Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Duy Linh - sáng lập tư vấn Nâng Tầm Bán Lẻ - cho rằng sự hợp tác của Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) với hãng bán lẻ Trung Quốc Meiyijia khi bắt đầu mở ra hệ thống cửa hàng tiện lợi Ohmee Express trong các trạm xăng không phải là mô hình mới, dù có triển vọng nhưng khó có thể phát triển bùng nổ. 

* Nhìn từ góc độ kinh doanh, mô hình này phản ánh xu hướng gì trong ngành bán lẻ hiện đại, thưa ông?

- Ông Nguyễn Duy Linh: Cây xăng đang chuyển từ điểm bán nhiên liệu thành điểm dừng dịch vụ. Đây là bài toán khai thác lại tài sản, cùng một mét vuông ở vị trí đắc địa, thay vì chỉ sinh doanh thu từ một mặt hàng có biên lợi nhuận bị quản lý, nay có thể sinh thêm doanh thu từ hàng tiêu dùng và dịch vụ.                             

Ngược lại, mặt bằng bán lẻ đô thị đã đắt tới mức các chuỗi khó giải được bài toán điểm hòa vốn, nên buộc phải đi tìm loại mặt bằng phi truyền thống. Hai dòng chảy đó gặp nhau tại cây xăng.

* Theo ông, các bên tham gia mô hình này sẽ có lợi gì khi cùng hợp tác?

- Ông Nguyễn Duy Linh: Đây là thương vụ bù trừ năng lực lõi. Petrolimex có mặt bằng, lưu lượng, độ phủ và thương hiệu. Tuy nhiên, vận hành cửa hàng tiện lợi là một nghề khác hẳn bán xăng khi có hàng nghìn mã hàng, hàng tươi hạn dùng tính bằng giờ, tồn kho, hao hụt, chuỗi lạnh. Ohmee mang đúng phần thiếu đó. Người tiêu dùng gộp được hai lần dừng thành một nên cũng sẽ có lựa chọn ưu tiên. 

Song tôi cho rằng có những thách thức đặt ra trong hợp tác của các bên khi "dễ ký" nhưng sẽ "khó vận hành". Hai bên có hai văn hóa quản trị, hai bộ chỉ tiêu, và tại chính cây xăng thì hai đội nhân sự đứng cạnh nhau. 

Không thể bê nguyên mẫu để xây dựng mô hình

Mô hình này thế giới xây cho người đi ô tô, ở Việt Nam phải viết lại cho người đi xe máy - giỏ hàng nhỏ hơn nhiều nhưng tần suất phải cao hơn nhiều. Và bài học của 15 năm qua là: có sẵn lưu lượng không có nghĩa là có sẵn khách hàng. Ai hiểu điều đó thì mở được vài trăm điểm hiệu quả, còn nếu mang nguyên mẫu nước ngoài về thì sẽ chỉ dừng lại ở vài chục điểm, như những bài học trên đây

* Nhưng mô hình này liệu có triển vọng và là xu hướng phát triển bùng nổ trong tương lai?

- Ông Nguyễn Duy Linh: Tôi cho rằng có triển vọng, nhưng không nên kỳ vọng bùng nổ, và có ba lý do rất cụ thể.

Thứ nhất, mô hình này đã được thử ít nhất bốn lần trong 15 năm qua mà chưa lần nào nhân rộng được. 

Trong đó, PVOIL bắt tay Circle K tại Vũng Tàu, Petrolimex mở P-Mart tại Hoài Đức, PVOIL thử PVMART tại Sóc Sơn hay Highlands đặt ki ốt tại các cây xăng PVOIL.

Chính PVOIL từng nói họ phải tự làm vì trước đó hợp tác với đối tác bán lẻ nhưng khác biệt chiến lược nên không tìm được tiếng nói chung. Rào cản chưa bao giờ là vốn hay mặt bằng.

Bài học ở đây rất rõ: "Lưu lượng không phải là khách hàng". Người bước vào siêu thị lúc sáu giờ chiều đang ở tâm thế mua đồ nấu bữa tối, không phải tâm thế uống trà sữa. Đứng cạnh dòng người không có nghĩa là đứng trong nhu cầu của họ. Người dừng đổ xăng cũng vậy - họ đang trên đường đi đến một nơi khác.

Thứ ba, một điểm đáng chú ý là Việt Nam có 84 triệu xe máy so với 7,1 triệu ô tô, theo số liệu Cục Cảnh sát giao thông giữa năm 2026. Mô hình cửa hàng tiện lợi trong trạm xăng của thế giới được thiết kế cho người đi ô tô - dừng lâu, rời khỏi xe, có chỗ đậu, giỏ hàng lớn.

Ở Việt Nam khách đi xe máy dừng khoảng vài phút, ngồi nguyên trên xe, đổ xong đi ngay. Đây là hai bài toán vận hành hoàn toàn khác nhau dù mang cùng một cái tên.

* Vậy làm thế nào để mô hình kết hợp này có tính khả thi cao hơn?

- Ông Nguyễn Duy Linh: Con số hay được nhắc là hơn 5.000 cây xăng Petrolimex, gần một nửa là cửa hàng trực thuộc, còn lại là nhượng quyền và đại lý. Nhưng số điểm hội đủ điều kiện để đặt cửa hàng tiện lợi thì ít hơn rất nhiều. Cây xăng nội đô phần lớn diện tích hạn chế, luồng xe giao cắt, quy định an toàn phòng cháy còn chiếm thêm diện tích, và gần như không còn chỗ dựng xe.

Quan trọng hơn là một xung đột mà ít ai để ý, khách đổ xăng dừng chín mươi giây, khách vào mua hàng dừng bốn đến năm phút. Ở cây xăng nội đô giờ cao điểm, mỗi chiếc xe đứng lại mua hàng chiếm chỗ của ba đến bốn lượt đổ xăng. 

* Lời khuyên của ông cho các nhà kinh doanh bán lẻ để thúc đẩy các mô hình này thế nào?

- Ông Nguyễn Duy Linh: Tôi cho rằng cần phân loại điểm bán trước khi mở, tách rõ trạm nội đô, trạm cửa ngõ và trạm quốc lộ. Ba loại này phải có diện tích, danh mục hàng và cách vận hành khác nhau. Không dùng một mẫu chung.

Chọn đúng tệp khách có nhu cầu thật thay vì khách đi ngang. Tài xế công nghệ và tài xế đường dài là nhóm có tần suất cao và dừng thật. PVOIL từng cho biết một số cửa hàng đầu tư theo mô hình trạm dừng nghỉ có phòng nghỉ cho tài xế ghi nhận sản lượng xăng dầu tăng gấp đôi.

Cửa hàng tiện lợi Ohmee Trung Quốc trong trạm xăng Petrolimex: Có lợi cả đôi đường?

Sự xuất hiện của những cửa hàng tiện lợi "nhỏ gọn" Ohmee của Trung Quốc nằm bên trong các cây xăng Petrolimex liệu có được xem là mô hình bán lẻ tích hợp "lợi cả đôi đường' cho các bên tham gia?