Giám đốc khai đưa cựu phó chủ tịch Thanh Hóa 180 triệu, khai thác cát trái phép gần 76 tỉ

Ngày 12-11, Tòa án nhân dân TP Hà Nội mở phiên sơ thẩm xét xử ông Lê Đức Giang (53 tuổi), cựu phó chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, cùng 10 bị cáo trong vụ án liên quan đến việc chuyển nhượng, cấp phép và khai thác cát trái quy định tại Thanh Hóa.

Trả lời thẩm vấn, Nguyễn Xuân Tùng, giám đốc Công ty cổ phần Khoáng sản Thiên An Phát, khai về quá trình nhận chuyển nhượng mỏ cát, những lần tìm gặp ông Giang nhờ giúp đỡ và việc đưa tiền cho cựu phó chủ tịch tỉnh.

Giám đốc khai từng mang 50 triệu đồng đến cảm ơn nhưng bị từ chối

Tại phiên tòa, bị cáo Nguyễn Xuân Tùng khai năm 2022 đã cùng các cổ đông góp vốn nhận chuyển nhượng quyền khai thác một mỏ cát từ Công ty cổ phần Xây dựng và Thương mại Thanh Tâm.

Thời điểm đó, mỏ đang bị dừng hoạt động. Dù vậy, Tùng và các cổ đông vẫn quyết định đầu tư, mỗi người góp khoảng 15 tỉ đồng, với tổng giá trị nhận chuyển nhượng hơn 62 tỉ đồng.

Đáng chú ý, khi chủ tọa hỏi về giá trị chuyển nhượng, Tùng thừa nhận hợp đồng giữa hai doanh nghiệp chỉ ghi hơn 2,5 tỉ đồng, thấp hơn rất nhiều so với số tiền thực tế các bên thỏa thuận.

Lý giải sự chênh lệch này, Tùng khai việc xuất hóa đơn với giá trị hơn 2,5 tỉ đồng do Công ty Thanh Tâm chủ động thực hiện. Bị cáo cho biết đến nay đã nhận thức được "mục đích của việc ghi giá thấp là để doanh nghiệp chuyển nhượng trốn thuế".

Để được tiếp nhận và khai thác mỏ, Tùng khai doanh nghiệp phải thực hiện nhiều thủ tục, trong đó có việc xin chấp thuận của UBND tỉnh Thanh Hóa.

Do quen biết ông Lê Đức Giang từ trước, Tùng đã hẹn gặp cựu phó chủ tịch tỉnh tại phòng làm việc.

Tại cuộc gặp, Tùng trình bày việc đã mua lại mỏ và mong muốn ông Giang tạo điều kiện để doanh nghiệp hoàn tất thủ tục, tiếp quản và đưa mỏ vào khai thác.

Theo lời khai của Tùng, trong quá trình giải quyết công việc, bị cáo từng mang 50 triệu đồng đến cảm ơn ông Giang nhưng cựu phó chủ tịch từ chối không nhận tiền.

Tùng khai những lần đầu mang tiền đến, ông Giang đều từ chối. Tuy nhiên, sau khi mỏ được cấp giấy phép khai thác, vào các dịp lễ, Tết, Tùng tiếp tục đến gặp và đưa tiền cho ông Giang.

Tổng số tiền cựu phó chủ tịch tỉnh nhận qua những lần này, theo lời khai của Tùng, là 180 triệu đồng.

Theo cáo trạng, trong quá trình giải quyết hồ sơ chuyển nhượng và cấp phép khai thác mỏ, Tùng đã đưa tiền cho ông Giang và một số cán bộ dưới hình thức bồi dưỡng, quà biếu.

Ngoài 180 triệu đồng ông Giang bị cáo buộc nhận, ba cựu cán bộ khác được xác định đã nhận tổng cộng 115 triệu đồng.

Viện kiểm sát cáo buộc sai phạm trong quá trình thẩm định, tham mưu và cấp phép đã dẫn đến việc Công ty Thiên An Phát được cấp phép khai thác vượt trữ lượng còn lại của mỏ, gây thất thoát tài sản nhà nước hơn 5,18 tỉ đồng.

Trong quá trình giải quyết vụ án, gia đình ông Giang đã nộp tiền khắc phục hậu quả. Số tiền được ghi nhận trong phụ lục cáo trạng là 1,18 tỉ đồng.

Mỗi cổ đông được khai thác cát một tháng để chia lợi nhuận

Chủ tọa dành nhiều thời gian thẩm vấn tập trung làm rõ là cách thức tổ chức khai thác cát và phân chia lợi nhuận giữa các cổ đông Công ty Thiên An Phát.

