
Ông Nguyễn Văn Hòa - Chủ tịch Hội Công chứng viên TP.HCM - trao đổi tại hội thảo - Ảnh: Đ.T.
Ngày 21-11, Văn phòng Công chứng Trần Thị Thanh Mai cùng Công ty Luật Bross & Partners tổ chức hội thảo ứng dụng AI trong quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ và một số nội dung về chữ ký số và công chứng điện tử.
Lợi ích của công chứng điện tử và chữ ký số
Công chứng viên Đặng Thị Vân Anh - Văn phòng Công chứng Trần Thị Thanh Mai - cho biết theo Luật Công chứng 2024 thì công chứng điện tử có 2 hình thức là công chứng điện tử trực tiếp và công chứng điện tử trực tuyến.
Trong đó, công chứng điện tử trực tiếp là việc người yêu cầu công chứng giao kết giao dịch trước sự chứng kiến trực tiếp của công chứng viên.
Công chứng viên và tổ chức hành nghề công chứng chứng nhận giao dịch bằng chữ ký số để tạo ra văn bản công chứng điện tử.
Còn công chứng điện tử trực tuyến là việc các bên tham gia giao dịch có yêu cầu công chứng không có mặt tại cùng một địa điểm và giao kết giao dịch thông qua phương tiện trực tuyến trước sự chứng kiến trực tiếp của công chứng viên.
Công chứng viên và tổ chức hành nghề công chứng chứng nhận giao dịch bằng chữ ký số để tạo ra văn bản công chứng điện tử.

Công chứng viên chia sẻ về những lợi ích đối với người dân, công chứng điện tử và chữ ký số - Ảnh: Đ.T.
Theo công chứng viên Lê Cẩm Uyên - Văn phòng Công chứng Trần Thị Thanh Mai - đối với người dân, công chứng điện tử và chữ ký số giúp họ tiết kiệm thời gian, giảm thiểu tối đa chi phí, đặc biệt là chi phí di chuyển.
Văn bản công chứng điện tử được lưu trữ dưới dạng dữ liệu, giúp người yêu cầu công chứng thuận tiện hơn trong việc tiếp nhận, quản lý, tra cứu và sử dụng khi cần thiết, hạn chế nguy cơ thất lạc, hư hỏng hoặc khó khăn trong việc tìm kiếm hồ sơ.
Thêm những trường hợp được yêu cầu công chứng ngoài trụ sở
Ông Nguyễn Văn Hòa - Chủ tịch Hội Công chứng viên TP.HCM - cho biết theo quy định trước đây, việc ký công chứng ngoài trụ sở gần như chỉ áp dụng cho các trường hợp có lý do đặc biệt như người cao tuổi, người đang bị tạm giam, tạm giữ hoặc người có sức khỏe yếu, không thể đi lại.
Tuy nhiên, khi Nghị định 413/2026/NĐ-CP vừa ban hành và có hiệu lực đã bổ sung trường hợp giao dịch có phát sinh việc bàn giao tài sản, bàn giao giấy tờ hoặc giao nhận tiền mặt cũng là căn cứ để yêu cầu công chứng ngoài trụ sở.
Ví dụ điển hình là các giao dịch mua bán bất động sản mà các bên thực hiện việc giao nhận giấy tờ và thanh toán tiền trực tiếp tại ngân hàng.
Chủ tịch Hội Công chứng viên TP.HCM lưu ý, khi thực hiện công chứng ngoài trụ sở, công chứng viên phải tiếp nhận văn bản, yêu cầu có nêu rõ nội dung này và ghi chép đầy đủ, chính xác vào lời chứng (như việc có giao nhận tiền hay tài sản hay không) để đảm bảo tính thống nhất và chặt chẽ của hồ sơ.
Công chứng viên thực hiện thủ tục công chứng cho người dân - Ảnh: Đ.T.
"Tôi xin giải thích thêm, trình tự thủ tục công chứng điện tử bao gồm công chứng trực tiếp và công chứng trực tuyến. Dù thực hiện theo hình thức nào, nguyên tắc bắt buộc vẫn là các bên phải ký trước mặt công chứng viên. Trong đó, công chứng trực tuyến là sự kết nối giữa hai tổ chức hành nghề công chứng với nhau.
Ví dụ, trong giao dịch mua bán bất động sản tại TP.HCM giữa hai khách hàng (một người ở TP.HCM và một người ở Hà Nội), khách hàng ở TP.HCM đến văn phòng công chứng A, khách hàng ở Hà Nội đến Phòng công chứng B.
Lúc này, văn phòng công chứng A (nơi có bất động sản) sẽ có thẩm quyền đăng nhập hệ thống để khởi tạo giao dịch và gửi đường truyền ra Hà Nội.
Tại mỗi đầu cầu, công chứng viên đều phải ngồi trực tiếp bên cạnh khách hàng của mình, cùng giao tiếp qua thiết bị điện tử chung để kiểm tra năng lực hành vi dân sự và chứng kiến việc khách hàng ký số", ông Hòa phân tích.
AI giúp doanh nghiệp tối ưu vận hành nhưng cần kiểm soát rủi ro
Theo luật sư Nguyễn Huy Hoàng - Trưởng Chi nhánh Công ty Luật Bross & Partners tại TP.HCM - doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) có thể ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ quản trị, marketing, chăm sóc khách hàng và rà soát pháp lý, qua đó tiết kiệm thời gian, chi phí và nâng cao hiệu quả vận hành.
Trong lĩnh vực pháp lý, AI có thể giúp doanh nghiệp tìm kiếm, tổng hợp, phân tích và rà soát thông tin nhanh hơn, nhưng kết quả của AI không nên được sử dụng như kết luận pháp lý cuối cùng.
Doanh nghiệp vẫn cần kiểm tra nguồn pháp luật, hiệu lực của văn bản, bối cảnh áp dụng và tính chính xác của kết quả AI, đặc biệt đối với các vấn đề có thể làm phát sinh trách nhiệm hoặc rủi ro pháp lý.
Một trong những rủi ro đáng chú ý là dữ liệu cá nhân, bí mật kinh doanh hoặc thông tin nội bộ bị đưa vào các công cụ AI không phù hợp. Doanh nghiệp cần kiểm tra chính sách lưu trữ, xử lý dữ liệu của từng công cụ, xác định thông tin được phép sử dụng và phân quyền truy cập.
Từ đó, luật sư Nguyễn Huy Hoàng kiến nghị chỉ ưu tiên sử dụng AI cho các công việc nội bộ, không sử dụng dữ liệu cá nhân, bí mật kinh doanh hoặc thông tin nhạy cảm; không đưa dữ liệu cá nhân hoặc bí mật kinh doanh vào công cụ AI chưa được kiểm tra.
Đối với hợp đồng, hồ sơ có giá trị pháp lý hoặc các quyết định có thể làm phát sinh trách nhiệm cho doanh nghiệp, kết quả của AI chỉ nên được xem là tài liệu hỗ trợ và cần được người có chuyên môn hoặc người có thẩm quyền của doanh nghiệp rà soát trước khi sử dụng. Cuối cùng, doanh nghiệp cần ban hành một quy định nội bộ ngắn về việc sử dụng AI.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận