CNN: Mỹ cân nhắc dùng 'mẹ của các loại bom' tấn công Iran

Phương án dùng bom GBU-43/B MOAB

Ngày 15-10, Đài CNN dẫn thông tin từ nhiều quan chức Mỹ tiết lộ: Quân đội Mỹ đã xây dựng các phương án tấn công mới nhằm vào Iran, trong đó có khả năng sử dụng loại bom được mệnh danh là "mẹ của các loại bom".

Theo đó, họ sẽ nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và các địa điểm hạt nhân của Iran, nếu Tổng thống Donald Trump ra lệnh nối lại các hoạt động tác chiến, dù là trước hay sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ.

Việc sử dụng bom nổ lớn trên không GBU-43/B MOAB - loại bom phi hạt nhân lớn nhất trong kho vũ khí Mỹ - lần đầu tiên trong cuộc xung đột với Iran sẽ đánh dấu bước leo thang đáng kể. 

Tuy nhiên, nhiều nguồn tin am hiểu các cuộc thảo luận nội bộ về phương án triển khai loại bom này cho biết vẫn có những nghi ngờ về hiệu quả của phương án này trong việc thực hiện các mục tiêu chiến lược mà ông Trump đã đề ra hoặc làm thay đổi cục diện xung đột.

Ông Trump đang chịu sức ép phải chấm dứt cuộc chiến với Iran. Chưa có nhiều dấu hiệu cho thấy Washington và Tehran tiến gần đến một thỏa thuận chấm dứt xung đột.

Trong nhiều tháng qua, ông Trump và các cố vấn đã thảo luận những phương án có thể giúp chấm dứt xung đột "dứt điểm".

Một số nhân vật trong chính quyền ông Trump cho rằng về cơ bản, Mỹ đã giành chiến thắng trong cuộc chiến. Tuy nhiên, trong những phát biểu gần đây, ông Trump tỏ ra thận trọng hơn, không tuyên bố chiến thắng mà nói rằng Mỹ vẫn còn những việc chưa hoàn tất tại Iran.

Trong vài tuần qua, các cố vấn Nhà Trắng đã tổ chức nhiều cuộc họp để thảo luận những phương án khác nhau liên quan đến Iran. 

Dù ông Trump công khai tuyên bố sẽ không có hành động mới nào trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, một số cố vấn nói rằng họ không biết liệu tuyên bố này có phải quyết định cuối cùng hay ông Trump vẫn có thể thay đổi lập trường trước ngày bầu cử.

Theo một nguồn tin, ông Trump đã chỉ đạo quân đội xây dựng thêm các phương án tấn công Iran, trong đó nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và khả năng sử dụng bom MOAB.

Nguồn tin này nói rằng cụm từ được sử dụng để mô tả thời điểm tiến hành cuộc tấn công là "trước khi Mỹ rút lực lượng khỏi khu vực chịu trách nhiệm của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM)". 

Điều này cho thấy chính quyền ông Trump có thể tiến hành các đợt không kích bổ sung, tìm cách tuyên bố chiến thắng rồi nhanh chóng rút toàn bộ lực lượng khỏi khu vực.

Một nguồn tin thứ hai nói với CNN rằng các phương án quân sự tấn công những cơ sở hạt nhân của Iran, trong đó có Núi Pickaxe, cũng nêu rõ khả năng sử dụng bom MOAB.

Trong những tháng gần đây, Tổng thống Trump nhiều lần dọa tấn công núi Pickaxe. Mỹ và Israel cho rằng Tehran cất giữ các thành phần thuộc chương trình hạt nhân tại nơi này. Ông Trump vẫn nhấn mạnh mục tiêu của mình là bảo đảm Iran không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân.

Hiệu quả không?

Một quan chức Mỹ khác lưu ý rằng khi xây dựng kế hoạch tác chiến, quân đội thường đưa ra một loạt phương án để các nhà hoạch định chính sách lựa chọn, từ mức độ mạnh nhất đến nhẹ nhất. 

Quan chức này cho biết những mục tiêu đòi hỏi hỏa lực mạnh hơn, bao gồm các cơ sở nằm sâu dưới lòng đất, cần đến những quả bom lớn hơn. MOAB là loại lớn nhất trong số đó.

Tuy nhiên, vẫn có những nghi vấn về việc liệu MOAB có hiệu quả khi sử dụng nhằm vào các cơ sở hạt nhân và những mục tiêu khác nằm sâu dưới lòng đất tại Iran hay không.

Loại bom dẫn đường bằng GPS này có khả năng phá hủy một khu vực tương đương 9 dãy phố. Tuy nhiên, theo các nguồn tin, nó có thể xuyên không đủ sâu xuống lòng đất để phá hủy các cơ sở hạt nhân tại núi Pickaxe, nơi được cho là có nhiều lớp đá granite bảo vệ.

Các nguồn tin lưu ý rằng nếu được sử dụng, MOAB sẽ gây ra sức tàn phá khủng khiếp tại khu vực trúng bom, nhưng tác động có lẽ chủ yếu giới hạn ở bề mặt.

Bán kính phá hủy rất lớn của loại bom này cũng làm dấy lên lo ngại về nguy cơ thương vong dân thường, đặc biệt nếu nó được sử dụng để tấn công các cơ sở hạ tầng Iran nằm gần khu dân cư và các địa điểm phi quân sự.

Dù vậy, Tổng thống Trump vẫn có thể lựa chọn sử dụng MOAB như một vũ khí tâm lý trong bối cảnh chính quyền Iran dường như vẫn kiên quyết giữ vững lập trường và không muốn nhượng bộ trước các yêu cầu của ông.

Đàm phán bế tắc, Mỹ - Iran giằng co eo biển Hormuz

Kể từ cuối tháng 9, Iran bắt đầu gia tăng trở lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu chở dầu tại eo biển Hormuz, trong nỗ lực giành lại lợi thế kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược trước Mỹ.