Tùng khai sau khi được cấp phép, doanh nghiệp tổ chức khai thác cát hằng ngày, từ khoảng 7h sáng đến 17h chiều.

Thay vì tập trung hoạt động khai thác và phân chia lợi nhuận chung, các cổ đông thỏa thuận luân phiên, mỗi người được khai thác trong một tháng. Những người góp vốn đều tham gia giám sát, còn Tùng chịu trách nhiệm chính về hoạt động của doanh nghiệp.

Chủ tọa Lê Quang Chiều đặt câu hỏi vì sao lại phân chia mỗi cổ đông khai thác một tháng, trong khi hoạt động và lợi nhuận của công ty cần được thống nhất.

Tùng giải thích cách làm này nhằm bảo đảm quyền lợi công bằng cho những người góp vốn. Theo bị cáo, trong quá trình khai thác, việc luân phiên giữa các cổ đông không phát sinh mâu thuẫn.

Về sản lượng khai thác, Tùng thừa nhận thời gian đầu doanh nghiệp thực hiện đúng mức được cấp phép. Tuy nhiên, sau đó công ty khai thác vượt sản lượng cho phép.

Bị cáo khai việc khai thác không vượt phạm vi mỏ, nhưng thừa nhận giá trị cát khai thác vượt phép khoảng 75 tỉ đồng.

Theo cáo trạng, từ tháng 4-2023 đến tháng 3-2025, Công ty Thiên An Phát đã khai thác hơn 582.000m³ cát ở thể tự nhiên, trong khi giấy phép chỉ cho khai thác hơn 147.000m³.

Cơ quan công tố xác định lượng cát khai thác vượt phép gần 435.000m³, trị giá gần 76 tỉ đồng.

Tại tòa, Tùng thừa nhận bản thân hưởng lợi hơn 8 tỉ đồng từ hoạt động khai thác cát trái phép. Các cổ đông khác cũng được phân chia lợi nhuận. Bị cáo khai đã nộp khoảng 6 tỉ đồng khắc phục hậu quả.

Ngoài ra, Tùng còn bị truy tố về hành vi vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

Theo cáo buộc, trong giai đoạn doanh nghiệp khai thác hơn 147.000m³ cát, số lượng kê khai chỉ khoảng 32.000m³. Hành vi để ngoài sổ sách kế toán một phần doanh thu, tài sản được xác định gây thiệt hại về thuế hơn 8 tỉ đồng.

Tại tòa bị cáo còn cho biết trong quá trình khai thác, doanh nghiệp từng được đoàn thanh tra đến kiểm tra và chỉ ra một số vi phạm hành chính.

Tuy nhiên, theo lời khai của Tùng, đoàn thanh tra không phát hiện được sai phạm về khai thác vượt sản lượng.

Cổ đông xin nộp 2,2 tỉ đồng thay hình phạt tù

Tại phiên tòa, các cổ đông Công ty Thiên An Phát cũng lần lượt trả lời thẩm vấn và thừa nhận những sai phạm liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp.

Bị cáo Nguyễn Gia Hải khai ngay từ thời điểm nhận chuyển nhượng mỏ đã biết giá trị ghi trong hợp đồng không đúng với số tiền giao dịch thực tế.

Tuy nhiên, Hải trình bày mục đích ban đầu của bản thân chỉ là góp vốn đầu tư cùng Nguyễn Xuân Tùng.

Trong khi đó, bị cáo Nguyễn Thị Cúc thừa nhận sai phạm và bày tỏ mong muốn được nộp 2,2 tỉ đồng thay cho hình phạt tù đối với tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

Trước đề nghị này, chủ tọa cho biết hội đồng xét xử sẽ xem xét.

Ông Lê Đức Giang, cựu Phó chủ tịch Thanh Hóa bị cáo buộc nhận 180 triệu, vì sao nộp khắc phục 1,8 tỉ?

Bị cáo buộc nhận 180 triệu đồng để tạo điều kiện cho doanh nghiệp khai thác mỏ cát trái quy định, gây thất thoát tài sản nhà nước hơn 5,1 tỉ đồng, cựu Phó chủ tịch tỉnh Thanh Hóa Lê Đức Giang được gia đình nộp 1,8 tỉ đồng khắc phục hậu quả. TAND TP Hà Nội đã mở lại phiên tòa xét xử ông Giang cùng 10 bị cáo.