáo cùng nhiều tổ chức, cá nhân có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt.

Theo lịch xét xử, phiên tòa diễn ra trong hai ngày, do thẩm phán Lê Quang Chiều làm chủ tọa.

Viện kiểm sát đang công bố cáo trạng truy tố ông Lê Đức Giang cùng ba cựu cán bộ về tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí.

Bảy bị cáo còn lại bị truy tố về các tội vi phạm quy định về khai thác tài nguyên, vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và trốn thuế.

Cựu phó chủ tịch nhận 180 triệu đồng, gia đình nộp khắc phục 1,8 tỉ

Theo nội dung cáo trạng được viện kiểm sát công bố tại tòa, ông Lê Đức Giang bị cáo buộc nhận 180 triệu đồng từ giám đốc doanh nghiệp dưới hình thức tiền bồi dưỡng, quà biếu dịp lễ, Tết trong quá trình giải quyết thủ tục chuyển nhượng, cấp phép khai thác mỏ cát.

Quá trình giải quyết vụ án, gia đình cựu phó chủ tịch tỉnh đã nộp tổng cộng 1,8 tỉ đồng khắc phục hậu quả.

Theo cáo trạng, 180 triệu đồng là số tiền ông Giang được xác định đã hưởng lợi trong quá trình tạo điều kiện cho doanh nghiệp. 

Còn thiệt hại hơn 5,1 tỉ đồng bắt nguồn từ những sai phạm trong việc thẩm định, tham mưu và cấp giấy phép khai thác cát vượt trữ lượng còn lại của mỏ.

Cụ thể, giấy phép do ông Giang ký cho phép doanh nghiệp khai thác hơn 147.000m³ cát, trong khi trữ lượng còn lại của mỏ chỉ hơn 101.000m³. Phần trữ lượng được cấp phép vượt hơn 46.000m³, có giá trị hơn 5,1 tỉ đồng, được cơ quan công tố xác định là thiệt hại tài sản nhà nước do hành vi của ông Giang cùng ba cựu cán bộ gây ra.

Trong quá trình điều tra, giải quyết vụ án, ông Giang đã nộp hơn 1,1 tỉ đồng khắc phục hậu quả. Trước phiên tòa, vợ ông tiếp tục nộp thêm, nâng tổng số tiền khắc phục lên 1,8 tỉ đồng.

Ba cựu cán bộ cùng bị truy tố với ông Giang gồm Phạm Văn Hoành, cựu Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường; Nguyễn Thế Hùng, cựu Trưởng Phòng Tài nguyên khoáng sản và Nguyễn Văn Tâm, cựu chuyên viên Văn phòng UBND tỉnh Thanh Hóa.

Theo cáo trạng, ngoài khoản tiền 180 triệu đồng đưa cho ông Giang, giám đốc doanh nghiệp còn đưa ông Hoành 60 triệu đồng, ông Hùng 35 triệu đồng và ông Tâm 20 triệu đồng.

Tổng cộng, doanh nghiệp đã chi 295 triệu đồng cho bốn cán bộ trong quá trình giải quyết hồ sơ. Đến trước phiên tòa, bốn bị cáo đã nộp khoảng 2,6 tỉ đồng khắc phục hậu quả.

Từ cuộc gặp nhờ giúp đỡ đến giấy phép khai thác vượt trữ lượng

Theo nội dung cáo trạng được công bố tại tòa, vụ án bắt nguồn từ việc chuyển nhượng quyền khai thác mỏ cát số 02 tại huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa.

Tháng 9-2022, bà Nguyễn Thị Tâm, Giám đốc Công ty cổ phần Xây dựng và Thương mại Thanh Tâm, thỏa thuận chuyển nhượng quyền khai thác mỏ cho nhóm cổ đông Công ty cổ phần Khoáng sản Thiên An Phát với giá thực tế 62 tỉ đồng.

Tuy nhiên, trên hợp đồng và hóa đơn, giá trị chuyển nhượng chỉ được thể hiện hơn 2,5 tỉ đồng.

Sau khi đạt thỏa thuận, Nguyễn Xuân Tùng, Giám đốc Công ty Thiên An Phát, tìm gặp ông Giang, khi đó là Phó chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa phụ trách lĩnh vực tài nguyên, khoáng sản, nhờ giúp đỡ giải quyết thủ tục chuyển nhượng mỏ.

Do có quan hệ quen biết, ông Giang đồng ý, hướng dẫn Tùng liên hệ Sở Tài nguyên và Môi trường, đồng thời tìm gặp ông Nguyễn Thế Hùng để được giải quyết hồ sơ.

Cáo trạng xác định hồ sơ xin chuyển nhượng mỏ chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định. Tuy nhiên, khi trình lãnh đạo sở, ông Hùng nói việc chấp thuận chuyển nhượng là theo ý kiến của lãnh đạo UBND tỉnh.

Sau đó, hồ sơ được chuyển đến Văn phòng UBND tỉnh và ông Giang ký văn bản chấp thuận cho Công ty Thanh Tâm chuyển nhượng quyền khai thác mỏ cho Công ty Thiên An Phát.

Tháng 11-2022, doanh nghiệp tiếp tục nộp hồ sơ xin cấp giấy phép khai thác khoáng sản.

Theo cáo buộc, khi giao hồ sơ cho chuyên viên thẩm định, ông Hùng nhấn mạnh đây là trường hợp người quen của Phó chủ tịch UBND tỉnh Lê Đức Giang, cần tạo điều kiện giải quyết nhanh.

Trong quá trình thẩm định, thay vì đo đạc thực tế để xác định trữ lượng cát còn lại, các cán bộ sử dụng số liệu do Công ty Thanh Tâm tự kê khai để tính toán, tham mưu cấp phép.

Theo cơ quan công tố, đây là một trong những sai phạm dẫn đến việc Công ty Thiên An Phát được cấp phép khai thác vượt trữ lượng còn lại của mỏ hơn 46.000m³ cát.

Ông Giang bị cáo buộc không thực hiện đúng trách nhiệm kiểm tra, xem xét hồ sơ trước khi ký các văn bản thuộc thẩm quyền, dẫn đến việc cấp phép trái quy định, gây thất thoát tài sản nhà nước hơn 5,18 tỉ đồng.

Được cấp phép 147.000m³, khai thác hơn 582.000m³ cát

Không dừng lại ở những sai phạm trong quá trình chuyển nhượng và cấp phép, cáo trạng còn xác định Công ty Thiên An Phát đã tổ chức khai thác cát trái phép với quy mô lớn.

Sau khi nhận chuyển nhượng mỏ, Nguyễn Xuân Tùng cùng các cổ đông thống nhất tổ chức khai thác vượt phạm vi được cấp phép nhằm thu hồi vốn đầu tư.

Từ tháng 4-2023 đến 3-2025, doanh nghiệp huy động nhiều tàu hút, tàu chở cát, lập bãi tập kết, thuê nhân công và bố trí người cảnh giới để đối phó với lực lượng chức năng.

Trong gần hai năm, Công ty Thiên An Phát đã khai thác hơn 582.000m³ cát ở thể tự nhiên, gần gấp bốn lần trữ lượng được cấp phép.

Cơ quan tố tụng xác định doanh nghiệp khai thác vượt độ sâu cho phép trên diện tích hơn 159.000m², đồng thời khai thác vượt tổng trữ lượng được phép gần 435.000m³ cát, trị giá gần 76 tỉ đồng.

Phần lớn số cát khai thác trái phép đã được bán ra thị trường, thu về hơn 65 tỉ đồng. Số còn lại trị giá hơn 12 tỉ đồng chưa kịp tiêu thụ thì bị phát hiện, bắt giữ.

Sau khi trừ chi phí, Nguyễn Xuân Tùng (Giám đốc Công ty CP Khoáng sản Thiên An Phát), và Nguyễn Thị Cúc (thành viên góp vốn công ty) được xác định mỗi người hưởng lợi bất chính hơn 8,2 tỉ đồng, còn Hà Thị Nga (thành viên Công ty Thiên An Phát) hưởng lợi hơn 7,2 tỉ đồng.

Ngoài hành vi khai thác cát trái phép, nhóm bị cáo tại Công ty Thiên An Phát còn bị cáo buộc để ngoài sổ sách kế toán một phần doanh thu, tài sản, gây thiệt hại về thuế hơn 8,1 tỉ đồng.

Ba bị cáo thuộc Công ty Thiên An Phát bị xét xử về hành vi “vi phạm quy định về khai thác tài nguyên” và “vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.

Riêng bà Nguyễn Thị Tâm, Giám đốc Công ty Thanh Tâm, bị truy tố về tội trốn thuế hơn 16 tỉ đồng do kê khai giá trị chuyển nhượng quyền khai thác mỏ thấp hơn nhiều so với giá giao dịch thực tế.

Theo cáo trạng, trong quá trình giải quyết vụ án, tổng số tiền 11 bị cáo đã nộp lại là hơn 87 tỉ đồng.

Cựu phó chủ tịch Thanh Hóa bị cáo buộc nhận 180 triệu đồng của 'cát tặc', gây thất thoát hơn 5,1 tỉ

Từ cuộc gặp nhờ giúp đỡ thủ tục chuyển nhượng mỏ cát, giám đốc doanh nghiệp đã được cấp phép khai thác vượt trữ lượng, gây thất thoát hơn 5,1 tỉ đồng. Theo cáo trạng, cựu phó chủ tịch tỉnh Thanh Hóa Lê Đức Giang nhận 180 triệu đồng từ doanh nghiệp này, trước khi vụ khai thác cát trái phép gần 76 tỉ đồng bị phanh phui.